Amoksisilin-Klavulanat
Geniş Spektrumlu Antibiyotik
Amoksisilin, bir ampisilin analoğu olup mikroorganizmaların neden olduğu hem gram pozitif hem gram negatif bakteriyel enfeksiyonlara karşı kullanılan orta spektrumlu, beta-laktam antibiyotiktir. Amoksisilin tek başına iken gram negatif bakteriler tarafından salgılanan beta laktamazlar aracılığıyla yıkıma uğradığı için, bu durumu önlemek amacıyla bir beta laktamaz inhibitörü olan klavulanik asit ile birlikte kullanılır. Tablet ve şurup formlarında amoksisilin trihidrat olarak kullanılır ve amoksisilin-klavulanat yalnızca oral formülasyonlarda mevcuttur.
Farmakokinetik Özellikler
- Genel Doz: 25-45 mg/kg/doz günde 2 defa
- Etki Başlangıcı: 2 saat
- Etki Süresi: 12 saat
- Yarılanma Ömrü (t½): 1 saat
- Antidot: Yok
- Metabolizma: Karaciğer
- Atılım: Renal
Formlar
- Amoksisilin 125 mg ve potasyum klavulanat 31.25 mg / 5 mL
- Amoksisilin 200 mg ve potasyum klavulanat 28.5 mg / 5 mL
- Amoksisilin 250 mg ve potasyum klavulanat 62.5 mg / 5 mL
- Amoksisilin 400 mg ve potasyum klavulanat 57 mg / 5 mL
- Amoksisilin 600 mg ve potasyum klavulanat 42.9 mg / 5 mL
Ticari Formlar
- Augmentin® Bid 200/28 Oral Süspansiyon
- Klavunat® Fort 250 mg + 62,5 mg / 5 ml Oral Süspansiyon
- Augmentin® Bid 400/57 Oral Süspansiyon
- Augmentin® ES 600/42,9 Oral Süspansiyon
MEKANİZMA
Amoxicillin ilk kez 1972 yılında kullanılmaya başlanmış ve dünya çapında acil servislerde ve birinci basamak kliniklerinde en sık kullanılan antimikrobiyallerden biridir.
İki farklı ilacın amoksisilin ve klavulanik asittin bir kombinasyonudur. Geniş spektrumlu yarı–sentetik bir penisilindir. Bakterilerin hücre duvarı sentezini inhibe ederek bakterisid etki gösterir. Hedeflenen organizmayı etkili bir şekilde yok etmek için gereken minimum inhibitör konsantrasyonun (MIC) tutarlı serum konsantrasyonlarda kalabilmesi için ilacın günde iki veya üç kez uygulanması gerekir. Mide asidine dayanıklıdır. Aç veya tok karnına alınması absorpsiyonu etkilemez. İki saatte en yüksek kan düzeylerine ulaşır ve 8 saat etkili yoğunlukta kalır. Kan proteinlerine düşük oranda bağlanarak vücut doku ve sıvılarına etkili yoğunluklarda dağılır. İdrarda yüksek konsantrasyonlarda bulunur ve aktif olarak itrah edilir. Kanıtlanmış bir toksisitesi yoktur.
ENDİKASYONLAR
Gram-pozitif bakteriler:
- Staphylococcus aureus (beta laktamaz üretmeyen)
- ß–hemolitik streptokok
- Streptococcus faecalis
- Streptococcus pneumoniae
- Clostridium türleri
- Corynebacterium diphtheriae
Gram-negatif bakteriler:
- Haemophilus influenzae
- Escherichia coli
- Salmonella
- Shigella
- Proteus mirabilis
- Neisseria meningitidis
- Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları (KBB dahil): Tekrarlayan tonsillit, farenjit, akut bakteriyel sinüzit, akut otitis media.
- Alt Solunum Yolu Enfeksiyonları: Kronik bronşitin akut alevlenmeleri, lobar pnömoni ve bronkopnömoni, toplum kökenli pnömoni, ampiyem, akciğer apseleri.
- Üriner Sistem Enfeksiyonları: Sistit, üretrit, piyelonefrit ve kadın genital sistem enfeksiyonları, gonore, septik abortus.
- Deri ve Yumuşak Doku Enfeksiyonları: Özellikle selülit, hayvan ısırmaları, abse, yara enfeksiyonları, diyabetik ayak.
- Dental enfeksiyonlar: Yaygın selülit ile birlikte şiddetli diş apseleri.
- Kemik ve Eklem Enfeksiyonları: Özellikle osteomiyelit.
UYGULAMA
Sulandırma için Oral Süspansiyon aşağıdaki dozlarda mevcuttur:
- Amoksisilin 125 mg / potasyum klavulanat 31,25 mg/5 mL
- Amoksisilin 200 mg / potasyum klavulanat 28,5 mg/5 mL
- Amoksisilin 250 mg / potasyum klavulanat 62,5 mg/5 mL
- Amoksisilin 400 mg / potasyum klavulanat 57 mg, 5 mL’de
- Amoksisilin 600 mg /potasyum klavulanat 42,9 mg/5 mL (ES formülasyonu: Diğer hızlı salım kuvvetleriyle değiştirilemez)
Amoksisilin 200 / 28.5 mg Şurup
Amoksisilin 400 / 57 mg Şurup
400/57 Süspansiyonun Hazırlanması
- Şişeyi sulandırmadan tüm toz serbestçe akana kadar şişeyi sallayınız.
- 400+57 Fort oral süspansiyonu hazırlamak için önce gerekli su miktarının yaklaşık 2/3’ü koyularak, şişe iyice çalkalayın. İlk sulandırılışta tam bir dağılma sağlamak için 5 dakika dinlendirilmelidir. Daha sonra kalan su miktarı şişe üzerindeki sulandırma çizgisine kadar doldurulup yeniden çalkalanmalıdır.
- Her kullanımdan önce şişeyi iyice çalkalayınız.
- Sulandırılmamış toz 25°C’nin altındaki oda sıcaklığında ve kuru bir yerde saklanmalıdır.
- Sulandırılan süspansiyon buzdolabı içinde (2-8 °C) saklanmalı ve 70 mL süspansiyon 7 gün, 100 mL süspansiyon 10 gün içinde kullanılmalıdır. Dondurulmamalıdır.
Amoksisilin 600 / 42 mg Şurup
Genel Pediyatrik Dozaj
- 40 kg üzerindeki çocuklar: 250 veya 500 mg her 8 saatte bir, veya 500 veya 875 mg her 12 saatte bir
- 12 haftalık ve daha büyük çocuklar: Amoksisilin 20-40 mg/kg/gün, her 8 saatte bir bölünerek verilir, veya 25-45 mg/kg/gün, her 12 saatte bir bölünerek verilir.
- Yenidoğanlar ve bebekler: Amoksisilin 30 mg/kg/gün, her 12 saatte bir bölünerek verilir. Bu hastalar için 125 mg / 5 mL oral süspansiyon önerilmektedir.
> 40 kg olan çocuklarda
- Yetişkinler için olan formülasyonu ile tedavi edilmelidir.
- Her 8 saatte bir 250 veya 500 mg veya 12 saatte bir 500 veya 875 mg verilmelidir.
< 40 kg olan çocuklarda
- İkiye bölünmüş dozlar halinde verilen 25mg/3,6mg/kg/gün ile 45mg/6,4mg/kg/gün arasında dozlama yapılır.
- Bazı enfeksiyonlarda (otitis media, sinüzit ve alt solunum yolu enfeksiyonları) ikiye bölünmüş dozlar halinde verilen 90 mg/12.8 mg/kg/gün’e kadar uygulama düşünülebilir.
Yenidoğan ve 12 haftadan küçük
Yenidoğanlar ve 12 haftadan küçük bebeklere 12 saatte bir bölünmüş şekilde 30 mg amoksisilin/kg/gün verilmelidir. 125 mg/5 mL oral süspansiyon kullanılması önerilir.
12 haftadan büyük
12 haftalık ve daha büyük pediatrik hastalara 8 saatte bir 20 ile 40 mg amoksisilin/kg/gün veya 12 saatte bir 25 ila 45 mg amoksisilin/kg/gün verilmelidir.
2-6 yaş arası çocuklar (13 – 21 kg):
- Hafif ve orta şiddetteki enfeksiyonlarda günde iki kez 2,5 ml alınır.
- Daha ciddi enfeksiyonlarda günde iki kez 5 ml alınır.
7-12 yaş arası çocuklar (22 – 40 kg):
- Hafif ve orta şiddetteki enfeksiyonlarda günde iki kez 5 ml alınır.
- Daha ciddi enfeksiyonlarda günde iki kez 10 ml alınır.
KONTRENDİKASYONLAR
- Hemodiyalize giren veya kreatinin klerensi dakikada 30 mL’den az olan ciddi böbrek yetmezliği olan hastaları tedavi ederken dikkatli olunmalıdır. Bu antibiyotik esas olarak böbrekler yoluyla atıldığı için, böbrek hastalığı olan bireylerin doz ayarlamaları ve daha yakından izlenmesi gerekecektir.
- Karaciğer yetmezliğinde dozlama için kılavuz yoktur, ancak bu popülasyonda kullanım düşünülürken çok dikkatli olunmalıdır. Bu ilaç, daha önce amoksisilin veya klavulanik asit kaynaklı karaciğer fonksiyon bozukluğu öyküsü olan herhangi bir hastada kontrendikedir.
- Son olarak, amoksisilin, klavulanik asit veya diğer beta-laktam antimikrobiyallere karşı önceden aşırı duyarlılık reaksiyonları olan hastalarda da kullanım kontrendikedir. Amoksisilin bir penisilin türevi olduğundan, belgelenmiş bir penisilin alerjisi olan hastalarda çapraz aşırı duyarlılık olasılığı yüksektir. Bu popülasyonda, klinisyenler alternatif antimikrobiyal seçenekleri düşünmelidir.
YAN ETKİLER
- İshal
- Mide bulantısı, Kusma, Karın rahatsızlığı
- Vajinal mikoza veya kandidiyazise sekonder vajinit gelişebilir
- Kaşıntı, Ürtiker
- Anafilaksi
- Steven-Johnson sendromu
- Toksik epidermal nekroliz
UYARI – ÖNLEMLER
- Klasik olarak enfeksiyöz mononükleoza sahip oldukları halde strep farenjit olarak yanlış teşhis edilen hastalarda amoksisiline başlandıktan kısa bir süre sonra morbilliform bir döküntü ortaya çıkar.
- Amoksisilin ve oral antikoagülanların birlikte uygulanması protrombin süresinin anormal derecede uzamasına neden olabilir. İstenen antikoagülasyon seviyesine ulaşmak için oral antikoagülanların uygun şekilde izlenmesi ve doz ayarlaması önerilir.
- Allopurinol ile birlikte kullanımı, amoksisilin ile ilişkili alerjik veya aşırı duyarlılık reaksiyonlarını artırabilir.
- Oral Kontraseptifler özellikle östrojenin yeniden emilmesinden sorumlu bağırsak florası, amoksisilin-klavulanat uygulamasından etkilenebilir. Bu da oral östrojen/progesteron kontraseptif kombinasyonunun etkinliğinin azalmasına yol açabilir.
GEBELİK VE EMZİRME
Gebelik Kategorisi: B
Amoksisilin insan sütüne geçer ve emziren kadınlar tarafından kullanıldığında bebeklerde duyarlılaşmaya (bazen ortaya çıkan huzursuzluk, ishal ve kızarıklık) yol açabilir. Emziren bir hastaya amoksisilin/potasyum klavulanat uygulandığında dikkat edilmelidir.
TOKSİSİTE
Amoksisilin-klavulanat mükemmel bir antimikrobiyal olmasına rağmen, idiyosinkratik ilaca bağlı karaciğer hasarının en sık nedenlerinden biridir. Erkekler ve 50 yaş üstü hastalar kadınlara göre daha fazla risk altındadır. Diğer faktörler arasında genetik polimorfizmler, antiretroviral tedavi gören HIV hastaları veya sitokrom P450 yolunu etkileyen ilaçların eş zamanlı kullanımı yer alır. Semptomların başlama zamanı genellikle ilk dozdan 2 ila 3 hafta sonradır, ancak daha hızlı ortaya çıkabilir ve hatta 12 haftaya kadar gecikebilir.
Uzamış protrombin zamanı, vaskülit, trombositopeni, kolestatik sarılık, yüksek serum alkalin fosfataz, hepatit ve hepatotoksisite çok nadir görülür.
Karaciğer Yetmezliği: Hepatit belirtileri/semptomları (karaciğer fonksiyon bozukluğu veya kolestatik sarılık) ortaya çıkarsa ilaç kesilmelidir. Karaciğer yetmezliği olan hastalarda dikkatli olunmalıdır.
Böbrek Yetmezliği: Amoksisilin vücuttan öncelikle böbrek yoluyla atılır ve şiddetli böbrek yetmezliği olan hastalarda (CrCL <30 mL/dk) doz ayarlaması önerilir.
TİCARİ İSİMLER
- AMOKLAVIN, AUGMENTIN, BIOMENT, KLAMOKS, KLAVUNAT, KLAVUPEN, CROXILEX (BID, ES ve FORT formları)
KAYNAKLAR
İLGİLİ YAZI
https://www.acilcalisanlari.com/laringotrakeobronsit-krup.html
