Hipertansiyon Acil Durumlar Akıl Kartı

Sistolik kan basıncının > 180 mmHg veya diyastolik kan basıncının > 120 mmHg olması hipertansif kriz olarak tanımlanır. Hipertansif hastaların %1-2 kadarının yaşam süreleri içinde hipertansif kriz tablosu ile acil servise başvurdukları tahmin edilmektedir. Bu hipertansif kriz durumuna inme (iskemik inme, hemorajik inme), aort diseksiyonu, akut pulmoner ödem vb. gibi akut ve ilerleyici hipertansif hedef organ hasarı eşlik ediyorsa bu durum acil hipertansiyon olarak değerlendirilir. Bu durumdaki hastaların tansiyonu acil düşürülmelidir. Kan basıncı düşürülürken amaç, kan basıncını normal düzeye düşürmek değil; yeterli ölçüde düşürmektir.

Acil serviste tansiyonu düşürmemiz gereken hipertansif aciller iki ana başlık altında incelenir: Çok Acil (Emergency) Hipertansif Durum ve Acil (Urgency) Hipertansif Durum.

1. Çok Acil (Emergency) Hipertansif Durum: Kan basıncı yüksekliğine eşlik eden santral sinir sistemi, kalp, böbrek, vasküler sistem hasarı varken, hedef organ hasarını önlemek veya sınırlamak amacıyla kan basıncının, çok acil olarak, parenteral yolla düşürülmesinin gerekli olduğu durumlardır. Ayrıca çok acil hipertansif durumlarda hastalar hastaneye yatırılır ve hemodinamik ve kardiyak monitörizasyonla beraber parenteral tedavi uygulanır.

2. Hipertansif Öncelikli (Urgency) Durumlar: Kan basıncının birkaç saatte veya günde genellikle oral antihipertansiflerle düşürülmesinin tercih edildiği, hedef organ hasarının olmadığı durumlardır. Hedef organ hasarının bulunmadığı için acil hipertansif durumda hastalar sıklıkla hastaneye yatırılmadan oral ajanlarla tedavi edilir.

HİPERTANSİF ÖNCELİKLİ DURUM (URGENCY)

• End-organ hasarı bulgusu olmaksızın başvuran hastalar.
• Hastalar genellikle baş ağrısı, baş dönmesi, atipik göğüs ağrısı gibi nonspesifik semptomlarla başvurur.
• 24–48 saatte normal seviyeye indirilmeli.
• Oral tedavi verilmeli.
• İlk birkaç saat izlenmeli.
• Hızlı düşürülmemeli.
• Hedef: OAB’ni %20 düşürmek
• MAP 70–100 mmHg (Ortalama arter basıncı = DKB + (SKB − DKB) / 3)

HİPERTANSİF ACİL (EMERGENCY)

İlerleyici hedef organ hasarının eşlik ettiği kan basıncının akut yükselmesidir.

1. Akut koroner sendromlar
2. Aort diseksiyonu
3. Akut pulmoner ödem
4. Akut böbrek yetmezliği
5. Hipertansif ensefalopati
6. Serebral infarkt veya Kanama, SAK
7. Gestasyonel Hipertansiyon, Preeklampsi, Eklampsi, HELLP sendromu
8. Sempatik kriz; kokain, amfetamin gibi ilaç kullanımı veya feokromasitoma

AKUT İNTRASEREBRAL KANAMA

• Labetalol (Lablol®) (Türkiye’de Yok)
• Nikardipin (Ninax®) (İlk Tercih)
• Clevidipin
• Nitroprussid (Nipruss®)

Sistolik KB 150-220 mmHg ise Önerilen: Özellikle bilinen hipertansiyonu olmayan hastalarda ve anevrizma veya AV malformasyon gibi altta yatan vasküler anormallikleri olanlarda 1 saat içinde sistolik KB’yi 140-150 mmHg’ye düşürün. Büyük hematom hacmi ve artmış kafa içi basıncı bulgusu olan hastalarda, KB yönetimi daha liberal olmalıdır (sistolik BP <180 mmHg tutun). Sistolik KB’nin 140 mmHg’nin altına düşürülmesi zararlı olabilir.
Sistolik KB 220 mmHg Üstü ise Önerilen: Yeterli çalışma yok.

AKUT İSKEMİK İNME

• Labetalol (Lablol®) (Türkiye’de Yok)
• Nikardipin (Ninax®) (İlk Tercih)
• Clevidipin (Türkiye’de Yok)
• Nitroprussid (Nipruss®)

Trombolitik Tedavi Endike olan Hasta: Trombolitik ajan vermeden önce KB < 185/110 mmHg’ye düşürün ve ilk 24 saat boyunca < 180/105 mmHg’yi koruyun.
Trombolitik Tedavi Endike olmayan Hasta: İnme dışında akut end organ hasarı yoksa, strateji KB’na bağlıdır. KB < 220/120 mmHg ise, ilk 48-72 saat müdahale etmeyin. KB ≥ 220/120 mmHg ise veya kalp yetmezliği ya da miyokard enfarktüsü gibi başka akut end organ hasarı varsa, KB’nı 1 saat içinde %15 azaltın.

AORT DİSEKSİYONU

• Esmolol (Brevibloc®) (İlk Tercih)
• Labetalol (Lablol®) (Türkiye’de Yok)
• Nikardipin (Ninax®)
• Nitroprussid (Nipruss®)
• Nitrogliserin (Perlinganit®)

Hasta bradikardik ise Esmolol ve Labetalol önerilmiyor.

AKUT KALP YETMEZLİĞİ

• Nitrogliserin (Perlinganit®)
• Nitroprussid (Nipruss®)

Beta bloker Verme! Sistolik kan basıncını 1 saat içinde <140 mmHg’ye düşürün.

AKUT KORONER SENDROM

• Nitrogliserin (Perlinganit®)
• Labetalol (Lablol®) (Türkiye’de Yok)
• Esmolol (Brevibloc®)
• Metoprolol (Beloc®)

Sistolik kan basıncını 1 saat içinde <140 mmHg’ye düşürün; diyastolik KB >60 mmHg tutun.

HİPERTANSİF ENSEFALOPATİ

• Labetalol (Lablol®) (Türkiye’de Yok)
• Nikardipin (Ninax®)
• Nitroprussid (Nipruss®)

KB ilk 1 saat içinde % 20–25, 2-6 saat içinde 160/100 mmHg’ye düşürülür.

MALİGN HİPERTANSİYON

• Labetalol (Lablol®) (Türkiye’de Yok)
• Nikardipin (Ninax®)
• Nitroprussid (Nipruss®)

KB ilk 1 saat içinde % 20–25, 2-6 saat içinde 160/100 mmHg’ye düşürülür.

SORU

(Soru buraya eklenecek)

PODCAST

(Podcast linki buraya eklenecek)

KAYNAKLAR

• Guidelines for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke: 2019 Update to the 2018 Guidelines for the Early Management of Acute Ischemic Stroke: A Guideline for Healthcare Professionals From the American Heart Association/American Stroke Association
• Aronow WS. Treatment of hypertensive emergencies. Ann Transl Med. 2017;5(Suppl 1):S5. doi:10.21037/atm.2017.03.34
• PMC5440310
• NBK470371
• Acilci.net Hipertansiyon
• ATUDER PDF

İLGİLİ YAZI

https://www.acilcalisanlari.com/hipertansif-acillere-yaklasim.html