Bu İçerik Sadece YDUSMaster Aboneleri İçindir
Sekiz yaşında, 20 kg ağırlığındaki kız çocuk; bulantı, kusma, aşırı tükürük salgılama ve nefes darlığı şikâyetleri ile acil servise getiriliyor. Öyküsünden ailesiyle birlikte mevsimlik tarım işçisi olarak çalıştıkları ve Çukurova bölgesinde bulundukları öğreniliyor. Bu hasta için en olası tanı ve en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?Editör Notu
Atropin muskarinik semptomları kontrol eder; bronkore ve bronkospazm tedavisinde temel ajandır. Pralidoksim asetilkolinesterazı reaktive eder ve özellikle nikotinik bulgularda etkilidir.Açıklama
Organofosfat zehirlenmesi
Tarım bölgesinde maruziyet öyküsü ile birlikte bulantı, kusma, aşırı salivasyon ve dispne bulgularının bulunması, çocuk hastada kolinerjik toksidromu düşündürür. Bu tablo en sık organofosfat insektisit zehirlenmesi ile ilişkilidir.
Organofosfat zehirlenmesi, asetilkolinesteraz enziminin inhibisyonu sonucunda sinaptik aralıkta asetilkolin birikimi ile gelişen ve muskarinik, nikotinik ve santral sinir sistemi bulgularıyla seyreden toksik bir tablodur.
Epidemiyoloji
Organofosfat maruziyeti özellikle tarımsal bölgelerde, pestisit kullanımının yaygın olduğu alanlarda çocuklar ve erişkinlerde önemli bir zehirlenme nedenidir. Çocuklarda kazara maruziyet, erişkinlerde ise mesleki temas daha sık görülür.
Patofizyoloji
Organofosfatlar, asetilkolinesteraz enzimini fosforile ederek pratik olarak irreversibl inhibisyona yol açar. Bunun sonucunda sinaptik aralıkta asetilkolin birikir ve aşağıdaki reseptörler aşırı uyarılır:
Muskarinik etkiler: salivasyon, bronkore, bronkospazm, bradikardi, diyare
Nikotinik etkiler: kas fasikülasyonları, güçsüzlük, paralizi
Santral etkiler: ajitasyon, nöbet, koma
Solunum yetmezliği; hem bronkospazm ve sekresyon artışı hem de diyafragmatik paralizi sonucu gelişebilir.
Klinik Bulgular
Organofosfat zehirlenmesinde klinik tablo genellikle belirgin bir kolinerjik sendrom şeklindedir. En sık görülen bulgular şunlardır:
Tanı
Tanı çoğunlukla klinik bulgular ve maruziyet öyküsü ile konur. Tarım bölgesinde pestisit teması öyküsü ile birlikte gelişen belirgin kolinerjik belirtiler, organofosfat zehirlenmesini güçlü şekilde destekler.
Tedavi
Tedavi üç temel prensibe dayanır:
Atropin, muskarinik reseptör antagonistidir ve özellikle bronkore ile bronkospazmın düzeltilmesinde etkilidir. Pediatrik başlangıç dozu 0,05 mg/kg IV olup klinik yanıta göre tekrarlanır. 20 kg ağırlığındaki bir çocuk için başlangıç dozu yaklaşık 1 mg IV’dir.
Pralidoksim (2-PAM), fosforile olmuş asetilkolinesterazı reaktive eder ve özellikle nikotinik bulguların düzelmesinde etkilidir. Pediatrik yükleme dozu 30 mg/kg IV olup, 20 kg çocuk için yaklaşık 600 mg IV uygulanır.
Pralidoksimin erken dönemde verilmesi, “aging” süreci gelişmeden enzim reaktivasyonu açısından kritik öneme sahiptir.
Komplikasyonlar
Tedavi gecikirse veya yetersiz kalırsa aşağıdaki ciddi komplikasyonlar gelişebilir:
