Soru58123

Restoranda yemek yerken ani öksürük, ayağa kalkma ve eliyle boğazını tutma bulguları; yabancı cisme bağlı hava yolu tıkanıklığını düşündürür.
Ancak bu tabloda kritik ayrım şu soruyla yapılır:

❗ Hasta öksürebiliyor mu, konuşabiliyor mu?

Bu olguda hasta aktif olarak öksürmektedir. Bu durum, kısmi (etkili) hava yolu tıkanıklığı ile uyumludur.

🫁 Hava Yolu Tıkanıklığı Tipleri

Hava yolu tıkanıklığı klinikte iki şekilde karşımıza çıkar:

1. Kısmi (Etkili) Hava Yolu Tıkanıklığı

Tanım:
Hava geçişi azalmıştır ancak tamamen kesilmemiştir.

Belirtiler:

• Kişi konuşabilir

• Öksürebilir

• Nefes alırken ıslık sesi (wheezing) duyulabilir

Yaklaşım:

• Kişi öksürmeye teşvik edilir

• Sırta vurulmaz, karın basısı uygulanmaz

• Yakın izlem yapılır

 2. Tam (Etkisiz) Hava Yolu Tıkanıklığı

Tanım:
Hava geçişi tamamen durmuştur.

Belirtiler:

• Kişi konuşamaz

• Nefes alamaz

• Öksüremez

• Panik halindedir

• Ellerini boynuna götürür (Evrensel Boğulma İşareti)

• Siyanoz (morarma) gelişebilir

Yaklaşım:

• Acil ve aktif müdahale gerekir

• Heimlich manevrası ve sırt vuruşları uygulanır

📘 European Resuscitation Council (ERC) 2025 Kılavuzu’na Göre Yaklaşım

Kısmi (Etkili) Hava Yolu Tıkanıklığı

Hasta:

• Öksürebilir

• Hava alıp verebilir

• Bilinci açıktır

👉 En doğru yaklaşım:

• Hastayı öksürmeye teşvik etmek

• Müdahale etmeden yakın izlem yapmak

Tam Tıkanıklıkta (Bilinç Açık)

1️⃣ Sırta Vuruş

• Kişiyi öne doğru eğin

• İki kürek kemiği arasına

• El topuğu ile 5 kez kuvvetlice vurun

2️⃣ Heimlich (Karın Basısı)

• Hastanın arkasına geçin

• Bir elinizi yumruk yaparak göbek deliği ile sternum arasına yerleştirin

• Diğer elinizle yumruğu kavrayın

• İçeri ve yukarı doğru 5 kez kuvvetlice bastırın

➡️ 5 sırta vuruş – 5 karın basısı döngüsüne
yabancı cisim çıkana kadar devam edin.

🚨 Öğrenme Noktası (Altın Kural)

Öksürebilen hastaya dokunma.

Etkili öksürük = kısmi tıkanıklık → sadece teşvik et ve izle.

Müdahaleler yalnızca tam hava yolu tıkanıklığında uygulanır.