Glasgow-Blatchford Kanama Skoru

0
4720

Glasgow-Blatchford Skoru (GBS), üst gastrointestinal sistem (GİS) kanaması ile başvuran hastalarda müdahale gereksinimini öngörmek amacıyla geliştirilmiş klinik bir risk sınıflama sistemidir. Özellikle endoskopi öncesi dönemde; hastanın yatış gereksinimini, kan transfüzyonu ihtiyacını ve acil girişim riskini değerlendirmede kullanılır.

Acil serviste hematemez, melena veya üst GİS kanaması şüphesi ile başvuran hastalarda düşük riskli olguların güvenli şekilde ayaktan yönetilmesine yardımcı olurken, yüksek riskli hastaların erken tanınmasını sağlar.

Skorlama

Glasgow-Blatchford Kanama Skoru

Üst gastrointestinal kanamada acil müdahale veya yatış gereksinimini değerlendirir.

BUN
Hemoglobin
Sistolik Kan Basıncı
Diğer Klinik Bulgular
Toplam: 0
Çok düşük risk
Aktif ciddi kanama riski çok düşüktür. Ayaktan takip uygundur.
0 puan: Çok düşük risk
1–5 puan: Düşük risk
6–11 puan: Orta risk
≥12 puan: Yüksek risk

Glasgow-blatchford skorlama kriterleri

🧪 Laboratuvar

BUN (mg/dL)

  • 18.2–22.3 → +2
  • 22.4–27.9 → +3
  • 28–69.9 → +4
  • ≥70 → +6

Hemoglobin (Erkek)

  • 12–12.9 → +1
  • 10–11.9 → +3
  • <10 → +6

Hemoglobin (Kadın)

  • 10–11.9 → +1
  • <10 → +6
Klinik Bulgular
  • Sistolik TA 100–109 mmHg → +1
  • Sistolik TA 90–99 mmHg → +2
  • Sistolik TA <90 mmHg → +3
  • Nabız ≥100/dk → +1
Klinik Öykü / Ek Bulgular
  • Melena → +1
  • Senkop → +2
  • Karaciğer hastalığı → +2
  • Kalp yetmezliği → +2

Skor ve klinik risk

GBS: 0
Çok düşük risk
GBS: 1–5
Düşük-Orta risk
GBS: ≥6
Yüksek risk

Klinik yaklaşım

Gbs = 0

  • Çok düşük risk
  • Ayaktan takip düşünülebilir
  • Acil endoskopi gerekmeyebilir

Gbs 1–5

  • Gözlem
  • Endoskopi planı
  • Klinik duruma göre yatış

Gbs ≥6

  • Yüksek müdahale riski
  • Hastane yatışı
  • Erken endoskopi
  • Kan ürünleri / yoğun bakım ihtiyacı olabilir

⚠️ Klinik pratikte notlar

  • GBS mortaliteden çok müdahale ihtiyacını öngörür
  • Endoskopi öncesi en faydalı üst GİS kanama skorlarından biridir
  • Rockall skoru endoskopi sonrası değerlendirmede kullanılır
  • Klinik karar yalnızca skora bırakılmamalıdır

Kaynaklar

  • Alan Blatchford, et al. Development and validation of a risk score to predict need for treatment for upper-gastrointestinal haemorrhage. Lancet. 2000.
  • American College of Gastroenterology. Upper Gastrointestinal and Ulcer Bleeding Guidelines
  • European Society of Gastrointestinal Endoscopy. Non-variceal Upper GI Hemorrhage Guidelines

Yorum yap

Lütfen yorumunuzu yazınız!
Lütfen isminizi buraya giriniz