Hastane Öncesi Acil Tıbbi Yardım ve Bakım Akış Şemaları Neler Değişti?

Eski Kılavuz: İki bölümden oluşuyordu. Yetişkin algoritmaları 1-61. sayfalar, çocuk algoritmaları ise 62-99. sayfalar arasında yer alıyor; doğum ve yenidoğan algoritmaları bu bölümlerin arasına dağınık biçimde yerleştiriliyordu.

Yeni Kılavuz: Üç ana müstakil bölüme ayrılmıştır: Yetişkin Algoritmaları (sayfa 5-74), Doğum ve Yenidoğan Algoritmaları (sayfa 75-83) ve Çocuk Algoritmaları (sayfa 84-140).

Ayrıca her akış şemasına uluslararası standartta kod verilmiş ve yetişkin algoritmaları SB-ASH-Y-01…41 biçiminde kodlanmıştır.

Eski Kılavuz: Tek tip akış şemaları ve şema altında kısa açıklama notları içeriyordu.

Yeni Kılavuz: Klinik algoritmaların öncesinde veya yanında “Anahtar Noktalar” tablolarına yer verilmiştir. SAMPLE, X-ABCDE, BEFAST, Pulmonary Index Score (PIS), Westley Krup Skoru, qSOFA Skoru, MR. SOPA, Parkland ve Lund-Browder, 50’ler Kuralı ve pratik infüzyon formülleri bu karar destek yapıları arasında yer almaktadır.

Yeni akış şemalarında uygulayıcı yetkileri renk kodlarıyla daha görünür hâle getirilmiştir. Mavi kutular ATT/AABT ortak yetkisini, sarı/turuncu kutular ise Acil Tıp Teknikeri (AABT/Paramedik) özel yetkisini göstermektedir.

Mavi telefon ikonu, yalnızca hekim danışmanlığının zorunlu olduğu basamaklara yerleştirilmiştir. Anafilakside adrenalin, bradikardide atropin, KOAH/astım bronkodilatörleri, akut koroner sendromda aspirin ve hipoglisemide dekstroz gibi bazı uygulamalar SKKM onayı olmaksızın doğrudan uygulanabilir hâle getirilmiştir.

Komuta merkezi terminolojisinde KKM yerine SKKM / ÇM (Sağlık Komuta Kontrol Merkezi / Çağrı Merkezi) ifadeleri kullanılmaya başlanmıştır. Nörolojik değerlendirmede “CVO” yerine “İnme / SVO” terminolojisi kullanılmış, Glasgow Koma Skalası’na NT (Not Testable) parametresi eklenmiştir.

Zehirlenme algoritmalarında Ulusal Zehir Danışma Merkezi (UZEM) entegrasyonu getirilmiş; ayrıca her sayfanın altında “HER AŞAMADA HASTANEYE NAKİL” ifadesi standart saha yaklaşımı olarak vurgulanmıştır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 6): Klasik ABC yaklaşımı (Havayolu → Solunum → Dolaşım)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 7, 68): X-ABCDE Yaklaşımı (X: Hayatı tehdit eden dış kanamayı tanı ve durdur)

Değişikliğin Açıklaması: İlk basamağa masif dış kanama kontrolü (X) eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Kanama kontrolü havayolundan bile önceye alınarak şok ve erken ölüm önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 7): Dağınık maddeler halinde öykü listesi

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 7, 86): SAMPLE Formatı (Symptom, Allergy, Medication, Past, Last oral/Menstruel, Event)

Değişikliğin Açıklaması: SAMPLE mnemonik tablosu tam yapılandırılmış anahtar nokta olarak eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Sahada eksiksiz, hızlı ve standart veri toplanmasını sağlar.

Eski Kılavuz (2009 – S. 6, 14, 18): Rutin yüksek akım O2 (5-15 L/dk maske)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 11, 13, 14): Hedef SpO2: %94 – %98 (KOAH’ta: %88 – %92; AKS’de SpO2 >%90 ise O2 verme)

Değişikliğin Açıklaması: Rutin yüksek akım O2 terk edildi; hedefe yönelik satürasyon titrasyonu getirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Hiperoksinin yol açtığı koroner/serebral vazokonstriksiyon ve doku hasarı engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 30): “Heimlich Manevrası” ifadesi

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 9): “5 kez sırta vur, 5 kez karına bası uygula”; kısmi tıkanıklıkta sırta vurma uyarısı

Değişikliğin Açıklaması: Terminoloji uluslararası standartlarla uyumlu kılındı, yanlış manevra uyarısı eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Kısmi tıkanıklığın tam tıkanmaya dönüştürülmesi önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 33): Yalnızca Salbutamol 2-4 puf (KKM onaylı)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 10-11): Salbutamol 4-8 puf (2.5-5 mg nebül) + İPRATROPİUM BROMÜR 500 mcg nebül (SKKM ONAYSIZ / DOĞRUDAN)

Değişikliğin Açıklaması: İpratropium Bromür eklendi; başlangıç dozu onaysız doğrudan uygulanır yapıldı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Çift mekanizmalı hızlı bronkodilatasyon sağlanarak entübasyon ihtiyacı azaltılır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 33): Eski KOAH şemasında steroid yer almıyordu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 11): 20 dk sonra düzelme yoksa METİLPREDNİZOLON 40 mg IV (SKKM onayı ile)

Değişikliğin Açıklaması: KOAH protokolüne sistemik IV steroid tedavisi eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Havayolu enflamasyonunu baskılayarak atak nüksünü ve hastaneye yatış süresini kısaltır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 31): 0.01 mg/kg (max 0.3 mg) IV/SC Adrenalin (20 dk ara ile 3 kez)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 12-13): Yetişkin Astım algoritmasından ADRENALİN TAMAMEN ÇIKARILDI.

Değişikliğin Açıklaması: Parenteral adrenalin astım protokolünden kaldırıldı (Sadece anafilaksi ve krupta kaldı).

Klinik / Uygulama Etkisi: İskemi, hipertansif kriz ve ölümcül taşiaritmi riski ortadan kaldırılır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 31): Eski astım şemasında magnezyum yoktu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 13): Ölümcül/Ağır atakta: MAGNEZYUM SÜLFAT 1-2 g IV (%0.9 NaCl içinde 20-30 dk) (SKKM ile)

Değişikliğin Açıklaması: Ağır/ölümcül astım atağında IV Magnezyum Sülfat eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Düz kas gevşemesi ile refrakter bronkospazmı çözer, hayat kurtarır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 31, 33): 2-4 puf inhaler (5-10 dk bir)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 11, 13): 4-8 puf inhaler veya 2.5 – 5 mg nebül (20 dk arayla max 3 kez)

Değişikliğin Açıklaması: Salbutamol dozu artırıldı ve nebül/inhaler ayrımı netleştirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Yetersiz doza bağlı bronkospazm kırılamaması sorunu önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 18): Asetil Salisilik Asit 300 mg PO (KKM onaylı)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 14-15): Asetil Salisilik Asit 160 – 325 mg çiğnetme (SKKM ONAYSIZ / DOĞRUDAN)

Değişikliğin Açıklaması: Doz 160-325 mg çiğnetme olarak güncellendi ve SKKM onayı kaldırıldı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Tromboz ilerlemesini durdurmak için saniyeler içinde doğrudan verilir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 18): Morfin 1 mg/dk hızda max 5 mg IV

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 14-15): FENTANİL 1 mcg/kg IV yavaş bolus (SKKM onayı ile)

Değişikliğin Açıklaması: Morfin AKS’den çıkarıldı, yerini Fentanil aldı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Morfinin neden olduğu hipotansiyon, kusma ve mortalite artışı önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 18): KKM danışarak Metoprolol uygulanır

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 15): AKS akış şemasından METOPROLOL TAMAMEN ÇIKARILDI.

Değişikliğin Açıklaması: Akut MI erken döneminde rutin beta blokör kullanımı kaldırıldı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Erken dönemde kardiyojenik şok ve akut kalp yetmezliği gelişimi önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 12): Atropin başlangıç dozu 0.5 mg IV (KKM onaylı)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 16-17): Atropin ilk doz 1 mg IV (SKKM ONAYSIZ / DOĞRUDAN) (3-5 dk arayla max 3 mg)

Değişikliğin Açıklaması: İlk doz 0.5 mg’dan 1 mg’a çıkarıldı ve SKKM onayı kaldırıldı.

Klinik / Uygulama Etkisi: 0.5 mg dozun santral vagal çekirdek uyarımıyla yaptığı paradoksal bradikardi engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 12): Sadece Adrenalin 2-10 mcg/dk KKM onaylı

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 16-17): Dopamin 5-20 mcg/kg/dk veya Adrenalin 2-10 mcg/dk; Pace Önceliği (QRS >0.12 sn ise); “YARIM-YARIM-YARIM” pratik hesap tablosu

Değişikliğin Açıklaması: Dopamin pratik hazırlama formülü ve transkütanöz pace kriteri netleştirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Hesaplama hataları sıfırlanır, infüzyon hızla ve hatasız başlanır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 13, 58): Dar QRS: 70-120 J; Geniş Düzenli: 120-150 J

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 18): Dar Düzenli: 100 J; Dar Düzensiz: 200 J; Geniş Düzenli: 100 J; Geniş Düzensiz: Defibrilasyon dozu

Değişikliğin Açıklaması: Enerji protokolleri güncel ERC/AHA bifazik standartlarına uyarlandı.

Klinik / Uygulama Etkisi: İlk şokta sinüs ritmine döndürme başarısı artırılır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 13): Amiodaron 300 mg IV >10 dk

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 18): Amiodaron 150 mg IV (%5 Dekstroz içinde 10 dk) (SKKM ile)

Değişikliğin Açıklaması: Nabızlı stabil VT’de Amiodaron dozu 300 mg’dan 150 mg’a indirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: 300 mg bolusun neden olduğu derin hipotansiyon ve arrest riski önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 58): Dozsuz “Midazolam ile sedasyon yapın”

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 18): Kardiyoversiyon öncesi MİDAZOLAM 0.1 mg/kg IV sedasyon önerilir

Değişikliğin Açıklaması: Kardiyoversiyon öncesi standart kilo bazlı sedasyon dozu tanımlandı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Aşırı veya yetersiz sedasyon komplikasyonları engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 10): Atropin 3 mg IV/IO + 20 dk sonra NaHCO3 1 mEq/kg

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 21): ATROPİN VE SODYUM BİKARBONAT ŞOKLANAMAZ RİTİMDEN TAMAMEN KALDIRILDI.

Değişikliğin Açıklaması: Asistoli/NEA’da sağkalıma faydası olmayan iki ilaç şemadan temizlendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Yüksek kaliteli göğüs basısına ve erken adrenaline odaklanılır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 10): KPR sırasında KKM onayıyla

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 21): Damar yolu açılır açılmaz ADRENALİN 1 mg IV/IO (1:10.000) (SKKM ONAYSIZ / DOĞRUDAN)

Değişikliğin Açıklaması: Adrenalin asistoli/NEA’da gecikmeksizin doğrudan uygulanabilir yapıldı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Erken koroner ve serebral perfüzyon basıncı oluşturularak ROSC şansı artırılır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 11): 3. Şok sonrası hem Adrenalin hem Amiodaron

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 23): 2. Şok sonrası: Adrenalin 1 mg; 3. Şok sonrası: Amiodaron 300 mg (veya Lidokain 1-1.5 mg/kg); 5. Şok sonrası: Amiodaron 150 mg

Değişikliğin Açıklaması: İlaç uygulama sıralaması netleştirildi; 5. şok sonrası 150 mg tekrar dozu eklendi. NaHCO3 çıkarıldı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Refrakter ventriküler fibrilasyonun sonlandırılması standardize edildi.

Eski Kılavuz (2009 – S. 10, 11, 68, 69): IV/IO yoksa Adrenalin 2 mg, Atropin 6 mg, Lidokain 2-3 mg/kg ET’den verilebilir

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 21, 23, 110, 111): TÜM KILAVUZDA ET YOLDAN İLAÇ VERİLMESİ TAMAMEN KALDIRILDI (Sadece IV / IO).

Değişikliğin Açıklaması: ET yoldan değişken emilim ve akciğer hasarı nedeniyle ET ilaç kullanımı iptal edildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Kemik içi (IO) yolun hızla ve öncelikle açılmasını teşvik eder.

Eski Kılavuz (2009 – S. 10, 11): Basit yönlendirme kutucuğu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 24): SB-ASH-Y-12 Müstakil Şema: Hedef MAP ≥ 65 mmHg; Hedef Vücut Isısı: 32 – 37.5 °C; Disritmide Lidokain / Amiodaron

Değişikliğin Açıklaması: ROSC sonrası bakım tam ve bağımsız bir algoritma haline getirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Post-kardiyak arrest sendromu ve anoksik beyin hasarı minimalize edilir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 37): 20 ml/kg SF bolus (20 dk bir 3 kez, toplam 60 ml/kg masif yükleme)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 25): Permissive Hipotansiyon: 250 – 500 ml %0.9 NaCl / RL bolus (Maksimum 1000 ml; Hedef Sistolik KB: 80 – 90 mmHg)

Değişikliğin Açıklaması: Masif sıvı yüklemesi terk edildi; kontrollü sınırlı sıvı protokolü getirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Dilüsyonel koagülopati, pıhtı kopması ve mortalite belirgin şekilde önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 34): 40 mg IV (kullanıyorsa 2 katı max 80 mg)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 27): 20 – 40 mg IV (Normotansif ve Hipertansif KY’de; CPAP desteği öncelikli)

Değişikliğin Açıklaması: Furosemid dozu 20-40 mg’a çekildi; agresif diürez yerine CPAP ve nitrat vurgulandı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Aşırı intravasküler volüm tükenmesi ve böbrek yetmezliği önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. Yok): Ajitasyon algoritması yoktu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 28-29): SB-ASH-Y-15 (YENİ): İletişim → Kolluk → Midazolam 5 mg IM / 2.5 mg IV ya da Diazepam 5 mg IM (Tekrar: 20 dk)

Değişikliğin Açıklaması: Ajite ve agresif hastaların kademeli medikal sedasyon protokolü oluşturuldu.

Klinik / Uygulama Etkisi: Personel güvenliği ve hastanın çevreye zarar vermesi engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 24): 25 g %20 Dekstroz (GKS ≤12 ise 2 dk bir tekrar, KKM onaylı)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 32): %10-%20 Dekstrozdan 25 gr glikoz IV bolus (SKKM ONAYSIZ / DOĞRUDAN); Glukoz <60 ise 5-10 dk bir tekrar

Değişikliğin Açıklaması: Dekstroz puşe onaysız doğrudan uygulanır yapıldı; tekrar aralığı fizyolojik düzeye çekildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Hipoglisemik nöronal hasar saniyeler içinde önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 41): Cincinnati Hastane Öncesi İnme Skalası

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 33): BEFAST Skalası (Balance: Denge, Eyes: Göz, Face: Yüz, Arms: Kol, Speech: Konuşma, Time: Zaman)

Değişikliğin Açıklaması: Cincinnati yerine posterior dolaşım inmelerini de yakalayan BEFAST skalasına geçildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Atlanan beyin sapı ve serebellar inme vakaları hızla tespit edilir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 41): Sistolik >220 ise 1 amp Furosemid (Lasix) IV yap

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 33): FUROSEMİD TAMAMEN ÇIKARILDI! “Tansiyon normalin üstünde olsa dahi tansiyonu DÜŞÜRME!” kuralı.

Değişikliğin Açıklaması: İnmede tansiyon düşürmek kesin olarak yasaklandı.

Klinik / Uygulama Etkisi: İskemik penumbra perfüzyonu korunur, felç alanının büyümesi engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 41): Sadece “Taşıma süresi <10 dk olmalıdır”

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 33): Trombolitik için ilk 4.5 saat; Endovasküler Girişim (Trombektomi) için ilk 6 saat

Değişikliğin Açıklaması: Müdahale zaman pencereleri ve uygun inme merkezi seçim şartı eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Girişimsel tedavi şansı olan hastalar uygun merkeze doğru sevk edilir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 35): Diazepam → Epanutin 3 amp → Pentothal 1 gr veya Midazolam 5 mg

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 34): Diazepam 5 mg IV / Midazolam 5 mg IV (10 mg IM) → Fenitoin 20 mg/kg VEYA VALPROİK ASİT 40 mg/kg VEYA LEVETİRASETAM 60 mg/kg IV

Değişikliğin Açıklaması: Pentothal çıkarıldı. Valproik Asit (Depakin) ve Levetirasetam (Keppra) eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Solunum depresyonu yapmadan status epileptikus güçlü şekilde kırılır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 25): Dimenhidrinat (Dramamine) KKM onaylı tedavi

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 35): Dimenhidrinat ÇIKARILDI. Nistagmus tipi (Vertikal/torsiyonel → Santral → SVO) ve yürüme değerlendirmesi getirildi.

Değişikliğin Açıklaması: Semptomatik ilaç baskılaması yerine santral (inme) vs periferik vertigo ayrımı getirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Beyincik enfarktüsü kaynaklı ölümcül inmelerin atlanması önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 15): Ayrı bir alerji şeması yoktu (Sadece Anafilaksi vardı)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 36): SB-ASH-Y-21 (YENİ): FENİRAMİN MALEAT 45.5 mg IV veya Difenhidramin 25-50 mg IV + Metilprednizolon 1-2 mg/kg IV + 500 ml SF

Değişikliğin Açıklaması: Anafilaksi kriteri taşımayan izole alerjik reaksiyonlar için müstakil algoritma kuruldu.

Klinik / Uygulama Etkisi: Gereksiz adrenalin kullanımı önlenir; hafif reaksiyonlar hızla kontrol edilir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 15): Adrenalin 0.3-0.5 mg IM (KKM onaylı, 15-20 dk arayla tekrar)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 37-38): ADRENALİN 0.3-0.5 mg IM (1:1000) (SKKM ONAYSIZ / DOĞRUDAN; 5 dk içinde tekrar)

Değişikliğin Açıklaması: Adrenalinde SKKM onayı kaldırıldı; tekrar süresi 15-20 dk’dan 5 dakikaya indirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Anafilaktik şokta hekim onayı beklenirken gelişen asfiksi ve arrest engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 15): Şiddetli atakta 1:10000 0.1 mg IV yavaş (1-4 mcg/dk infüzyon)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 38): Düzelme olmazsa ADRENALİN 1 mcg/dk IV yavaş infüzyon (SKKM onayı ile)

Değişikliğin Açıklaması: İntravenöz adrenalin infüzyon dozu 1 mcg/dk sabit hız olarak standardize edildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Doz aşımına bağlı aritmiler ve hipertansif intrakraniyal kanama riski önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 20): Sadece “VF riski nedeniyle kaba hareketten kaçın”

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 41-44): Isı <30 °C ise en çok 1 şok dene, >30 °C olana kadar İLAÇ VERME! Isı ≥35 °C olana kadar KPR sonlandırma; ECMO merkezi düşün

Değişikliğin Açıklaması: Hipotermide metabolizmanın durması nedeniyle ilaç birikmesi ve dirençli şok kuralları eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Gereksiz toksik ilaç yüklemesi önlenir; “sıcak ve ölü” kuralı işletilir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 21-22): Sadece yılan ve kene vardı

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 45-46): Isırılan bölgeye lokal sıcak su uygulaması (en az 20 dakika) + %0.9 NaCl ile irrigasyon (100-250 ml)

Değişikliğin Açıklaması: Deniz canlıları için termolabil toksin inaktivasyonu (sıcak su) kuralı getirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Deniz toksinlerinin nörotoksik ve nekrotizan etkileri hızla durdurulur.

Eski Kılavuz (2009 – S. 16): Yanık >%20 ise formülsüz “IV Serum Fizyolojik”

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 48-51): Parkland Formülü: İlk 24 saat için (2 x VYA % x kg) / 16 ml/saat RİNGER LAKTAT (Elektrikte 4 x VYA % x kg / 16)

Değişikliğin Açıklaması: Sıvı tipi SF’den Ringer Laktat’a çevrildi; saatlik hassas Parkland formülü entegre edildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: SF’nin yaptığı hiperkloremik asidoz önlenir, hassas replasman sağlanır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 16): Morfin 0.1 mg/kg IV (max 10 mg) KKM onaylı

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 51): FENTANİL 1 mcg/kg IV yavaş, IM (SKKM onayı ile)

Değişikliğin Açıklaması: Yanık analjezisinde Morfin çıkarıldı, Fentanil getirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Yanık şokundaki hastada vazodilatasyon ve hipotansiyon riski önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 16): Müstakil algoritma yoktu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 52):  10 m güvenlik mesafesi, erken EKG/ritim kontrolü, Rabdomiyoliz için erken Ringer Laktat

Değişikliğin Açıklaması: Elektrik çarpması ve yanıklarına özel sistemik takip algoritması kuruldu.

Klinik / Uygulama Etkisi: Miyoglobinüriye bağlı akut böbrek yetmezliği ve geç aritmiler önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 16): Kısa metin notu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 53):  KBRN hazırlığı, Bol su veya %0.9 NaCl ile 20 dk nazikçe yıkama → Termal Yanık Şemasına git

Değişikliğin Açıklaması: Kimyasal yanıklarda KBRN güvenliği ve standart 20 dk yıkama kuralı getirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Kimyasal maddenin doku derinliklerine ilerlemesi ve personel maruziyeti önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. Yok): Müstakil algoritma yoktu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 57): Rezervuarlı maske ile >10 L/dk yüksek akım Oksijen; yangın dumanı toksisitesi ve nöbet kontrolü

Değişikliğin Açıklaması: CO zehirlenmesine özel yüksek akımlı oksijen tedavisi algoritması oluşturuldu.

Klinik / Uygulama Etkisi: Karboksihemoglobin yarı ömrü 320 dakikadan 80 dakikaya indirilir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 49): Sadece Atropin 1 mg IV

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 58-59): Hipotansiyon varsa: 3 ampul (30 ml) KALSİYUM GLUKONAT (%0.9 NaCl 100 ml içinde 10 dk’da IV) (SKKM ile) + Atropin 1 mg

Değişikliğin Açıklaması: Kalsiyum Glukonat spesifik antidot olarak protokole dahil edildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Kalsiyum kanallarının kompetitif açılmasıyla dirençli şok ve bradikardi çözülür.

Eski Kılavuz (2009 – S. 46): Atropin 2 mg IV, gerektikçe 5 dk bir (KKM onaylı)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 60-61): Atropin 1-2 mg IV (IV açılamazsa 2-5 mg IM), sekresyonlar azalıncaya kadar 5 dk bir; MAKSİMUM DOZU YOKTUR! (SLUDGE-BBB tablosu)

Değişikliğin Açıklaması: IM yol alternatifi getirildi; maksimum doz sınırı olmadığı vurgulandı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Ağır tarım ilacı zehirlenmesinde yetersiz atropinizasyon kaynaklı asfiksi önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 45): Naloksan 0.1 mg/kg IV (max 2 mg; IM 0.8 mg 2 kez, max 1.6 mg)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 62-63): NALOKSON 0.4 – 2 mg IM/IV/IO/SC (2-3 dk bir tekrar, MAKSİMUM: 10 mg) (Apne/siyanözde 2 mg IV)

Değişikliğin Açıklaması: Maksimum doz 2 mg’dan 10 mg’a çıkarıldı; sabit dozlama ve IO/SC yolları eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Yüksek potensli sentetik opioid (fentanil türevleri) aşırı dozlarında hayat kurtarır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 47): 50 mEq NaHCO3 2 dk’da, yanıt yoksa 15 dk sonra tekrar

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 64-65): 1 – 2 mEq/kg puşe NaHCO3 IV (QRS süresi >0.10 sn ise, 3-5 dk da bir tekrar)

Değişikliğin Açıklaması: Sabit doz yerine kilo bazlı 1-2 mEq/kg puşe getirildi, tekrar süresi 3-5 dakikaya çekildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Sodyum kanalı blokajı hızla kırılarak ventriküler aritmi ve arrest engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 6, 39): Genel ilk değerlendirme şeması

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 66-68): X-ABCDE, İğne Dekompresyon, Açık Pnömotoraks kapatma, Pelvis Tespiti, Adli Vaka yaklaşımı kuralları

Değişikliğin Açıklaması: PHTLS uyumlu kritik travma hastası yönetimi ve adli delil koruma kuralları entegre edildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Önlenebilir travma ölümleri (tansiyon pnömotoraks, masif kanama) engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. Yok): Müstakil algoritma yoktu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 69-70): Kurtarma öncesi/sırasında %0.9 NaCl 1000 ml/saat; Hiperpotasemide KALSİYUM GLUKONAT %10 10-30 ml IV; RL KESİNLİKLE YASAK!

Değişikliğin Açıklaması: Enkaz altı ezilme yaralanmalarına özel sıvı ve hiperkalemi protokolü kuruldu.

Klinik / Uygulama Etkisi: Kurtarma anında reperfüzyonla gelen potasyumun kalbi durdurması (ani ölüm) önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. Yok): Müstakil kafa travması şeması yoktu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 71-72): GKS ≤ 8 ise ileri havayolu; Hedef SKB > 100 mmHg; SpO2 %94-98; Baş-gövde 30-45° yukarıda; Ajitasyonda Midazolam 1-2.5 mg

Değişikliğin Açıklaması: Sekonder beyin hasarını önlemek için hedef tansiyon (SKB >100) ve entübasyon kriteri getirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Serebral perfüzyon basıncı korunur, beyin ölümü riski azaltılır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 5): Triyaj yap kutusu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 73-74): START Triyaj (Yeşil, Kırmızı, Sarı, Siyah kodlama kuralları ve <1 dk karar standardı)

Değişikliğin Açıklaması: Yetişkin afet ve çoklu vaka triyaj algoritması standardize edildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Olağandışı durumlarda kurtarma ve sevk önceliklendirmesi hızlanır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 26): İlaç uygulaması yoktu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 76): Bebek doğduktan sonra: KARBETOSİN 100 mcg / 100 ml (IM veya IV 1 dk’dan kısa olmayacak yavaş puşe) (SKKM onayı ile); Kordon 30-60 sn bekle

Değişikliğin Açıklaması: Postpartum atoni kanamasını önleyici modern uterotonik Karbetosin algoritmaya girdi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Anne ölümlerinin en sık nedeni olan doğum sonu kanama sahada engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. Yok): Müstakil algoritma yoktu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 78): >1000 ml kanama/şokta 2000 ml SF + Karbetosin 100 mcg IV + Bimanuel Uterus Masajı

Değişikliğin Açıklaması: Doğum sonu aktif kanama yönetimi için medikal ve mekanik adımlar belirlendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Maternal hipovolemik şok ve mortalite önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. Yok): Gebelikte tansiyon şeması yoktu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 79): SKB ≥160 / DKB ≥110 ise: NİFEDİPİN 10 mg oral kapsül (20 dk sonra 10-20 mg tekrar) + Magnezyum Sülfat 4 g IV profilaksi

Değişikliğin Açıklaması: Preeklampsi krizlerinde oral kalsiyum kanal blokeri ve MgSO4 profilaksisi eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Gebelikte intrakraniyal kanama, eklampsiye gidiş ve fetal ölüm engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 36): 1. Basamak: Diazepam 5 mg IV → 2. Basamak: Magnezyum Sülfat 4 g IV

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 80): 1. BASAMAK: MAGNEZYUM SÜLFAT 4 g IV bolus (15-20 dk) + 1-2 g/saat idame; Nöbet durmazsa 2. Basamak: DİAZEPAM 5 mg IV

Değişikliğin Açıklaması: 1. tercih Magnezyum Sülfat oldu! Diazepam sadece refrakter vakalara bırakıldı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Eklampside MgSO4’ün nöroprotektif ve nöbet kırıcı üstünlüğü kılavuza yansıtıldı.

Eski Kılavuz (2009 – S. 80): Sadece kurula ve ısıt

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 81): <32 hafta doğan bebekler kurulanmadan doğrudan polietilen torba içerisine konur.

Değişikliğin Açıklaması: Aşırı ısı kaybını önlemek için polietilen torba zorunluluğu getirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Prematüre bebeklerde hipotermi kaynaklı mortalite ve kanama önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 80): Sadece APGAR tablosu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 82): MR. SOPA Tablosu (Maske, Repozisyon, Suction, Open mouth, Basınç artır, Alternatif havayolu) + Preduktal Hedef SpO2 Tablosu

Değişikliğin Açıklaması: Yenidoğanda ventilasyon düzeltici basamaklar ve dakika dakika hedef SpO2 tablosu eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Yetersiz PBV’nin düzeltilmesi ve aşırı hiperoksik hasarın önlenmesi sağlanır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 81): Adrenalin IV/IO: 0.01 mg/kg (1:10.000, 0.1 mL/kg)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 83): Adrenalin IV/IO: 0.02 mg/kg (1:10.000 solüsyon, 0.2 mL/kg)

Değişikliğin Açıklaması: Yenidoğan canlandırmasında IV adrenalin dozu 2 katına çıkarıldı.

Klinik / Uygulama Etkisi: KAH <60 devam eden yenidoğanda miyokardiyal perfüzyon ve yanıt hızlanır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 6-7): Standart vital bulgu muayenesi

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 86-87): Çocuk Değerlendirme Üçgeni (ÇDÜ / PAT): Görünüm, Solunum Çabası, Cilt Dolaşımı

Değişikliğin Açıklaması: Çocuğa dokunmadan ilk 30 saniyede genel durumu değerlendiren ÇDÜ eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Dekompanse şok ve solunum yetmezliği saniyeler içinde saptanır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 83): Salbutamol 4 puf / nebül; Metilprednizolon 2 mg/kg

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 90-91): Pulmonary Index Score (PIS) tablosu; Metilprednizolon 1-2 mg/kg IV (Maksimum 60 mg/gün); Kombine İpratropium

Değişikliğin Açıklaması: Astım atağı PIS ile skorlanmaktadır; sistemik steroid günlük maksimum 60 mg ile sınırlandı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Çocukta steroid toksisitesi önlenir, objektif tedavi basamakları uygulanır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 32, 84): “Krup/Epiglotit” tek şemada birleşikti

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 92, 95): SB-ASH-Ç-05 (Epiglottit) ve SB-ASH-Ç-06 (Krup) birbirinden tamamen ayrıldı!

Değişikliğin Açıklaması: Epiglottitte ağız içine kesinlikle bakılmaması ve airway uygulanmaması kuralı getirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Epiglottitte laringospazm ve tam solunum durması riski engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 84): Sabit 2-3 mg nebül Adrenalin; Deksametazon 0.6 mg/kg

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 93-95): Westley Skoru: Deksametazon 0.15-0.6 mg/kg (max 16 mg); Adrenalin nebül (1:1000) 0.5 mg/kg (>10 kg ise max 5 mg)

Değişikliğin Açıklaması: Adrenalin nebül dozu kilo bazlı (0.5 mg/kg) yapıldı, tavan doz 5 mg olarak belirlendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Küçük bebekte aşırı doz kardiyotoksisitesi, büyük çocukta yetersiz doz engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 87): Çocuk: 20 ml/kg SF (20 dk bir); Yenidoğan: 10 ml/kg

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 96-97): Bebek/Çocuk: 20 ml/kg SF (5-10 dk) (toplam 60 ml/kg); Yenidoğan: 10 ml/kg SF (5-10 dk) (en fazla 2 kez: toplam 20 ml/kg)

Değişikliğin Açıklaması: İnfüzyon süresi 5-10 dakikaya indirildi; yenidoğan toplam hacmi 20 ml/kg ile sınırlandırıldı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Çocukta şok tablosu hızla kırılırken yenidoğanda intrakraniyal kanama/ödem önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 73, 87): Dopamin 10 mcg/kg/dk

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 97, 101-102): ADRENALİN İNFÜZYONU 0.1 – 1 mcg/kg/dk (1. TERCİH!); Dopamin alternatif (SKKM onayı ile)

Değişikliğin Açıklaması: Pediatrik şokta 1. tercih inotrop/vazopressör ajan Adrenalin oldu.

Klinik / Uygulama Etkisi: Bebek ve çocuk miyokardının beta reseptör duyarlılığı nedeniyle sağkalım artar.

Eski Kılavuz (2009 – S. 85, 88): SF 10 ml/kg + Dobutamin 10 mcg/kg/dk

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 98-99): SF 5-10 ml/kg (20-30 dk, max 20 ml/kg) + Furosemid 1 mg/kg + ADRENALİN 0.1-0.3 mcg/kg/dk (DOBUTAMİN ÇIKARILDI)

Değişikliğin Açıklaması: Dobutamin çıkarıldı; Adrenalin infüzyonu ve sıkı sıvı kısıtlaması getirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Kardiyak disfonksiyonda aşırı yüklenme ve ölümcül akciğer ödemi engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 87): Müstakil çocuk septik şok şeması yoktu

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 101-102): SB-ASH-Ç-09 (YENİ): qSOFA Skoru (Solunum >22, Mental bozuk, SKB ≤100); 20 ml/kg SF → Adrenalin 0.1-0.3 mcg/kg/dk; Hızlı antibiyotik için nakil

Değişikliğin Açıklaması: Pediatrik sepsiste erken qSOFA skorlaması ve agresif vazoaktif protokolü oluşturuldu.

Klinik / Uygulama Etkisi: Septik şok tablosunda çoklu organ yetmezliği ve mortalite önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 70): Atropin 0.02 mg/kg (En az 0.1 mg)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 104): Atropin 0.02 mg/kg IV (Maksimum tek doz çocuklarda: 0.5 mg) (SKKM onayı ile)

Değişikliğin Açıklaması: “En az 0.1 mg” tabanı yerine “Tek dozda max 0.5 mg” tavanı getirildi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Aşırı atropin dozunun çocukta yaptığı ventriküler taşiaritmi riski önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 71): 1. Doz: 0.5 – 1 J/kg; 2. Doz: 2 J/kg

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 106): 1. Doz: 1 J/kg; 2. Doz: 2 J/kg (Öncesinde Midazolam 0.1 mg/kg IV sedasyon)

Değişikliğin Açıklaması: Başlangıç kardiyoversiyon dozu 1 J/kg olarak sabitlendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Düşük enerjide şok başarısızlığı ve ritim uzaması engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 67): Entübasyon sonrası 100 bası/dk ve 8-10 soluk/dk

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 107): İleri havayolu sonrası: 100-120 bası/dk + Dakikada 20-30 ventilasyon (Bebekte 30/dk, Çocukta 20/dk)

Değişikliğin Açıklaması: İleri havayolu sonrası solutma hızı çocuk fizyolojisine uygun şekilde 20-30/dk’ya çıkarıldı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Çocuk arrestinde temel neden olan hipoksi ve respiratuar asidoz hızla düzeltilir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 55, 94): Sadece (16 + Yaş) / 4 (Kafsız)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 107): Kaflı Tüp: (Yaş/4) + 3.5; Kafsız Tüp: (Yaş/4) + 4; Derinlik: Kaflı (Yaş/2) + 12, Kafsız Tüp No x 3

Değişikliğin Açıklaması: Kaflı endotrakeal tüp kullanımına uygun çağdaş formüller eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Kaçak veya trakea nekrozu olmadan güvenli pediatrik entübasyon sağlanır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 69): 1. Şok 2 J/kg, 2. Şok 4 J/kg, 3. Şok 4 J/kg

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 109-110): 1. Şok 2 J/kg; 2. Şok ≥ 4 J/kg; 3. Şok 4 J/kg; 5. şoktan sonra Amiodaron 5 mg/kg (veya Lidokain 1 mg/kg) tekrar

Değişikliğin Açıklaması: Tekrarlayan/dirençli VF için 5. şok sonrası antiaritmik tekrar dozu tanımlandı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Dirençli ventriküler aritmilerde defibrilasyon yanıtı artırılır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 86): Diazepam → Fenitoin veya Fenobarbital → Midazolam infüzyon

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 116-117): Diazepam (IV/Rektal) / Midazolam (IV/IM/Bukkal/Nazal) → Fenitoin 20 mg/kg VEYA VALPROİK ASİT 30 mg/kg VEYA LEVETİRASETAM 60 mg/kg (FENOBARBİTAL ÇIKARILDI)

Değişikliğin Açıklaması: Fenobarbital çıkarıldı. Bukkal/Nazal Midazolam, Valproik Asit ve Levetirasetam eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: Damar yolu olmayan çocukta nazal/bukkal yolla saniyeler içinde nöbet kırılır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 92): Parasetamol 15 mg/kg, İbuprofen 10 mg/kg (>2 ay ise)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 118-119): Parasetamol 10-15 mg/kg oral/IV (max 500 mg); İBUPROFEN 5-10 mg/kg oral (max 400 mg, 12 AYIN ALTINDA VERİLMEZ!)

Değişikliğin Açıklaması: İbuprofen yaş sınırı 2 aydan 12 aya çıkarıldı! IV Parasetamol seçeneği eklendi.

Klinik / Uygulama Etkisi: 12 ay altı infantlarda akut böbrek yetmezliği ve GIS kanama riski engellenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 79): 2-4 ml/kg %20 Dekstroz IV puşe (KKM onaylı)

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 121-122): 50’ler Kuralı: %10 Dekstroz 5 ml/kg bolus (SKKM ONAYSIZ / DOĞRUDAN); Periferik yoldan %20 verilmez; İdame: %5 Dekstroz 2.5-5 ml/kg/saat

Değişikliğin Açıklaması: %10 Dekstroz 5 ml/kg onaysız yapıldı; periferik damardan %20 verilmesi yasaklandı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Ozmotik ven hasarı ve flebit önlenir; çocukta öglisemi güvenle sağlanır.

Eski Kılavuz (2009 – S. 73): Adrenalin 0.01 mg/kg IM (KKM onaylı) + Ranitidin 1 mg/kg

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 123-124): ADRENALİN 1:1000 0.01 mg/kg IM (Uyluk bölgesine) (<12 yaş max 0.3 mg, ≥12 yaş max 0.5 mg) (SKKM ONAYSIZ / DOĞRUDAN; 5-15 dk arayla 3 doz); RANİTİDİN ÇIKARILDI

Değişikliğin Açıklaması: Adrenalin çocukta onaysız yapıldı, uyluk bölgesi şart koşuldu, Ranitidin şemadan çıkarıldı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Gecikmesiz intramusküler emilimle çocuklarda anafilaksiye bağlı arrest önlenir.

Eski Kılavuz (2009 – S. 91): Solunum yetersizse doğrudan KPR

Yeni Kılavuz (25.08.2026 – S. 133): Spontan solunum yok/gasping ise ÖNCE 5 KURTARICI SOLUK VER. Yanıt yoksa Arrest Yönetimine git.

Değişikliğin Açıklaması: Boğulma patofizyolojisine uygun olarak 5 kurtarıcı soluk zorunlu kılındı.

Klinik / Uygulama Etkisi: Atelektazik akciğerlerin açılarak hipoksik arrestin anında geri döndürülmesi sağlanır.

Eski Uygulama (2009): 0.3 – 0.5 mg IM dozu için KKM onayı bekleniyordu.

Yeni Uygulama (25.08.2026 RG): SKKM ONAYSIZ / DOĞRUDAN UYGULANIR (5 dk’da bir tekrar).

Neden Hayati Öneme Sahip? (Klinik Gerekçe): Anafilakside saniyeler içinde gelişen larinks ödemi ve hipoksik arrest onay beklemeden engellenir.

Eski Uygulama (2009): Atropin 3 mg ve Sodyum Bikarbonat rutin veriliyordu.

Yeni Uygulama (25.08.2026 RG): ATROPİN VE BİKARBONAT TAMAMEN ÇIKARILDI.

Neden Hayati Öneme Sahip? (Klinik Gerekçe): Bilimsel kanıtı olmayan bu ilaçların terk edilmesi, ekibin kesintisiz yüksek kaliteli CPR ve erken adrenaline odaklanmasını sağlar.

Eski Uygulama (2009): Damar yolu yoksa ET tüpünden Adrenalin, Atropin, Lidokain veriliyordu.

Yeni Uygulama (25.08.2026 RG): TÜM KILAVUZDA ET İLAÇ UYGULAMASI KALDIRILDI (Sadece IV / IO).

Neden Hayati Öneme Sahip? (Klinik Gerekçe): ET emilimi kontrolsüz ve akciğer hasarı yapıcıdır; personeli vakit kaybetmeden Kemik İçi (IO) yol açmaya yönlendirir.

Eski Uygulama (2009): İlk doz 0.5 mg IV idi ve KKM onayı şarttı.

Yeni Uygulama (25.08.2026 RG): İlk doz 1 mg IV yapıldı ve SKKM ONAYSIZ (DOĞRUDAN) verilir.

Neden Hayati Öneme Sahip? (Klinik Gerekçe): 0.5 mg dozdaki paradoksal bradikardi riski kalkar; tam vagolitik etki hızla sağlanır.

Eski Uygulama (2009): 20 ml/kg SF boluslar (60 ml/kg’a varan agresif sıvı yüklemesi).

Yeni Uygulama (25.08.2026 RG): Permissive Hipotansiyon: 250-500 ml bolus (Max 1000 ml, Hedef SKB: 80-90 mmHg).

Neden Hayati Öneme Sahip? (Klinik Gerekçe): Agresif sıvı pıhtıyı patlatır (“pop the clot”), koagülasyonu bozar ve kanamayı artırarak öldürür.

Eski Uygulama (2009): Sistolik >220 mmHg ise IV Furosemid (Lasix) yapılıyordu.

Yeni Uygulama (25.08.2026 RG): FUROSEMİD ÇIKARILDI! Tansiyon yüksek olsa dahi KESİNLİKLE DÜŞÜRÜLMEZ.

Neden Hayati Öneme Sahip? (Klinik Gerekçe): Akut inmede tansiyon düşürmek iskemik beyin dokusundaki kan akımını keserek felci kalıcılaştırır.

Eski Uygulama (2009): ASA 300 mg KKM onaylıydı; Ağrıda Morfin 5 mg veriliyordu.

Yeni Uygulama (25.08.2026 RG): ASA 160-325 mg ONAYSIZ çiğnetme; Ağrıda FENTANİL 1 mcg/kg IV.

Neden Hayati Öneme Sahip? (Klinik Gerekçe): Aspirin anında verilir; Fentanil ise Morfin gibi hipotansiyon ve histamin salınımı yapmaz.

Eski Uygulama (2009): Sadece Salbutamol inhaler vardı.

Yeni Uygulama (25.08.2026 RG): Salbutamol + İpratropium Bromür ikili nebül ONAYSIZ doğrudan verilir.

Neden Hayati Öneme Sahip? (Klinik Gerekçe): İki farklı reseptör üzerinden maksimum bronkodilatasyon sağlanarak entübasyon önlenir.

Eski Uygulama (2009): Özel algoritma yoktu.

Yeni Uygulama (25.08.2026 RG): Enkaz altında 1000 ml/saat SF başla; Ringer Laktat KESİNLİKLE YASAK; Kalsiyum Glukonat ver.

Neden Hayati Öneme Sahip? (Klinik Gerekçe): Ezilen kastan çıkan potasyum kurtarma anında kalbi durdurur; RL potasyum içerdiği için öldürücüdür.

Eski Uygulama (2009): İlk tercih Diazepam 5 mg IV idi.

Yeni Uygulama (25.08.2026 RG): 1. TERCİH: MAGNEZYUM SÜLFAT 4 g IV (15-20 dk); Diazepam sadece dirençli nöbette.

Neden Hayati Öneme Sahip? (Klinik Gerekçe): Eklampside serebral vazospazmı çözen ve bebeği koruyan primer ilaç Magnezyum Sülfattır.

Eski Uygulama (2009): İlaç uygulaması yoktu.

Yeni Uygulama (25.08.2026 RG): Doğum sonrası KARBETOSİN 100 mcg IV/IM yavaş puşe.

Neden Hayati Öneme Sahip? (Klinik Gerekçe): Anne ölümlerinin 1 numaralı nedeni olan postpartum atoni kanamasını sahada engeller.

Eski Uygulama (2009): Tiopental (Pentothal) ve Fenobarbital kullanılıyordu.

Yeni Uygulama (25.08.2026 RG): Pentothal/Fenobarbital ÇIKARILDI; Valproik Asit ve Levetirasetam (Keppra) eklendi.

Neden Hayati Öneme Sahip? (Klinik Gerekçe): Solunum durması ve hemodinamik çöküş yapmadan status epileptikus güvenle durdurulur.

Eski Uygulama (2009): İnotrop olarak Dopamin 10 mcg/kg/dk veriliyordu.

Yeni Uygulama (25.08.2026 RG): 1. TERCİH: ADRENALİN İNFÜZYONU (0.1 – 1 mcg/kg/dk); Dopamin alternatif.

Neden Hayati Öneme Sahip? (Klinik Gerekçe): Çocuk kalbinin beta reseptör yapısı nedeniyle adrenalin dopaminden çok daha üstün inotropik etki gösterir.