Bu içeriğin kilidini açmak için lütfen abone olun.
17 yaşındaki kız hasta, başına penetran bıçak yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenede sol pariyeto-oksipital bölgede saplanmış yabancı cisim (bıçak) izleniyor. Hastanın GKS skoru 15, vital bulguları stabil olup baş ağrısı ve kusma şikayeti mevcuttur.
Güncel travma yönetim prensiplerine göre, bu hastanın acil servis yönetiminde bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?
Editör Notu
ATLS 2025 kılavuzunda, penetran yaralanmalarda ikincil bakı (Secondary Survey) sırasında tüm giriş ve çıkış deliklerinin muayenesi vurgulanır. Kusma, intrakraniyal basınç artışının (İKBAS) erken bir belirtisi olabilir; bu nedenle BT çekimi geciktirilmemelidir. Unutulmamalıdır ki, saplanmış cisim metalik ise MRG (Emar) kesinlikle kontrendikedir, çünkü manyetik alan cismin yerinden oynamasına ve beyin hasarına neden olur.
Açıklama
Kafaya saplanmış yabancı cisimler, vasküler yapıları tamponluyor olabileceği için asla acil servis şartlarında çıkarılmamalı; stabilizasyon sonrası radyolojik değerlendirme ve cerrahi konsültasyon planlanmalıdır. ATLS 11. edisyon (2025), penetran kafa travmalarında intrakraniyal hasarın boyutunu belirlemek için bilgisayarlı tomografinin (BT) altın standart olduğunu ve cerrahi planlama için nöroşirürji katılımının zorunlu olduğunu belirtir.
Temel noktalar:
Yabancı Cisim Kuralı: Saplanmış nesneler sadece ameliyathane şartlarında, kontrol altında çıkarılır. Erken çıkarma, kontrol edilemeyen masif intrakraniyal kanamaya yol açabilir.
Görüntüleme: Travma hastalarında intrakraniyal kanama ve kemik bütünlüğünü değerlendirmek için kontrastsız beyin BT ilk tercihtir.
GKS 15: Hastanın bilinci açık ve hava yolu refleksleri tam olduğu için şu aşamada acil entübasyon endikasyonu yoktur.
Stabilizasyon: Nesnenin hareket etmemesi için pansuman malzemeleriyle desteklenmesi (sabitleme) gerekir.
Bu soru için doğru seçenek:
D) Kontrastsız beyin bilgisayarlı tomografi (BT) ve nöroşirürji konsültasyonu
Doğru cevap: D) Kontrastsız beyin bilgisayarlı tomografi (BT) ve nöroşirürji konsültasyonu
Diğer seçeneklerin değerlendirilmesi
A) En tehlikeli yaklaşımdır; ölümcül kanamaya neden olabilir.
B) GKS 8 ve altı (veya hava yolu tehlikesi) durumunda entübasyon önceliklidir; GKS 15 hastada rutin değildir.
C) Akut travmada ilk aşamada "kontrastlı" çekim rutin değildir; kemik ve taze kan kontrastsız BT'de net görülür.
E) Sadece BT çekilmesi yeterli değildir; cerrahi branşın (nöroşirürji) hastayı görmesi ve operasyon gerekliliğini belirlemesi şarttır.
Sağlık profesyonelleri için geliştirilen AcilDesk artık yayında!
AcilDesk ile kritik anlarda vaka oluşturabilir, uzman görüşü alabilir, meslektaşlarınızla güvenli şekilde iletişim kurabilir ve mesleki içeriklere her...
