Yetişkinlerde Nöbete Genel Yaklaşım

0
23593

Bu İçerik Sadece Aboneler İçindir

Bu içeriğin kilidini açmak için lütfen abone olun.

Nöbet, beyindeki nöronların kontrolsüz ve anormal elektriksel aktivitesi sonucu bilinç, davranış ve motor fonksiyonlarda meydana gelen geçici değişikliklerdir. Konvülziyon, bu elektriksel boşalımın istemsiz kas kasılmalarıyla (motor bulgu) seyreden formudur. Acil serviste nöbet yönetimi, nöbetin durdurulmasının yanı sıra altında yatan hayatı tehdit edici nedenlerin (hipoglisemi, SSS enfeksiyonu, intrakraniyal kanama vb.) hızla dışlanmasını gerektirir.

Nöbet ve Konvülziyon Tanımı

Sınıflandırma (ILAE 2017)

Nöbetler başlangıç özelliklerine göre fokal, jeneralize veya başlangıcı bilinmeyen olarak sınıflandırılır. Fokal nöbetlerde farkındalık durumu (korunmuş veya bozulmuş) en önemli klinik belirleyicidir.

Nöbet Başlangıç Tipleri
Fokal Başlangıçlı
Tek bir hemisferdeki nöronal ağlardan kaynaklanır. Farkındalık korunmuş (basit) veya bozulmuş (kompleks) olabilir.
Jeneralize Başlangıçlı
Her iki hemisferi de eş zamanlı etkileyen yaygın aktivasyondur. Tonik-klonik, absans ve miyoklonik tipleri içerir.
Fokalden Bilaterale Geçiş
Eski terminolojideki “sekonder jeneralizasyon”dur; odak noktası fokal başlar ve hızla tüm beyne yayılır.

Etiyoloji ve Patofizyoloji

Nöbetler, eksitatuar (Glutamat) ve inhibitör (GABA) nörotransmitterler arasındaki dengenin bozulmasıyla tetiklenir.

Nöbet Etiyolojisi

Acil Servis Yönetimi ve Stabilizasyon

Nöbetlerin %90’ı 2 dakika içinde kendiliğinden durur. 5 dakikayı geçen nöbetler Status Epileptikus olarak kabul edilir ve acil farmakolojik müdahale gerektirir.

Acil Yaklaşım Algoritması
A – Havayolu Güvenliği
Hastayı yan yatır (aspirasyon önlemi). Ağza yabancı cisim sokma. Gerekirse nasal airway/aspirasyon.
B – Solunum ve Oksijen
%100 O2 maske ile başla. Solunum yetersizse Balon-Maske veya RSI (Entübasyon) planla.
C – Dolaşım ve Kan Şekeri
İki geniş damar yolu aç. Yatak başı kan şekeri bak! (Hipoglisemiyse %10 Dekstroz ver).
D – İlaç Tedavisi (T > 5 dk)
Birinci basamak: Benzodiazepin (Diazepam 10mg IV veya Midazolam 10mg IM).

Farmakolojik Tedavi Basamakları

İlaç Uygulama Rehberi
Birinci Basamak (Acil)
Diazepam: 10 mg IV yavaş puşe (Tekrar edilebilir).
Midazolam: 10 mg IM (Damar yolu yoksa ilk tercih).
İkinci Basamak (Önleme/Yükleme)
Levetirasetam: 60 mg/kg (Max 4500 mg) 15 dk infüzyon.
Fenitoin: 20 mg/kg (Max 1500 mg) 50 mg/dk hızla.

Fenitoin Uygulama Kartı

Ayırıcı Tanı ve Kritik Klinik Belirteçler

Nöbeti taklit eden en önemli durumlar senkop ve psikojenik non-epileptik nöbetlerdir (PNEN).

  • Dil Isırma: Dilin lateralinin ısırılması epileptik nöbet lehinedir; ucunun ısırılması PNEN’de daha sıktır.
  • Postiktal Dönem: Nöbet sonrası konfüzyon ve uyku hali senkopta görülmez (hızla düzelir).
  • Bakış Deviasyonu: Epiletik nöbetlerde genellikle bir yöne fiksasyon vardır; PNEN’de gözler sıklıkla sıkı kapalıdır.

Soru ve Klinik Muhakeme

YDUS 2025 / DÖNEM 1
65 yaşında immünosüpresif kullanan erkek hastada ilk kez görülen nöbet yönetiminde aşağıdakilerden hangisi en az uygundur?




Kaynaklar

  • Fisher RS, et al. Instruction manual for the ILAE 2017 operational classification of seizure types. Epilepsia. 2017;58(4):531-542.
  • Glauser T, et al. Evidence-Based Guideline: Treatment of Convulsive Status Epilepticus in Children and Adults. Epilepsy Curr. 2016;16(1):48-61.
  • ACEP Clinical Policy: Critical Issues in the Evaluation and Management of Adult Patients Presenting to the Emergency Department with Seizures. 2024.

İlgili Yazı

Pediyatrik Nöbet Yönetimi ve Acil Yaklaşım

Yorum yap

Lütfen yorumunuzu yazınız!
Lütfen isminizi buraya giriniz