Maskeyle Ağızdan Ventilasyon

Ağızdan Maskeye Ventilasyon, CPR (Kardiyopulmoner Resüsitasyon) ve acil ilk yardımda, kalp durması veya solunum sıkıntısı yaşayan bir kişiye kurtarma nefesi vermek için kullanılan bir yöntemdir. Bu teknikte, tek yönlü valf içeren şeffaf bir yüz maskesi, kazazedenin ağız ve burnu üzerine yerleştirilerek hava kaçağı olmayan bir sızdırmazlık sağlanır. Kurtarıcı, maskeye nefes üfleyerek oksijen açısından zengin havanın kazazedenin hava yoluna girmesini sağlar. Bu esnada geri solunum havası veya olası kontaminantların kurtarıcıya ulaşması engellenir.

TEMEL ÖZELLİKLER

Maskeyle ağızdan ventilasyon, geleneksel ağızdan ağıza ve ağızdan buruna tekniklerinden ayrılarak özel bir kurtarma yöntemi olarak işlev görür. Bu teknik, kurtarıcı ile hasta arasında enfeksiyon bulaşma riskini azaltan bir bariyer sağlar.

1. Şeffaf Maske: Ağızdan Maskeye Ventilasyon sırasında kullanılan yüz maskesi şeffaftır. Bu sayede kurtarıcı, kazazedenin ağız ve burnunu gözlemleyebilir ve olası tıkanıklık veya solunum belirtilerini fark edebilir.
2. Tek Yönlü Valf: Maskede bulunan tek yönlü valf, havanın kurtarıcının ağzından kazazedenin hava yoluna doğru akmasına izin verir ancak kazazededen gelen havanın geri dönmesini engeller. Bu özellik, kurtarıcının geri solunan havayı veya bulaşıcı partikülleri soluma riskini azaltarak koruma sağlar.
3. Doğru Sızdırmazlık: Maskenin kazazedenin ağız ve burnu üzerine doğru bir şekilde yerleştirilmesi ve sızdırmazlık sağlanması gereklidir. Bu, verilen nefeslerin etkili bir şekilde kazazedenin akciğerlerine ulaşmasını garanti eder.
4. Evrensel Kullanım: Ağızdan Maskeye Ventilasyon, her yaştan kazazede üzerinde kullanılabilir. Bebekler, çocuklar ve yetişkinler için maskenin boyutu, kazazedenin yüzüne uygun olacak şekilde ayarlanabilir.

TEK KURTARICI DURUMUNDA ETKİNLİK

Tek kurtarıcı tarafından yapılan ventilasyonlarda, sahada en sık tercih edilen yöntem ağızdan maskeye ventilasyondur. Bu yöntem, kurtarıcının maskeyi her iki eliyle kavrayarak sızdırmazlığı sağlamasına olanak tanır ve bu sayede yeterli tidal volüm sağlanabilir.

Sağlık çalışanları arasında, tek kurtarıcı ile CPR sırasında AMBU torbası (BVM) kullanımının daha etkin olduğu yönünde bir görüş yaygındır. Ancak, BVM ile tek başına etkili ventilasyon sağlamak zordur ve genellikle hava kaçağına neden olur. Acil tıp kılavuzları (AHA, ERC), tek bir kurtarıcı olduğu durumlarda ağızdan maskeye ventilasyonu genellikle daha etkili bir seçenek olarak belirtmektedir.

Avantajları:

• Sızdırmazlık Kontrolü: Tek kurtarıcı, maskeyi iki eliyle tutarak hava kaçağını en aza indirebilir.
• Tidal Volüm Sağlanması: Ağızdan maskeye ventilasyon, ağızdan ağıza ventilasyona benzer şekilde yeterli tidal volüm sağlayabilir.
• Enfeksiyon Riski Azalması: Maske, enfeksiyon bulaşma riskini büyük ölçüde azaltır.

TEK KURTARICI UYGULAMA ADIMLARI

1. Durumu Değerlendirin ve Acil Yardım Çağrısı Yapın
Resüsitasyon çabalarına başlamadan önce, ortamı olası tehlike ve riskler açısından değerlendirin. Kurbanın bilincini ve nefes alıp almadığını kontrol edin. Eğer kurban tepkisiz ve normal nefes almıyorsa, hemen 112’i arayın.

2. Kurbanı Sırtüstü ve Sert Bir Zemine Yatırın
Kurbanı nazikçe sırtüstü pozisyonda, sert ve düz bir zemine yerleştirin.

3. Baş Geri-Çene Yukarı Manevrası ile Hava Yolunu Açın
Bir elinizi kurbanın alnına, diğer elinizin iki parmağını ise çenesinin altına yerleştirin. Alnından nazikçe başını geriye doğru eğin ve çeneyi yukarı doğru kaldırın.

4. Uygun Boyutta Bir Maske Seçin ve Yerleştirin
Maskenin alt kısmını kurbanın burnunun üzerine, üst kısmını ise ağzının üzerine yerleştirin.

5. Sızdırmazlık Sağlayın
Maskeyi kurbanın yüzüne sıkıca bastırarak maske ile yüz arasında hava kaçağını önleyen bir sızdırmazlık oluşturun (CE tekniği).

6. Solunum Desteği Sağlayın
Normal bir nefes alın ve maskeye 1 saniye boyunca kurtarma nefesi verin. Nefesleri, kurbanın göğsünün belirgin şekilde yükselmesini sağlayacak kadar bir güçle verin.

7. Göğüs Yükselme ve Alçalmasını Gözlemleyin
Her kurtarma nefesinden sonra, kurbanın göğsünün yükselip alçaldığını gözlemleyin.

Her set kurtarma nefesinden sonra derhal göğüs kompresyonlarına devam edilmelidir. Tek kurtarıcılı CPR için önerilen kompresyon-ventilasyon oranı, 30 kompresyon ve 2 ventilasyon şeklindedir.

Unutulmamalıdır ki temel yaşam desteğinde yetişkinlerde CPR’ye önce göğüs kompresyonu uygulayarak başlanır.

İKİ KURTARICI İLE UYGULAMA

İki Kurtarıcıyla Ağızdan Maskeye Ventilasyon, etkili ve sürekli kardiyopulmoner destek sağlar.

1. Durumu Değerlendir ve Acil Yardım Çağır.
2. Kurbanı Sert Bir Yüzeye Yerleştir.
3. Kurbanın Hava Yolunu Aç.
4. Birinci Kurtarıcı Göğüs Kompresyonlarına Başlar: Dakikada 100-120 kompresyon hızıyla.
5. İkinci Kurtarıcı Kurtarma Nefeslerini Uygular: Maskeyi yerleştirir ve sızdırmazlığı sağlar.
6. Kurtarma Nefeslerini Ver: 30 kompresyondan sonra 2 nefes verilir.
7. Koordinasyon: İki kurtarıcıyla CPR için önerilen oran, 30 kompresyon ardından 2 ventilasyondur.
8. CPR Döngülerine Devam Et.

VENTİLASYON ORANLARI

Kardiyopulmoner resüsitasyon (CPR) sırasında önerilen ventilasyon oranları:

• Yetişkinler (Nabız var, solunum yok): Dakikada 10-12 nefes (her 5-6 saniyede bir nefes).
• Bebekler ve Çocuklar (Nabız var, solunum yok): Dakikada 12-20 nefes (her 3-5 saniyede bir nefes).
• CPR Sırasında (İleri hava yolu yok): 30 kompresyona 2 nefes.

MASKE TİPLERİ

• Cep Maskesi: Kompakt, taşınabilir, tek yönlü valfli ve oksijen girişi bulunan şeffaf maske.
• Balon-Valf-Maskesi (BVM – Ambu): Kendiliğinden şişen balon ve maske. Genellikle iki kurtarıcı ile daha etkindir.
• Cep Yüz Kalkanı: Tek kullanımlık bariyer, valf içermeyebilir ancak doğrudan teması engeller.
• Filtreli CPR Maskeleri: Bakteri ve virüs geçişini engelleyen filtrelere sahiptir.

SONRASI BAKIM VE İZLEME

• Göğüs Kompresyonlarına Devam: Hasta yanıt vermiyorsa 30:2 oranında devam edin.
• Erken Defibrilasyon: OED varsa hemen kullanın.
• Kurtarma Pozisyonu: Bilinç ve solunum geri gelirse aspirasyonu önlemek için yan yatırın.
• Sürekli İzleme: Yaşamsal belirtileri takip edin ve 112 ekibine raporlayın.

KAYNAKLAR

• https://www.acilcalisanlari.com/eriskin-temel-yasam-destegi.html
• https://www.mycprcertificationonline.com/courses/cpr/mouth-to-mask-ventilation

İLGİLİ YAZI

https://www.acilcalisanlari.com/eriskin-temel-yasam-destegi.html