Bu İçerik Sadece Aboneler İçindir
Yetişkinlerde Düzenli Dar Kompleks Taşikardi Tedavisi için Öneriler
Özet
Çoğu hastada dar kompleks taşikardiler (sinüs taşikardisi, atriyal flutter, AV nodal reentran taşikardi (AVNRT), AV reentran taşikardi (AVRT) ve diğer atriyal taşikardiler) daha önce belirsiz şekilde “supraventriküler taşikardi” olarak adlandırılıyordu. Bu ritimler genellikle hemodinamik olarak unstabil değildir ve sağlık çalışanlarının vagal manevraları deneme fırsatı vardır. Bu hastalarda adenozin de aritmiyi sonlandırmada etkili olabilir.
Hemodinamik olarak unstabil dar kompleks taşikardi hastalarında ise elektriksel tedaviler (kardiyoversiyon) gerekir. Ancak burada önemli olan, unstabilitenin dar kompleks taşikardiden kaynaklandığına dair makul bir beklenti olmasıdır; yoksa sepsis gibi başka bir klinik durumun yansıması da olabilir.
Hemodinamik olarak unstabil dar kompleks taşikardi hastaları şu bulgularla başvurabilir:
- Hipotansiyon
- Akut mental durum değişikliği
- Şok bulguları
- Göğüs ağrısı
- Akut kalp yetmezliği
Dar kompleks taşikardi hastalarının çoğunda vagal manevralar, farmakolojik tedavi veya her ikisiyle %98’e kadar dönüşüm başarısı bildirilmiştir (adenozin, diltiazem, verapamil gibi). Gelecekte nazal kalsiyum kanal blokerleri kullanılabilir hale gelirse, bu kılavuzlara eklenmesi düşünülecektir. Bu öneriler, 2015 ACC/AHA/HRS Supraventriküler Taşikardi Kılavuzu ve 2025 kanıt güncellemeleri ile desteklenmektedir.
Önerilere Özel Destekleyici Açıklamalar
Vagal Manevralar
Valsalva manevrası, dar kompleks taşikardilerin %20–30’unu sonlandırmada etkilidir. Modifiye tekniklerle başarı %50’ye kadar çıkabilir.
Vagal manevralara örnekler:
- 10 cc enjektöre üfletme
- Ikınma
- Karotis masajı (karotis aterosklerozunda inme riski nedeniyle dikkatli uygulanmalıdır)
Daha etkili olduğu gösterilen yöntemler:
- Pasif bacak yükseltme
- Supin pozisyona getirme
- Valsalva sonrası hemen bacak elevasyonu
- Tansiyon aleti manometresine bağlı enjektöre üfleme
- Valsalva’dan 10 saniye sonra epigastrik bölgeye bası
Adenozin
- AVNRT, AVRT ve birçok atriyal taşikardide çok yüksek dönüşüm oranları göstermiştir.
- AV nodu bloke ederek atriyal flutter veya fibrilasyonun tanısını doğrulayabilir.
- Çok kısa yarı ömürlüdür; periferik IV hatlarda daha az etkili olabilir.
- Etkili doz uygulandığında ritim düzelir; hastada flushing veya yoğun korku hissi ortaya çıkabilir.
Özel durumlar:
- Santral kateteri olan veya kalp transplantı geçirmiş hastalarda 1 mg IV adenozin bile yeterli olabilir.
- Astım hastalarında şiddetli bronkospazm yapabileceği için kontrendikedir.
Unstabil Dar Kompleks Taşikardiler
- Sinüs ritminin hızlıca sağlanması kritik önemdedir.
- Unstabilse acil kardiyoversiyon yapılmalıdır.
Stabil Dar Kompleks Taşikardiler
- Vagal manevralar ve ilaç tedavisine yanıt vermeyen stabil hastalarda senkronize kardiyoversiyon kullanılabilir.
- Kardiyoversiyon öncesi hastanın mental durumu değerlendirilerek sedasyon uygunluğu belirlenmelidir.
Kalsiyum Kanal Blokerleri (Diltiazem, Verapamil)
- Dar kompleks taşikardileri %64–98 oranında sinüs ritmine döndürür.
- Verapamil adenozine benzer etkinlik gösterir ancak hipotansiyon riski daha belirgindir.
- Adenozin sonrası tekrar eden SVT’de daha uzun etkili oldukları için faydalıdırlar.
- Hipotansiyon sık görülür; yavaş infüzyon şarttır.
- Sistolik kalp yetmezliği düşündüren hastalarda kaçınılmalıdır.
Beta Blokerler
IV beta-adrenerjik blokerler genellikle güvenlidir ve hemodinamik olarak stabil, düzenli dar kompleks taşikardileri sonlandırmada etkili olduğu gösterilmiştir.
Kaynaklar
- https://cpr.heart.org/en/resuscitation-science/cpr-and-ecc-guidelines/adult-advanced-life-support
İlgili Yazı
İlgili Yazı
AHA Kardiyopulmoner Resusitasyon ve Acil Kardiyovasküler Bakım Kılavuzu 2025
