Bu İçerik Sadece YDUSMaster Aboneleri İçindir
I. Evde dört basamak merdivenden düşen, GKS’si 15, servikal ve nörolojik muayenesi doğal olan 66 yaşındaki erkek hasta Yukarıda tanımlanan travma olgularından hangilerinde Canadian C-Spine Rule (CCR) kriterlerine göre servikal görüntüleme yapılması gerekir?
II. Bisikletle önündeki araca çarpan, GKS’si 15, servikal ve nörolojik muayenesi doğal olan 22 yaşındaki kadın hasta
III. Yaklaşık 90 cm yükseklikteki yataktan düşen, GKS’si 15, servikal ve nörolojik muayenesi doğal olan 38 yaşındaki kadın hastaEditör Notu
Canadian C-Spine Rule’da yaş ≥65 tek başına görüntüleme endikasyonudur. Bisiklet kazası tehlikeli mekanizma kabul edilir. 1 metreden düşük basit düşmeler, başka yüksek risk özelliği yoksa her zaman görüntüleme gerektirmez. Normal nörolojik ve servikal muayene, yüksek risk kriteri varsa görüntüleme gerekliliğini ortadan kaldırmaz.Açıklama
Canadian C-Spine Rule (CCR), travma hastalarında servikal omurga görüntülemesi gerekliliğini belirlemek için kullanılan, klinik olarak doğrulanmış bir karar kuralıdır. Amaç; klinik olarak önemsiz olgularda gereksiz görüntülemeyi azaltmak, servikal omurga yaralanması riski taşıyan hastaları ise güvenle saptamaktır.
Künt travma sonrası servikal omurga yaralanmaları, tüm travma hastaları içinde nispeten düşük oranda görülse de, atlanmaları ciddi nörolojik sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle yaş, travma mekanizması ve klinik muayene bulguları birlikte değerlendirilmelidir.
Servikal travmada kemik, disk, bağ dokusu ve spinal kord etkilenebilir. Özellikle yüksek enerjili travmalar, hiperfleksiyon-hiperekstansiyon mekanizmaları ve ileri yaş servikal yaralanma riskini artırır. CCR bu risk faktörlerini sistematik şekilde sınıflandırır.
CCR’nin temel yaklaşımı
Canadian C-Spine Rule’da önce yüksek risk kriterleri sorgulanır. Bunlardan biri varsa görüntüleme gerekir:
Tehlikeli mekanizma örnekleri arasında:
Düşük risk kriterleri varsa ve hasta boynunu aktif olarak 45 derece sağa ve sola çevirebiliyorsa, görüntüleme gerekmeyebilir. Ancak yüksek risk kriteri varsa görüntüleme yapılmalıdır.
Olguların değerlendirilmesi
Olgu I: Evde dört basamak merdivenden düşen, GKS 15, servikal ve nörolojik muayenesi doğal, 66 yaşında erkek hasta.
Olgu II: Bisikletle önündeki araca çarpan, GKS 15, servikal ve nörolojik muayenesi doğal, 22 yaşındaki kadın hasta.
Olgu III: 90 cm yükseklikteki yataktan düşen, GKS 15, nörolojik ve servikal muayenesi doğal, 38 yaşındaki kadın hasta.
