Bu İçerik Sadece Aboneler İçindir
Yetmiş altı yaşında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı öyküsü bulunan erkek hasta, kapalı alanda meydana gelen yangın sonrası duman maruziyeti nedeniyle acil servise başvurmaktadır. Olay yerinde orta derecede duman bulunan bir ortamda bulunduğu öğrenilmektedir. İlk değerlendirmede hastada anksiyete, inspiratuar stridor, öksürük ve bilateral wheezing saptanmıştır. Oksijen tedavisi altında periferik oksijen satürasyonu %96 olarak ölçülmüştür. Acil serviste yapılan arteriyel kan gazı analizinde karboksihemoglobin düzeyi %22 olarak belirlenmiştir. Bu klinik bulgular doğrultusunda hastanın yönetiminde en uygun bir sonraki tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir? Editör Notu
Duman inhalasyonu olan hastalarda hava yolu ödemi hızla ilerleyebilir. Stridor üst hava yolu obstrüksiyonunun önemli bir göstergesidir. Dekompanse olma riski olan hastalarda erken entübasyon düşünülmelidir. Aşırı sıvı resüsitasyonu hava yolu ödemini artırabilir.Açıklama
İnhalasyon Yaralanması ve Karbon Monoksit Zehirlenmesi
Bu klinik senaryo, yangın dumanına maruz kalmış bir hastada inhalasyon yaralanması ve karbon monoksit (CO) zehirlenmesinin birlikte değerlendirilmesini gerektirmektedir. Hastada inspiratuar stridor bulunması, üst hava yolu ödemi ve ilerleyici hava yolu obstrüksiyonu açısından kritik bir bulgudur.
Yangın dumanına maruziyet sonrası gelişen inhalasyon yaralanmalarında, özellikle kapalı alan maruziyeti, stridor, ses değişikliği ve solunum sıkıntısı gibi bulgular, hava yolu ödeminin hızla ilerleyebileceğini gösterir. Bu durum kısa sürede tam hava yolu tıkanıklığına yol açabilir.
Bu nedenle bu hastalarda temel yaklaşım, hava yolu henüz tamamen kapanmadan önce erken ve kontrollü endotrakeal entübasyon yapılmasıdır. Gecikmiş entübasyon girişimleri, gelişen ödem nedeniyle teknik olarak zorlaşır ve başarısız olabilir.
Hastada ayrıca COHb %22 saptanmıştır. Bu değer orta derecede karbon monoksit zehirlenmesini düşündürür ve yüksek akım oksijen tedavisi gerektirir. Ancak mevcut durumda hava yolu güvenliği, oksijen tedavisinden önce önceliklidir.
İnhalasyon yaralanmalarında stridor varlığı, yaklaşımda kırmızı bayrak bulgusudur ve erken entübasyon endikasyonu kabul edilir. Hava yolu güvenliği sağlandıktan sonra %100 oksijen ve gerekirse hiperbarik oksijen tedavisi planlanmalıdır.
Şıkların akademik değerlendirilmesi
A) Nazal oksijen artırılması
Yetersizdir; hava yolu obstrüksiyonu riskini ortadan kaldırmaz.
B) Salbutamol başlanması
Bronkospazmda yararlı olabilir ancak üst hava yolu ödemini tedavi etmez.
C) Preoksijenizasyon sonrası acil entübasyon
Doğru cevaptır. Stridor varlığı acil hava yolu güvenliği gerektirir.
D) Nazal oksijen ile izlem
Klinik olarak risklidir; progresyon göz ardı edilir.
E) Hiperbarik oksijen için sevk
Endikasyon olabilir; ancak öncelik hava yolu güvenliğidir.
