Bu içeriğin kilidini açmak için lütfen abone olun.
17 yaşında erkek hasta, belirgin ajitasyon ve konfüzyon nedeniyle polis eşliğinde acil servise getiriliyor. Arkadaşı, hastanın son 3 gündür soğuk algınlığı nedeniyle yüksek doz öksürük şurubu (dekstrometorfan içeriği şüpheli) kullandığını belirtiyor. Fiziksel kısıtlama gereken ve iş birliği yapmayan hastada disosiyatif tablo izleniyor.
Bu hastada akut ajitasyonun hızlı ve güvenli şekilde kontrol altına alınması için sedasyon amacıyla en uygun ilaç aşağıdakilerden hangisidir?
Editör Notu
Toksikolojik nedenli ajitasyonlarda "önce sakinleştir, sonra tanı koy" prensibi geçerlidir. Benzodiazepinler sadece ajitasyonu kontrol altına almakla kalmaz, aynı zamanda sempatomimetik bulguları (taşikardi, hipertansiyon) da hafifletir. Dekstrometorfanın yüksek dozlarda serotonin geri alımını inhibe edebileceği ve MAO inhibitörleri ile birlikte kullanımında serotonin sendromuna yol açabileceği unutulmamalıdır.
Açıklama
Dekstrometorfan (DXM) toksisitesi, yüksek dozlarda NMDA reseptör antagonizması üzerinden disosiyatif etkiler, ajitasyon ve bazen serotonin sendromu bulgularına yol açabilir. Bu tür akut ajite ve kontrol edilemeyen hastalarda benzodiazepinler (örneğin diazepam veya midazolam) ilk basamak sedasyon ajanıdır.
Temel noktalar:
Birinci Basamak Tedavi: Akut toksik ajitasyonun yönetiminde benzodiazepinler, hem güvenli profilleri hem de nöbet eşiğini düşürmemeleri nedeniyle tercih edilir.
Dekstrometorfan Etkisi: DXM, yapısal olarak opioidlere benzese de yüksek dozlarda fensiklidin (PCP) benzeri disosiyatif bir tablo oluşturur.
Nöroleptiklerden Kaçınma: Haloperidol gibi antipsikotikler, antikolinerjik yan etkileri artırabileceği, nöbet eşiğini düşürebileceği ve termoregülasyonu bozabileceği için bu tür intoksikasyonlarda ilk seçenek değildir.
Ketamin Kontrendikasyonu: Hastada zaten NMDA reseptör blokajına bağlı disosiyatif bir tablo (DXM kaynaklı) varken, benzer mekanizmalı bir ajan olan ketaminin kullanımı tabloyu ağırlaştırabilir.
Bu soru için doğru seçenek:
E) Diazepam
Doğru cevap: E) Diazepam
Diğer seçeneklerin değerlendirilmesi
A) ve B) Haloperidol ve ziprasidon (antipsikotikler), toksik ajitasyonda QT uzaması ve hipertermi riskini artırabileceği için benzodiazepinlerden sonra düşünülür.
C) Ketamin, özellikle dekstrometorfan veya PCP gibi disosiyatif ajanlarla olan zehirlenmelerde klinik tabloyu maskeleyebilir veya kötüleştirebilir.
D) Biperiden, antipsikotiklere bağlı gelişen akut distoninin tedavisinde kullanılır; primer sedasyon ajanı değildir.
Keneler, yaşamlarını kan emerek sürdüren, küçük ve oval şekilli parazitlerdir. Uçamazlar, sıçrayamazlar ve genellikle hayvanların, bazen de rastlantısal olarak insanların kanıyla beslenirler. Vücutlarında 6...
