112 tarafından hemen hemen her travma hastası bizlere servikal collar ile getirilmektedir. Aslında servikal omurga yaralanması ile acil servislere başvuran travma vakalarının yaklaşık %3,5’ini temsil etmekte ve bu hastaların çok azında gerçekten servikal yaralanma olmaktadır. Tabiki olay yerinden boyunlukla getirilen hastalara hekimlerde güvenli tarafta kalabilmek için bu hastaların çoğuna servikal grafi veya tomografi çekmektedir. Yani bir çok hastada gereksiz grafi çekmekteyiz. Bu gereksiz grafiler, gerek hasta gerekse sigorta kurumlarına mali bir yük getirmektedir. Üstelik hastalar saatlerce gereksiz ve rahatsız edici bir müdahale olan servikal immobilizasyonda tutulmaktadırlar. Kalabalık ve iş yükü ağır olan bir acil serviste, bu ve benzeri uygulamalar hasta memnuniyetsizliğine, iş gücü kaybına, gereksiz radyasyona maruz kalmaya, maliyetin artmasına ve hastaların acil servis kalış süresini uzatmasına neden olmaktadır. Bu olumsuzlardan dolayı servikal omurga yaralanmalarında radyografinin seçici bir şekilde kullanılması, hastaların daha hızlı ekarte edilmesi ve sağlık hizmetlerinde tasarruf edilebilmesi için bir dizi klinik (öykü + muayene) ön test geliştirilmiştir.
Künt servikal travma hastalarında klinik olarak anlamlı yaralanmaları tanımlamak için geliştirilen ilk karar kuralı (ön test) National Emergency X-Radiography (NEXUS) dur. Daha sonrada Kanada Servikal Omurga Kuralları geliştirilmiştir. Bu klinik karar kurallarıda uluslararası olarak kabul görmüş, doğrulanmış ve rutin klinik uygulamada kullanımları uluslararası kılavuzlar tarafından (ATLS) tavsiye edilmektedir.
NEXUS çalışmasında, negatif prediktif değer(NPV)% 99,8 olarak belirlenmiştir. Kanada Servikal Omurga Kurallarının (KSOK) duyarlılığı % 99.4, özgüllük % 45.1 ve NPV % 100 olarak bildirilmiştir.
Her iki yöntem de son derece etkin olarak olası servikal travmayı dışlama gücüne sahiptir, Servikal travmayı dışlama gücü (sensitivitesi) NEXUS kriterleri için %99,6, Kanada kuralları için % 99,4 olarak karşılaştırılmaktadır.

Nexus kriterleri biz acilcilere anamnez ve muayene ile servikal grafi çekilmesinin endikasyonun olup olmadığını bizlere vermektedir. ATLS-10 da Servikal travma şüphesinde görüntüleme için Kanada ve NEXUS kriterlerinin kullanılması önerilmektedir.
KRİTERLER
- Servikal vertebra orta hatta spinöz proçes hassasiyeti YOKSA
- Fokal nörolojik semptom, bulgu, defisit YOKSA
- Bilinç değişikliği YOKSA
- İntoksikasyon YOKSA
- Ağrılı “distracting” çeldirici yaralanma YOKSA
Bu beş kriteri de karşılayan hastaya görüntüleme gereksizdir. Servikal grafi çekilmesine gerek yoktur.
- Sensitivite, 99%
- NPV 99.8%
- Spesifisite, 12.9%
- PPV 2.7%
- NEXUS 8/818 kırığı atlıyor (1%)
16 yaşında veya daha büyük, Glasgow Koma Skalasında 15 puan olan stabil hastalar için. Penetran travmalar dahil değil.
KAYNAKLAR
-
ATLS Kılavuzu: American College of Surgeons. Advanced Trauma Life Support (ATLS) Student Course Manual, 10th Edition. Chicago, IL: American College of Surgeons; 2018.


















