Bu İçerik Sadece Aboneler İçindir
Toraks BT, acil serviste travmaya bağlı ya da travma dışı nedenlerle gelişen nefes darlığı, göğüs ağrısı gibi şikayetlerin ayırıcı tanılarının değerlendirilmesinde en uygun görüntüleme yöntemidir. Toraks boşluğunda yer alan akciğerler, plevra, kalp, ana vasküler yapılar (aort, pulmoner arter ve vena cava), kemik yapı ve yumuşak doku özelliğindeki diğer yapılar toraks BT ile değerlendirilir.
Anatomi
Toraks BT Değerlendirme Kuralları
- Görüntüleme sıklıkla transvers kesitlerde incelenir. Anatomik landmarkerlar göz önünde tutulmalıdır.
- Acil servis için hedef organ değerlendirmesi (belirlenen organın tüm kesitlerde incelemesi bittikten sonra diğer yapılara geçmek) daha uygundur.
- Görüntüler incelenirken en az iki farklı pencere kullanılmalıdır.
- Önemli yapıları atlamamak için bir checklist oluşturulmalıdır.
- Akciğerin normal dansitesi kişiden kişiye değişmekle birlikte -500 ila -900 HU arasındadır.
Görüntüleme Pencereleri
Mediasten Penceresi
- Parankim alanları damar yapıları hariç tamamen siyah olmalıdır.
- Tiroid bezi, timüs loju, ana vasküler yapılar, kalp, özefagus, trakea, ana bronşlar, hiluslar ve lenf bezleri incelenir.
- Kemik yapılar ve komşu yumuşak dokular (aksilla, supraklavikuler bölge) değerlendirilir.
Parankim Penceresi
- Trakea, ana bronşlar ve segmental bronşlar tek tek incelenir.
- Her iki akciğerin havalanması, vaskülaritesi ve fissürler değerlendirilir.
- Düşük dansiteli lezyonlar (hava, yağ veya buzlu cam) bu pencerede daha net seçilir.
Kemik Penceresi
- Kalsifikasyonlar, kırıklar, metastazlar ve kitlenin kemiğe uzanımı değerlendirilir.
- Kontrast madde yanılgılarını önlemek için kemik yapılar bu pencerede netleştirilir.
Pulmoner Hastalıklar
Parankimal Dansite Artışı Yapanlar
- Buzlu cam ve konsolidasyon
- Nodül ve kitleler
- Atelektazi
- Vasküler lezyonlar
Buzlu Cam ve Konsolidasyon
Dansite artışı olan bölgelerde altındaki damar ve bronş duvarları seçilebiliyorsa buzlu cam, seçilemiyorsa konsolidasyon olarak tanımlanır.
Parankimal Dansite Azalışı Yapanlar
Havanın aşırı artışı veya yumuşak dokuların (damar çapı, doku kaybı) azalması sonucu oluşur.
Pnömoni
- Karakteristik bulgular: Periferik retiküler opasiteler, hava bronkogramları ve bal peteği görünümü.
- Farklı pnömoni tiplerinde buzlu cam, sentrilobüler nodüller veya peribronkovasküler konsolidasyon görülebilir.
Aort Hastalıkları
Aortik acil durumlar (anevrizma, diseksiyon) ölümcül seyirlidir. Tanı için altın standart BT Anjiyografidir.
- Aort Anevrizması: Aort çapının 35 mm’den büyük olmasıdır.
- Mural Trombüs: Damar duvarında kontrastlanmayan alan görülmesidir.
- Aort Diseksiyonu: İntima ve mediada açılma sonucu “yalancı lümen” oluşmasıdır. BT’de çift lümen görüntüsü karakteristiktir.
Pulmoner Tromboemboli (PTE)
Pulmoner arteryal sistemin embolik bir olayla tıkanmasıdır. Tanı için pulmoner arter fazında BT anjiyografi gereklidir.
- Kontrast madde ile dolan damar içinde dolum defekti (kontrastlanmayan alan) görülmesi ile tanı konulur.
Pnömotoraks ve Pnömomediastinum
- Pnömotoraks: Plevral boşlukta hava birikmesidir. BT’de plevral boşlukta hava görülmesi ile tanınır.
- Pnömomediastinum: Mediasten içerisinde hava bulunmasıdır. Bronkovasküler kılıflar boyunca yayılım gösterir.
Sıvı Birikimleri
Perikardiyal Efüzyon
- BT’de perikardın fizyolojik kalınlığı 2 mm olarak kabul edilir; bunun üzerindeki değerler patolojiktir.
Plevral Efüzyon
- Akciğerlerde sıvı koleksiyonudur. Sırtüstü yatan hastada altta kalan bölgelerde belirgin sıvı dansitesi izlenir.
Kaynaklar
- TRD Standartları – Toraks BT Görüntüleme Protokolleri
- Uludağ Üniversitesi Açık Erişim: Toraks BT Anatomisi ve Patolojileri
- ASYOD: Asistan Buluşmaları – Toraks BT Değerlendirme Sunumu
- ATUDER: Acil Serviste Toraks BT Kullanımı
İlgili Yazı
