Hiperglisemi varlığında ölçülen serum sodyum düzeyi, gerçek sodyum düzeyini olduğundan düşük gösterebilir. Bunun nedeni, yüksek serum glukozunun osmotik etkiyle hücre içinden hücre dışına su çekmesi ve bu suyun sodyumu dilüe etmesidir. Bu nedenle hiperglisemisi olan hastalarda, klinik karar verirken düzeltilmiş (korrije) sodyum değeri kullanılmalıdır.
Neden Düzeltiyoruz?
- Yüksek glukoz → Hücre dışı sıvı artışı
- Hücre dışına geçen su → Dilüsyonel hiponatremi
- Ölçülen Na⁺ düşük görünür, ancak gerçek sodyum daha yüksektir
Düzeltilmiş Sodyum Formülü
En sık kullanılan formül:
Düzeltilmiş Na⁺ = Ölçülen Na⁺ + 1,6 × [(Glukoz − 100) / 100]
- Glukoz: mg/dL cinsinden
- Bazı kaynaklar ağır hiperglisemide katsayıyı 2,0–2,4 olarak da önerebilir (ancak pratikte 1,6 en yaygın kullanılan değerdir)
Örnek Hesaplama
- Ölçülen Na⁺: 128 mEq/L
- Glukoz: 500 mg/dL
Hesaplama:
- (500 − 100) / 100 = 4
- 1,6 × 4 = 6,4
➡️ Düzeltilmiş Na⁺ = 128 + 6,4 = 134,4 mEq/L
➡️ Hasta gerçekte normonatremik, ölçülen değer yalancı hiponatremidir.
Klinik Önemi (Acil Servis Açısından)
Pratik Hatırlatma
💡 Hiperglisemi + düşük Na⁺ → önce düzelt, sonra karar ver
Düzeltilmiş Na = Ölçülen Na + 1,6 x [(Glukoz-100)/100] mmol/L formülü ile hesaplanır.
Düzeltilmiş Sodyum Hesaplayıcı
Hiperglisemik hastalarda beklenen sodyum düzeyini hesaplar.
İLGİLİ YAZI
Diyabetik Ketoasidoz (DKA) Acil Yaklaşım
