Geçici İskemik Atak (TİA : GİA) hastalarının daha sonra yeniden GİA ya da inme geçirmelerine yönelik prognostik skorlama sistemleri (ABCD – ABCD2 – ABCD3) geliştirilmiştir. AHA/ASA tarafında önerilen ve kulanımı en yüksek olan ABCD2 skoru hastanın 2 günlük risk skorunu bize sunar. Ayrıca acil servislerde oldukça yaygın kullanılır. Unutulmamalıdır ki ABCD2 skorlaması tek başına senstivite ve spesifitesinin yeterli değildir ve klinik yargının yerine kullanılmamalıdır. Örneğin, IV ilaç kullanımı öyküsü olan ve kısa bir yüz karıncalanması atağı ile başvuran yeni bir üfürümü olan genç bir kişinin ABCD2 skoru 0 olabilir, ancak kısa vadede yüksek inme riski altında olabilir.
ABCD² Skoru
Skorlama Kriterleri
A
Age (Yaş):
Yaş > 60
1 Puan
B
Blood Pressure (Kan Basıncı):
SKB > 150 mmHg ya da DKB > 90 mmHg
1 Puan
C
Clinical Features (Klinik):
- Konuşma bozukluğu var ama tek taraflı güçsüzlük yok (1 Puan)
- Ekstremite güçsüzlüğü (2 Puan)
D
Duration (Süre):
- 10 – 60 dakika (1 Puan)
- > 60 dakika (2 Puan)
D
Diabetes (DM):
Diyabet var
1 Puan
Risk Değerlendirmesi
0 – 3 Puan: Düşük Risk
Ayaktan hızlandırılmış değerlendirme için uygun hastalar.
- 2-günlük inme riski: %1.0
- 7-günlük inme riski: %1.2
- 90-günlük inme riski: %3.1
4 – 5 Puan: Orta Risk
Yatırılarak hızlı değerlendirme için uygun hastalar.
- 2-günlük inme riski: %4.1
- 7-günlük inme riski: %5.9
- 90-günlük inme riski: %9.8
6 – 7 Puan: Yüksek Risk
Yatırılarak hızlı değerlendirme için uygun hastalar.
- 2-günlük inme riski: %8.1
- 7-günlük inme riski: %11.7
- 90-günlük inme riski: %17.8
Hesaplama Kuralları:
- Toplam puan 0’dan 7’ye kadar değişir.
- Konuşma bozukluğu varsa (tek taraflı güçsüzlük yoksa) → 1 puan
- Tek taraflı güçsüzlük varsa (olsa da konuşma bozukluğu olsa da) → 2 puan
Kural: Eğer hem konuşma bozukluğu hem tek taraflı güçsüzlük varsa, 2 puan alınır. Yani ikisi birlikte görüldüğünde eklenmez, sadece “tek taraflı güçsüzlük” için verilen 2 puan yazılır.
- ABCD2 skoru 4’ün altında olan hastalarda 48 saat içinde inme riski %1’in altında olduğu için düşük riskli hastalar olarak kabul edilir.
- ABCD2 skoru ≥4 olan hastalar ise yüksek riskli hastalar olarak değerlendirilir ve yatırılarak hızlı değerlendirme için uygun hastalar olarak kabul edilir.
SKORLAMA
KAYNAKLAR
- https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/strokeaha.109.553446
https://www.acilcalisanlari.com/gecici-iskemik-atak-tiagia.html
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK263115/
İLGİLİ YAZI
Geçici İskemik Atak (TİA : GİA)
