Glaskow Koma Skoru (GKS)

Glasgow Koma Skoru (GKS), bilinç düzeyini objektif olarak değerlendirmek amacıyla geliştirilen ve acil tıpta en yaygın kullanılan nörolojik değerlendirme sistemlerinden biridir. Özellikle travma hastalarında kullanılmakla birlikte; inme, metabolik bozukluklar, enfeksiyonlar, zehirlenmeler ve bilinç değişikliği yapan tüm klinik durumlarda uygulanabilir.

GKS; hastanın göz açma, sözel yanıt ve motor yanıt olmak üzere üç temel nörolojik cevabını değerlendirir. Toplam skor hastanın nörolojik durumunu, entübasyon gereksinimini ve prognozunu öngörmede önemli rol oynar.

Skorlama

 Skorlama Bileşenleri

👁️ Göz Açma Yanıtı (E)

• Spontan → 4

• Sözel uyarıya → 3
• Ağrılı uyarıya → 2
• Yanıt yok → 1

🗣️ Sözel Yanıt (V)

• Oryante → 5
• Konfüze konuşma → 4
• Uygunsuz kelimeler → 3
• Anlamsız sesler → 2
• Yanıt yok → 1

💪 Motor Yanıt (M)

• Komutlara uyuyor → 6
• Ağrıyı lokalize ediyor → 5
• Ağrıdan çekiyor → 4
• Fleksiyon (dekortike) → 3
• Ekstansiyon (deserebre) → 2
• Yanıt yok → 1

Skor ve Klinik Şiddet

👉 GKS ≤8 → hava yolu güvenliği değerlendirilmelidir

Klinik Kullanım Alanları

• Kafa travması
• İnme
• Post-resüsitasyon değerlendirme
• Zehirlenmeler
• Metabolik ensefalopati
• Yoğun bakım takibi

Klinik Pratikte Notlar

• En iyi motor yanıt prognoz açısından en değerli parametrelerden biridir
• Entübe hastalarda sözel yanıt değerlendirilemeyebilir (örn: Vt)
• Sedatif/paralitik ilaçlar skoru etkileyebilir
• Seri GKS ölçümleri klinik kötüleşmeyi erken fark ettirir

Kaynaklar

• Graham Teasdale & Bryan Jennett
  Assessment of coma and impaired consciousness: A practical scale
  Lancet. 1974.
• Brain Trauma Foundation
  Guidelines for Severe Traumatic Brain Injury
• American College of Surgeons
  ATLS (Advanced Trauma Life Support) Guidelines