KOAH alevlenmesi, acil servise nefes darlığı ile başvuruların en sık nedenlerinden biridir ve hastalar genellikle artan dispne şikâyeti ile başvurur. Bu hastalar yüksek öncelikli triyaj kategorisinde değerlendirilmelidir. İlk yaklaşımda vital bulgular (kan basıncı, nabız, solunum sayısı, oksijen satürasyonu, vücut ısısı) ölçülmeli ve hasta kardiyak monitörizasyon altına alınmalıdır. Kısa bir öykü alınmalı, kritik hastalarda en az iki geniş damar yolu açılmalı ve laboratuvar tetkikleri için kan örnekleri gönderilmelidir.
Öncelikle hastada acil havayolu yönetimi gerektirecek ağır solunum yetmezliği bulguları olup olmadığı değerlendirilmelidir. Ağır solunum yetmezliği olan olgularda ayrıntılı öykü ve fizik muayene ile zaman kaybetmeden hemodinamik stabilizasyon, oksijenizasyonun sağlanması ve hiperkapni ile mücadele önceliklidir. Öykü verebilen hastalarda dispnenin başlangıcı ve şiddeti, eşlik eden sistemik hastalıklar, ilaç kullanımı ve sık alevlenme öyküsü sorgulanmalıdır.
En sık semptomlar; nefes darlığında artış, balgam miktarında ve pürülansında artış, uykuya meyil ve üst solunum yolu enfeksiyonu belirtileridir. Vital bulgularda taşikardi, takipne ve oksijen satürasyonunda düşüklük görülebilir. Fizik muayenede yardımcı solunum kas kullanımı, bilinç durumu, siyanoz, interkostal çekilmeler, juguler venöz dolgunluk ve pretibial ödem değerlendirilmelidir. Oskültasyonda solunum seslerinde azalma, ronküs ve wheezing sık rastlanan bulgulardır. Hiperkapniye bağlı bilinç değişikliği ve ileri olgularda hipoventilasyon görülebilir.
Hipoksik hastalara gecikmeden oksijen başlanmalıdır. Hiperkapni şüphesi oksijen verilmesine engel değildir. Hedef oksijen satürasyonu genellikle %88–92 aralığıdır. Oksijen nazal kanül, basit maske veya geri solumasız maske ile verilebilir; ancak hiperkapnik hastalarda gereğinden yüksek ve uzun süreli oksijen tedavisinin solunum merkezini baskılayabileceği unutulmamalıdır. Oksijenasyon ve hiperkapninin değerlendirilmesi için arteriyel kan gazı analizi gerekebilir.
Tedavide inhaler bronkodilatörler hızla başlanmalı, uygun hastalarda noninvaziv mekanik ventilasyon uygulanmalıdır. Takip sürecinde akciğer görüntülemesi yapılarak ayırıcı tanılar değerlendirilmeli, tedavi yanıtı ve hastaneye yatış gerekliliği gözden geçirilmelidir.
KOAH atak orderı (orta–ağır alevlenme için):
-
I-Combi̇vent® nebül (ipratropium + salbutamol):
20 dakika arayla toplam 3 doz (3×1) uygulanır. -
Prednol® 40 mg IV (Metilprednizolon):
Günde 2 kez 1 doz (1×2) intravenöz uygulanır. -
Oksijen tedavisi:
2 L/dk olacak şekilde, venturi maskesi veya nazal kanül ile uygulanır
Kaynak
- https://www.acilcalisanlari.com/kronik-obstruktif-akciger-hastaligi-koah-acil-yaklasim.html
İlgili Yazı
