Kan tüpleri, farklı laboratuvar testleri için kullanılan, belirli özelliklere ve içeriklere sahip steril kaplardır. Her tüpün içeriği ve rengi, yapılacak test türüne göre farklılık gösterir. Aşağıda kan tüplerinin türleri ve özellikleri açıklanmıştır:
1. MOR TÜP (EDTA’LI TÜP)
- İçeriği: Antikoagülan olarak EDTA’nın (Etilendiamintetraasetik asit) potasyum tuzu kullanılmıştır. Tüplerin iç yüzeyi K2 EDTA (Dipotasyum EDTA) veya K3 EDTA (Tripotasyum EDTA) ile püskürtülerek ve kurutularak hazırlanmıştır.
- Hacim: Birçok hacimde (2-3-3.5-4-6 ml) üretilmektedir.
- Boyut: Birçok boyutta (13×75 mm, 13×100 mm) üretilmektedir.
- Kullanım Alanı:
- Tam kan sayımı (Hemogram)
- Retikülosit
- Formül lökosit
- Direkt Coombs
- İndirekt Coombs
- Kan grubu tayini
- Cross-match
- HbA1c analizi
2. KIRMIZI TÜP (PIHTILAŞTIRICILI TÜP)
- İçeriği: Hiçbir katkı maddesi kullanılmadan hazırlanmıştır. Antikoagülan içermez.
- Hacim: Birçok hacimde (2-3-3.5-4-6 ml) üretilmektedir.
- Boyut: Birçok boyutta (13×75 mm, 13×100 mm) üretilmektedir.
- Kullanım Alanı:
- Biyokimya
- Hormon
- Mikrobiyoloji
- Seroloji
- İmmünoloji
- Kan Bankası
3. SARI TÜP (JEL İÇERİKLİ TÜP)
- İçeriği: Hiçbir katkı maddesi kullanılmadan hazırlanmıştır. Antikoagülan içermez. Tüp içerinde bulunan jel sayesinde serumu kandan ayrıştırır ve serum elde edilmesini sağlar.
- Hacim: Birçok hacimde (2-3-3.5-4-6 ml) üretilmektedir.
- Boyut: Birçok boyutta (13×75 mm, 13×100 mm) üretilmektedir.
- Kullanım Alanı:
- Biyokimya
- Hormon
- Mikrobiyoloji
- Seroloji
- İmmünoloji
- Kan Bankası
4. MAVİ TÜP (SODYUM SİTRATLI TÜP)
- İçeriği: Sodyum Sitrat içeren tüplerdir. Sodyum Sitrat antikoagülan etkisiyle kanın pıhtılaşmasını önler.
- Hacim: Birçok hacimde (2-3-3.5-4-6 ml) üretilmektedir.
- Boyut: Birçok boyutta (13×75 mm, 13×100 mm) üretilmektedir.
- Kullanım Alanı:
- Koagülasyon testleri (PT, aPTT, INR)
- Özellikleri:
- Plazma analizi için uygundur.
- Tüpe doldurulan kan/sodyum sitrat oranı (%9 oranında) çok önemlidir.
5. YEŞİL TÜP (HEPARİNLİ TÜP)
- İçeriği: Lityum heparin veya sodyum heparin içeren tüplerdir. Heparin antikoagülan etkisiyle kanın pıhtılaşmasını önler.
- Hacim: Birçok hacimde (2-3-3.5-4-6 ml) üretilmektedir.
- Boyut: Birçok boyutta (13×75 mm, 13×100 mm) üretilmektedir.
- Kullanım Alanı:
- Acil biyokimya testleri
- Elektrolit analizleri
- Kan gazı analizi
- Özellikleri:
- Plazma analizine uygundur.
6. GRİ TÜP (FLORÜRLÜ TÜP)
- İçeriği: Sodyum florür ve potasyum oksalat içerir. Tüplerin iç yüzeyi Potasyum Oksalat/Sodyum Florür püskürtülerek ve kurutularak hazırlanmıştır.
- Hacim: Birçok hacimde (2-3-3.5-4-6 ml) üretilmektedir.
- Boyut: Birçok boyutta (13×75 mm, 13×100 mm) üretilmektedir.
- Kullanım Alanı:
- Alkol Ölçümü
- Laktat Ölçümü
- Glukoz Analizi
- Özellikleri:
- Etken madde olarak kullanılan potasyum oksalat kandaki kalsiyum iyonlarını bloke ederek kanın pıhtılaşma sürecini engeller.
- Sodyum florür, kanda glikolizin önlenmesi için kullanılır.
- Glikoz Tüpleri olarak da bilinir. Glikoz ölçümü ve etanol gibi bazı maddelerin uzun süre saklanmasında kullanılır. Antiglikolitik ajanlar glukozu 5 güne kadar korur.
- Oksalatlı kanda hemoglobin tayini, eritrosit ve lökosit sayımları, hematokrit tayini yapılabilir; plazma ayrılarak birçok biyokimyasal analizler için kullanılabilir.
- Oksalatlı kan ile asit-baz dengesi incelenemez; elektrolit ve bazı kalsiyum ölçüm yöntemleri için uygun değildir. Oksalat, laktat dehidrojenaz gibi bazı enzimlerin tayininde bozucu etki yapar. Oksalatlı kan, lökositlerin nükleuslarında dejenerasyon ve eritrositlerin kenarlarında çentiklenme oluşturduğundan yayma preparatlar için kullanılamaz.
7. SİYAH TÜP (SEDİMANTASYON TÜPÜ)
- İçeriği: Sodyum sitrat
- Kullanım Alanı:
- Eritrosit sedimantasyon hızı (ESR) ölçümü
- Özellikleri:
- Kanın sedimantasyon oranını ölçmek için kullanılır.
8. BEYAZ TÜP (PZR TÜPÜ)
- İçeriği: EDTA veya özel stabilize edici maddeler
- Kullanım Alanı:
- Moleküler genetik testler (PCR, DNA/RNA analizleri)
- Özellikleri:
- Genetik materyali stabilize eder.
Her tüpün kapağının rengi, içinde bulunan kimyasal maddeyi ve kullanım amacını belirler. Kan alımı sırasında, tüplerin kullanım sırasına ve doğru miktarda doldurulmasına dikkat edilmelidir.
İLGİLİ YAZI
https://www.acilcalisanlari.com/anemi-acil-yaklasim.html
