Bu İçerik Sadece Aboneler İçindir
16 yaşında, astenik yapılı bir erkek hasta ani başlayan göğüs ağrısı nedeniyle acil servise başvuruyor. Vital bulguları stabildir. Hastadan hemogram, biyokimya, EKG ve PA akciğer grafisi isteniyor. Grafisi çekildikten sonra ağrıları artan hasta, filminin bir an önce değerlendirilmesini isteyerek tekrar doktoruna başvuruyor. Aşağıda grafisi görünen hastaya bundan sonraki yaklaşım ne olmalıdır ve aşamalarıyla doğru olan seçenek hangisidir Primer spontan pnömotoraks (PSP), herhangi bir travma öyküsü veya bilinen akciğer hastalığı olmadan, genellikle akciğer apeksinde bulunan küçük hava keseciklerinin (bleb veya bül) rüptürü sonucu plevral boşlukta hava birikmesi ile ortaya çıkan klinik durumdur. Plevral boşlukta biriken hava akciğerin parsiyel veya tam kollapsına neden olur.
Editör Notu
Genç, uzun boylu ve zayıf erkeklerde ani başlayan göğüs ağrısında primer spontan pnömotoraks mutlaka düşünülmelidir. Küçük pnömotorakslarda vital bulgular normal olabilir ve klinik tablo hafif seyredebilir. Tanıda ilk basamak görüntüleme yöntemi akciğer grafisidir. Pnömotoraks ilerleyerek tansiyon pnömotoraksa dönüşebilir ve dolaşım bozulmasına yol açabilir. Tanı konulan hastalar monitörize alanda izlenmeli ve gerekli durumlarda tüp torakostomi uygulanmalıdır.Açıklama
Patofizyoloji
Akciğer apeksinde bulunan subplevral bleb veya büllerin rüptürü sonucunda alveoler hava plevral boşluğa geçer. Plevral boşlukta negatif basınç ortadan kalktığında akciğer elastik geri çekilme kuvveti nedeniyle kollabe olur. Hava birikimi artmaya devam ederse intraplevral basınç yükselir ve ciddi olgularda tansiyon pnömotoraks gelişebilir. Bu durumda mediastinal yapıların yer değiştirmesi ve venöz dönüşün azalması sonucu hemodinamik bozulma meydana gelir.
Klinik Bulgular
Primer spontan pnömotoraks genellikle ani başlayan plöritik göğüs ağrısı ve nefes darlığı ile ortaya çıkar. Ağrı çoğu zaman nefes almakla artan batıcı karakterdedir. Küçük pnömotorakslarda semptomlar hafif olabilir ve fizik muayene bulguları minimal olabilir.
Küçük pnömotorakslarda vital bulgular normal olabilir ve hasta ilk değerlendirmede stabil görünebilir.
Tanı
Tanıda ilk basamak görüntüleme yöntemi iki yönlü akciğer grafisidir. Akciğer grafisinin duyarlılığı yaklaşık %80–85 civarındadır. Grafide visseral plevra çizgisi ve periferde akciğer parankiminin görülmemesi tipik bulgudur.
Şüpheli veya küçük pnömotoraks olgularında akciğer ultrasonografisi veya bilgisayarlı tomografi daha yüksek duyarlılığa sahiptir.
Tedavi
Tedavi yaklaşımı pnömotoraksın boyutuna ve hastanın klinik durumuna göre belirlenir.
Tanı konulan hastalar artık düşük riskli triyaj grubunda değerlendirilmemeli, monitörize bir alana alınarak yakın takip edilmelidir. Gerektiğinde göğüs cerrahisi konsültasyonu istenmelidir.
