Bu içeriğin kilidini açmak için lütfen abone olun.
17 yaşındaki erkek hasta, araç dışı trafik kazası sonrası Glasgow Koma Skoru (GKS) 6 ve kan basıncı 85/45 mmHg olarak acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kafa travması bulguları ve sol tibiada açık kırık saptanıyor.
ATLS 11. edisyon (2025) prensiplerine göre, bu hastanın primer bakısında (Primary Survey) hava yolu yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Editör Notu
ATLS 11. edisyon, ilaç yardımlı entübasyon (drug-assisted intubation) sırasında hastanın hemodinamik stabilitesine (şok tablosuna) dikkat edilmesi gerektiğini vurgular. Ancak GKS 8 altındaki her hastada "Airway maintenance with C-spine protection" ilkesi gereği entübasyon önceliklidir. Bu vaka özelinde hastanın hipotansif olması, entübasyon sırasında kullanılacak ajanların dikkatli seçilmesini (hemodinamiyi bozmayacak şekilde) gerektirse de, işlemin önceliğini değiştirmez.
Açıklama
Glasgow Koma Skoru 8 ve altında olan (GKS ≤ 8) travma hastalarında, hava yolu koruyucu reflekslerin kaybı ve aspirasyon riski nedeniyle "kesin hava yolu" (definitive airway) sağlanması zorunludur. ATLS 11. edisyon (2025) protokolünde A (Airway) basamağı, servikal vertebra kısıtlaması ile birlikte yönetilen en öncelikli adımdır.
Temel noktalar:
GKS ≤ 8 Kuralı: Bilinci kapalı hastalarda dilin geriye kaçması ve kusmuk/kan aspirasyonunu önlemek için endotrakeal entübasyon altın standarttır.
Sekonder Beyin Hasarı: Hipotansiyon ve hipoksi, travmatik beyin hasarında prognozu kötüleştiren en önemli faktörlerdir; hava yolu güvenliği hipoksiyi önlemek için kritiktir.
Kesin Hava Yolu Tanımı: Balonu şişirilmiş, vokal kordların altındaki bir tüpün (endotrakeal tüp veya cerrahi hava yolu) solunum sistemine bağlanmasıdır.
Öncelik Sıralaması: Hava yolu (A) güven altına alınmadan dolaşım (C) veya nörolojik görüntüleme (D) basamaklarına tam olarak geçilmez.
Bu soru için doğru seçenek:
C) Kesin hava yolu sağlanması (Endotrakeal entübasyon)
Doğru cevap: C) Kesin hava yolu sağlanması (Endotrakeal entübasyon)
Diğer seçeneklerin değerlendirilmesi
A) Nazofaringeal airway, kafa tabanı kırığı şüphesi olan (kafa travmalı) hastalarda kontrendike olabilir ve kesin bir hava yolu sağlamaz.
B) LMA, zor hava yolu yönetiminde kurtarıcı bir cihazdır ancak aspire eden travma hastasında endotrakeal tüpün yerini tutan bir "kesin hava yolu" değildir.
D) GKS'si 6 olan bir hastada sadece maske ile oksijen desteği, hava yolu açıklığını garanti etmez ve aspirasyonu engellemez.
E) ATLS algoritmasında hava yolu (A), dolaşımdan (C) önce gelir; hipotansiyonun varlığı entübasyon gerekliliğini ortadan kaldırmaz, aksine hazırlıklı olmayı gerektirir.
Sağlık profesyonelleri için geliştirilen AcilDesk artık yayında!
AcilDesk ile kritik anlarda vaka oluşturabilir, uzman görüşü alabilir, meslektaşlarınızla güvenli şekilde iletişim kurabilir ve mesleki içeriklere her...
