Aort Diseksiyonu Tespit Risk Skoru (Aortic Dissection Detection Risk Score – ADD-RS), akut aort sendromu (AAS) şüphesi olan hastalarda aort diseksiyonu olasılığını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş klinik bir risk sınıflama sistemidir. Özellikle acil serviste göğüs ağrısı, sırt ağrısı veya senkop ile başvuran hastalarda erken tanıyı kolaylaştırmak ve gereksiz görüntülemeleri azaltmak amacıyla kullanılır.
Akut aort diseksiyonu; mortalitesi yüksek, hızlı tanı gerektiren ve sıklıkla akut koroner sendrom, pulmoner emboli veya kas-iskelet sistemi ağrıları ile karışabilen ölümcül bir vasküler acildir. Bu nedenle klinik şüphe büyük önem taşır.
Skorlama
Aort Diseksiyonu Risk Skoru (ADD-RS)
Aort diseksiyonu şüphesinde ön test olasılığını değerlendirir
ADD-RS Skorlama Kategorileri
Skor; üç ana başlık altında değerlendirilir. Her kategoriden en az bir bulgu varsa → 1 puan
Skor ve Klinik Risk
Klinik Yaklaşım
ADD-RS = 0
- Düşük olasılık
- D-dimer ile dışlama düşünülebilir
ADD-RS = 1
- Klinik değerlendirme + D-dimer
- Gerekirse ileri görüntüleme
ADD-RS ≥2
- Yüksek risk
- Acil BT anjiyografi / ileri görüntüleme gerekir
⚠️ Klinik Pratikte Notlar
- Düşük ADD-RS + negatif D-dimer → aort diseksiyonunu dışlamada yardımcı olabilir
- Yüksek klinik şüphede negatif D-dimer tanıyı dışlamaz
- Hipotansiyon + ani yırtılır tarzda ağrı = kırmızı alarm ❗
- Klinik karar yalnızca skora bırakılmamalıdır
Kaynaklar
- American Heart Association / American College of Cardiology. Guidelines for the Diagnosis and Management of Patients With Thoracic Aortic Disease
- Kim A. Eagle, et al. Aortic Dissection Detection Risk Score. Circulation. 2010.
- European Society of Cardiology. Aortic Diseases Guidelines
- American College of Emergency Physicians. Clinical Policies on Acute Aortic Syndromes
