Bu içeriğin kilidini açmak için lütfen abone olun.
Yirmi beş yaşındaki erkek hasta yaşadığı arbede sonrası ambulans ekibi tarafından acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde sert bir cisimle kafasına çok sayıda darbe aldığı ve sağ parietal bölge üzerindeki saçlı deride 3 cm boyutunda laserasyon olduğu saptanıyor. Sorulan sorulara cevap veremeyen ancak ses çıkaran hastanın ağrılı uyaran sonrası sağ kolunu kendisine çektiği gözleniyor.Ağrılı uyaranla gözlerini açıyor, pupil çaplarının eşit ve ışık refleksinin olduğu belirleniyor.
Bu hastaya aşağıdakilerden hangisinin öncelikli olarak yapılması en uygundur?
Editör Notu
Kritik bakım ve travma sorularında GKS skorlamasını hızlıca yapabilmek hayati önem taşır. Motor yanıtta "ağrıyı lokalize etme" (5 puan) ile "ağrılı uyaranla kolunu çekme/fleksiyon" (4 puan) arasındaki ince farka dikkat edin. GKS ≤ 8 olan her travma hastası, aksi ispatlanana kadar havayolu koruması yetersiz kabul edilir.
Açıklama
Bu vaka, kafa travması sonrası nörolojik durumu bozulan bir hastada Glasgow Koma Skalası (GKS) üzerinden havayolu güvenliğinin değerlendirilmesini temel almaktadır. Travma yönetiminde (ATLS protokolü), bilinç düzeyi ciddi şekilde gerileyen hastalarda havayolu açıklığını korumak ve ikincil beyin hasarını önlemek amacıyla agresif havayolu yönetimi en öncelikli adımdır.
Temel noktalar:
GKS Hesaplaması: Hastanın GKS puanı; Göz açma (Ağrılı uyaranla = 2), Sözel yanıt (Anlamsız sesler = 2) ve Motor yanıt (Ağrıyı lokalize etme/çekme = 4) olmak üzere toplamda 8 olarak hesaplanır.
"GKS 8 ise Entübe Et" Kuralı: GKS skoru 8 ve altında olan hastaların havayolu koruyucu reflekslerinin (öğürme, yutkunma) kaybolduğu kabul edilir.
İkincil Hasarın Önlenmesi: Hipoksi ve hiperkarbi, kafa içi basıncı artırarak travmatik beyin hasarını kötüleştirir; bu nedenle güvenli bir havayolu (entübasyon) şarttır.
Hızlı Ardışık Entübasyon (RSI): Kafa travmalı hastalarda kafa içi basınç artışını minimalize etmek için tercih edilen standart entübasyon yöntemidir.
Bu soru için doğru seçenek:
Hastanın GKS skorunun 8 olması, havayolu güvenliğinin kalmadığını gösterir ve ABCDE sıralamasının en başında yer alan "A" (Airway) basamağı gereği hızlı ardışık entübasyon en öncelikli işlemdir.
Doğru cevap: D) Hızlı ardışık entübasyon
Diğer seçeneklerin değerlendirilmesi
A) Saçlı derinin sütürasyonu: Kozmetik ve kanama kontrolü için önemlidir ancak hayati tehlike arz eden havayolu sorunundan sonra (ikincil bakıda) yapılır.
B) İntravenöz mannitol uygulanması: Kafa içi basınç artışı (KİBA) belirtileri (pupil anizokorisi, Cushing triadı) varlığında düşünülür; ancak hastada öncelikle havayolu sağlanmalıdır.
C) Bilgisayarlı beyin tomografisi çekilmesi: Tanı için gereklidir ancak "instabil" bir hastanın (havayolu güvende olmayan) tomografiye gönderilmesi kontrendikedir; önce hasta stabilize edilmelidir.
E) Beyin ve sinir cerrahisi konsultasyonu: Kesin tedavi planı için gereklidir ancak acil servis hekimi öncelikle hayat kurtarıcı müdahaleleri (entübasyon gibi) tamamlamalıdır.
Keneler, yaşamlarını kan emerek sürdüren, küçük ve oval şekilli parazitlerdir. Uçamazlar, sıçrayamazlar ve genellikle hayvanların, bazen de rastlantısal olarak insanların kanıyla beslenirler. Vücutlarında 6...
