Pnömonili hastalarda hastaneye yatış kararını vermek, mortalite riskini değerlendirmek ve ampirik antibiyotik tedavisini yönlendirmek için geliştirilen basit ve hızlı bir klinik skorlama sistemidir. Özellikle toplum kökenli pnömoni (TKP) olgularında, etken patojen çoğu zaman saptanamamakta ve tanı için süre gerekebilmektedir. Bu nedenle klinik kararlar, genellikle ampirik tedaviye ve klinik risk sınıflamasına dayandırılır.
Skorlama
CURB-65 Skoru
Pnömoni hastalarında mortalite riskini değerlendirmek için kullanılır.
Klinik Kriterler
Yaş
Toplam: 0
Düşük mortalite riski
Skor 0–1: Düşük mortalite riski. Ayaktan tedavi uygundur.
Skor 2: Orta mortalite riski. Hastaneye yatış düşünülmelidir.
Skor ≥3: Yüksek mortalite riski. Hastaneye yatır ve yoğun bakım gereksinimi açısından değerlendir.
Neden Önemlidir?
- Gelişmiş laboratuvar olanaklarına rağmen, TKP olgularının yaklaşık %50’sinde etken belirlenemez.
- Etken belirlenmiş olsa bile, sonuçlar zaman alabilir.
- Bu nedenle doğru ampirik antibiyotik seçimi ve hastaneye yatış gerekliliği kritik klinik kararlar dır.
- CURB-65 ve PSI skorları, bu karar sürecinde hekime rehberlik eder.
CURB-65 Skorlama Kriterleri
Skor ve Klinik Yaklaşım
Hastaneye yatış önerilir
Yatış gerekli, yoğun bakım düşünülebilirÖzellikler ve Avantajlar
- Birinci basamakta bile kolayca uygulanabilir.
- Yalnızca temel klinik bulgular ve basit laboratuvar tetkikleri (üre) ile hesaplanır.
- Özellikle mortalite riski yüksek olanları ayırt etmede kullanışlıdır.
- PSI skoru kadar detaylı değildir ama daha pratiktir.
Klinik Pratikte Notlar
- Hafif semptomları olan, genç ve komorbiditesi olmayan hastalarda skor 0–1 ise ayaktan tedavi uygundur.
- ≥2 puan alan hastalar için hastane yatışı düşünülmelidir.
- Üre düzeyinin bilinmediği durumlarda CRB-65 kullanılabilir (üre kriteri hariç tutulur).
