Musculocutaneous sinir (n. musculocutaneus), brakiyal pleksusun lateral kordonundan çıkan karışık (motor ve duysal) bir periferik sinirdir. Sinir kökleri genellikle C5–C7 seviyelerinden gelir. Anatomik olarak pektoralis minor kasının alt kenarı hizasında aksilladan çıkar; hemen ardından m. coracobrachialis’i delerek bu kasa bir dal verir. Kolun ön (fleksör) kompartmanında, m. biceps brachii ile m. brachialis arasında seyreder ve bu iki kasa motor dallar gönderir.
Musculocutaneous sinir, kolun distalinde biseps tendonunun lateralinden fasyayı delerek yüzeye çıkar ve önkolun lateral tarafına uzanır; burada ismi n. cutaneus antebrachii lateralis (lateral ön kol cilt siniri) olur ve önkolun lateral (radial) yüzeyinin duyusunu taşır. Özetle, musculocutaneous sinir kolun ön bölgesindeki üç büyük kasa motor innervasyon sağlar (m. biceps brachii, m. brachialis, m. coracobrachialis) ve önkolun lateral tarafına duyusal innervasyon götürür. Bu sinir özellikle dirsek fleksiyonu ve önkol supinasyonunda kritik rol oynayan biseps brachii kasını innerve ettiği için fonksiyonu önemlidir.
YARALANMA SEVİYELERİNE GÖRE SINIFLAMA
Musculocutaneous sinirin yaralanması sonucu ortaya çıkacak kas paralizileri ve fonksiyon kayıpları, sinirin hasarlandığı seviyeye göre değişir:
1. Yüksek Seviye Lezyon
Aksilla veya brakiyal pleksus lateral kordon seviyesindeki lezyonlardır.
- Etkilenen Kaslar: M. coracobrachialis, m. biceps brachii ve m. brachialis kaslarında felç gelişir.
- Fonksiyon Kayıpları:
- Dirsek fleksiyonu belirgin derecede zayıflar veya yapılamaz (sadece m. brachioradialis ile çok zayıf fleksiyon kalır).
- Önkol supinasyonu güçsüzleşir (biseps kaybına bağlı).
- Omuz fleksiyonu kısmen zayıflayabilir.
- Duyu Kaybı: Önkolun lateral yüzünde duyu kaybı.
- Refleks: Biseps refleksi (C5–C6) alınamaz.
2. Orta Seviye Lezyon
Kol bölgesinde, coracobrachialis dalından sonraki lezyonlardır.
- Etkilenen Kaslar: Coracobrachialis korunur, ancak m. biceps brachii ve m. brachialis felç olur.
- Fonksiyon Kayıpları: Dirsek fleksiyonu ve önkol supinasyonu zayıflar. Omuz fleksiyonu genellikle korunur.
- Duyu Kaybı: Önkol lateralinde duyu kaybı görülür.
- Refleks: Biseps refleksi kaybolur.
3. Distal Seviye Lezyon
Dirsek altı, yalnız duyusal dal düzeyindeki lezyonlardır.
- Motor Kayıp: Gelişmez; dirsek fleksiyonu ve supinasyon gücü korunmuştur.
- Duyu Kaybı: Sadece önkolun lateral yüzünde duyusal kayıp ortaya çıkar.
- Refleks: Biseps refleksi etkilenmez.
KLİNİK TABLOLAR VE BULGULAR
Dirsek Fleksiyon Kaybı
Özellikle yüksek veya orta seviyedeki sinir lezyonlarında hasta dirseğini bükmekte ciddi güçlük yaşar. Biseps brachii ve brachialis kaslarının işlev dışı kalması nedeniyle aktif dirsek fleksiyonu belirgin derecede azalır.
Ön Kol Lateralinde Duyusal Kayıp
Sinirin duyusal dalının etkilenmesi sonucu önkolun radial (başparmak tarafı) kenarında deri duyusu kaybolur veya azalır. Bu duyu kaybı, dirsek bölgesinden el bileğine kadar önkolun lateral yarısını kapsar.
Brakiyal Pleksusla İlişkili Durumlar
Musculocutaneous sinir sıklıkla brakiyal pleksusun üst trunkus lezyonlarında (C5–C6) diğer sinirlerle birlikte etkilenir. Örneğin Erb-Duchenne felci durumunda musculocutaneous sinire ek olarak n. axillaris ve n. suprascapularis lezyonları da bulunur.
- Tablo: Omuz abdüksiyonu yapılamaz, kol içe dönük ve aşağı sarkık pozisyonda kalır, dirsek ekstansiyonda ve önkol pronasyonda durur (“waiter’s tip” pozisyonu).
AYIRICI TANI
- C5–C6 Radikülopati: Musculocutaneous sinir paralizisine benzer bulgular yaratır ancak omuz abdüksiyon ve dış rotasyon kaybı (deltoid, supraspinatus/infraspinatus) eşlik eder. Brachioradialis refleksi de kaybolur.
- N. Axillaris Lezyonu: Sadece omuz abdüksiyonu kaybolur (deltoid felci) ve omuzda duyu kaybı olur. Dirsek fleksiyonu normaldir.
- N. Radialis Yüksek Lezyonu: Düşük el deformitesi ve el bileği/parmak ekstansiyon kaybı ile karakterizedir. Dirsek fleksiyonu etkilenmez.
SINAVDA SIK SORULAN NOKTALAR (TUS İPUÇLARI)
- Kök ve Orijin: Brakiyal pleksusun lateral kordundan (C5–C7) çıkar.
- İnnervasyon: Ön kolun fleksör kasları (biceps, brachialis, coracobrachialis).
- Fonksiyon: Dirsek fleksiyonu ve supinasyon.
- Duyu Alanı: Önkolun lateral yüzü (n. cutaneus antebrachii lateralis).
- Refleks: Biseps refleksi (C5–C6).
- Ayırıcı Tanı: Erb-Duchenne felcinde (C5-C6) omuz kasları da etkilenir, izole musculocutaneous hasarında omuz abdüksiyonu korunur.
