Parasentez Uygulama

Parasentez, karın boşluğunda biriken sıvıyı boşaltmak veya incelemek amacıyla gerçekleştirilen bir tıbbi prosedürdür. Bu işlem sırasında, karın duvarından iğne veya kateter ile periton boşluğuna girilerek biriken sıvı alınır. Parasentez, tanısal ve terapötik olmak üzere iki temel amaçla yapılır.

ENDİKASYONLAR

1. Tanısal Parasentez:

• Yeni başlangıçlı asit gelişen tüm hastalar.
• Bilinen asiti olan hastalarda Spontan Bakteriyel Peritonit (SBP) şüphesi (Karın ağrısı, ateş, ensefalopati, GI kanama, böbrek yetmezliği).

2. Terapötik Parasentez:

• Gergin (tansiyon) asiti boşaltarak semptomatik rahatlama sağlamak (Nefes darlığı, karın ağrısı).
• Diüretiklere dirençli asit tedavisi.

KONTRENDİKASYONLAR

Mutlak Kontrendikasyonlar:

• Akut karın (Cerrahi gerektiren).
• Yaygın Damar İçi Pıhtılaşma (DIC).

Göreceli Kontrendikasyonlar:

• Gebelik.
• Organomegali veya belirgin bağırsak distansiyonu.
• Girişim yerinde selülit veya enfeksiyon.
• Ciddi koagülopati (Genellikle INR > 2.0 veya Trombosit < 20.000/μL, ancak bu değerler kesin engel değildir).

UYGULAMA TEKNİĞİ

1. Malzemeler

• Steril eldiven, örtü, antiseptik solüsyon.
• Lokal anestezik (Lidokain), enjektörler.
• Geniş lümenli IV kateter (14-16 G) veya parasentez iğnesi.
• Serum seti, boşaltım torbası/şişesi.
• Örnek tüpleri (Hemogram, Biyokimya, Kültür).

2. Girişim Noktası ve Pozisyon

Hasta sırtüstü (supin) veya hafif lateral dekübit pozisyonunda yatırılır. Mesanenin boş olduğundan emin olunmalıdır.

Tercih Edilen Bölgeler:

• Sol Alt Kadran: Rektus kasının lateralinde, spina iliaca anterior superior (SIAS) ile göbek arasındaki hattın dış 1/3’ü. (Çekum sağda olduğu için sol taraf daha güvenlidir).
• Orta Hat: Göbeğin 2 cm altı (Linea alba üzerinden – Avaskülerdir ancak mesane distansiyonu riskli olabilir).

3. İşlem Adımları

• USG Rehberliği: Mümkünse en güvenli sıvı cebini belirlemek için ultrason kullanılmalıdır.
• Z-Tekniği: Cilt altı dokusu iğne girmeden önce gerdirilir. İğne çekildikten sonra dokular eski yerine kayarak traktı kapatır ve sızıntıyı önler.

PERİTONEAL SIVI ANALİZİ

1. Görünüm

• Sarı/Berrak: Sirotik asit (Transüda).
• Bulanık: Enfeksiyon (Peritonit).
• Kanlı: Malignite, travma veya travmatik işlem.
• Süt Beyazı: Şilöz asit (Lenfatik obstrüksiyon).

2. Biyokimyasal Analiz (SAAG)

SAAG (Serum-Asit Albümin Gradyanı): Serum Albümini – Asit Albümini

• SAAG ≥ 1.1 g/dL (Yüksek Gradyan): Portal Hipertansiyon (Siroz, Kalp Yetmezliği, Budd-Chiari).
• SAAG < 1.1 g/dL (Düşük Gradyan): Portal Hipertansiyon Dışı (Malignite, Tüberküloz, Pankreatit, Nefrotik Sendrom).

3. Hücre Sayımı ve SBP Tanısı

Spontan Bakteriyel Peritonit (SBP):

• Mutlak Nötrofil Sayısı (PMN) ≥ 250 hücre/mm³ ise SBP tanısı konur ve antibiyotik başlanır.
• Kültür sonucu beklenmeden tedaviye başlanmalıdır.

KOMPLİKASYONLAR

• Asit sızıntısı (En sık).
• Kanama / Hematom.
• Enfeksiyon.
• Bağırsak veya mesane perforasyonu (Nadir).
• Dolaşım Bozukluğu: Büyük hacimli (>5 L) boşaltımlarda hipotansiyon ve böbrek yetmezliği gelişebilir. Profilaksi için her 1 litre asit için 6-8 gr Albümin verilmesi önerilir.

KAYNAKLAR

• NCBI Bookshelf: Paracentesis

İLGİLİ YAZI

https://www.acilcalisanlari.com/endotrakeal-entubasyon.html