Bu İçerik Sadece Aboneler İçindir
50 yaşında erkek hasta, siroz ve özofagus varis kanaması öyküsü nedeniyle acil servise şiddetli hematemez şikâyeti ile başvuruyor. Özgeçmişinde daha önce özofagus bant ligasyonu uygulandığı öğreniliyor. Acil serviste yapılan ilk değerlendirmede hastanın bilinci açık ancak solgun ve ajitedir. Vital bulguları: kan basıncı 90/60 mmHg, nabız 110 atım/dk, SpO₂ %99. Fizik muayenede batında hafif asit saptanmakta, rektal tuşede melena izlenmektedir. Laboratuvar incelemelerinde hemoglobin 8 g/dL, trombosit 80.000/µL ve INR 2.0 olarak bulunmuştur. Bu hastanın acil servisteki ilk yönetiminde aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi en uygundur?Editör Notu
Siroz hastasında hematemez gelişmesi özofagus varis kanaması açısından değerlendirilmelidir. Varis kanamasında vazoaktif tedavi mümkün olan en erken zamanda başlanmalıdır. Transfüzyon yaklaşımı restriktif olmalıdır (Hb hedefi genellikle 7–9 g/dL). Kesin tedavi için erken endoskopik bant ligasyonu uygulanır.Açıklama
Bu vaka, siroz zemininde gelişen özofagus varis kanaması olan bir hastada acil serviste uygulanması gereken ilk tedavi yaklaşımını sorgulamaktadır. Varis kanaması üst gastrointestinal sistm kanamalarının en ölümcül nedenlerinden biridir ve erken farmakolojik tedavi ile portal basıncın azaltılması hayati önem taşır.
Epidemiyoloji
Portal hipertansiyon gelişen siroz hastalarının önemli bir kısmında özofagus varisleri oluşur. Bu varislerin rüptürü sonucu gelişen kanamalar yüksek mortalite ile ilişkilidir. Özellikle daha önce varis kanaması öyküsü olan hastalarda tekrarlama riski oldukça yüksektir.
Patofizyoloji
Sirozda portal venöz sistemde basınç artışı gelişir ve portal sistem ile sistemik dolaşım arasında kollateral damarlar oluşur. Özofagus ve mide çevresinde gelişen bu varisler ince duvarlıdır ve yüksek basınca maruz kaldıkları için kolayca rüptüre olabilir. Varis rüptürü sonucunda masif üst gastrointestinal kanama meydana gelebilir.
Klinik Bulgular
Bu bulgular aktif üst gastrointestinal kanama ile uyumludur. Hastanın kan basıncının düşük olması ve taşikardi varlığı hipovolemi ve kan kaybını düşündürür.
Tanı
Tanı klinik bulgular ve laboratuvar değerlendirmesi ile desteklenir. Bu hastada hematemez, melena ve siroz öyküsü varis kanamasını güçlü şekilde düşündürmektedir. Kesin tanı ve tedavi amacıyla üst gastrointestinal endoskopi planlanmalıdır.
Tedavi
Varis kanamasında acil serviste ilk yaklaşım hemodinamik stabilizasyon ve portal basıncı azaltan tedavinin erken başlanmasıdır. Kılavuzlara göre varis kanaması düşünülen hastalarda endoskopi yapılmadan önce bile vazoaktif tedavi başlanmalıdır.
Diğer seçeneklerin uygun olmama nedenleri:
