Bu İçerik Sadece Aboneler İçindir
Yüksek irtifada bulunan bir dağcı, baş ağrısı, halsizlik ve mide bulantısı şikâyetleri ile sağlık ekibine başvuruyor. Yapılan değerlendirmede hastada bazı nörolojik bulguların da geliştiği fark ediliyor. Yüksek irtifa hastalığı açısından değerlendirilen bu hastada, aşağıdaki öykü veya fizik muayene bulgularından hangisinin saptanması derhal iniş gerekliliğini en güçlü şekilde düşündürür?Editör Notu
Düz bir çizgide yürüyememe veya sendeleme (ataksi), Yüksek İrtifa Beyin Ödemi için en tipik ve en erken nörolojik bulgulardan biridir. Yüksek irtifa serebral ödemi, akut dağ hastalığının ilerlemiş ve hayatı tehdit eden formudur. Beyinde gelişen vazojenik ödem nedeniyle ortaya çıkar ve hızlı şekilde bilinç değişikliği, ataksi ve koma gelişebilir. Bu nedenle ataksi saptanması, yüksek irtifa hastasında acil iniş gerektiren kırmızı bayrak bulgudur.Açıklama
Yüksek irtifa hastalığı, düşük atmosferik basınç ve buna bağlı gelişen hipobarik hipoksi sonucunda ortaya çıkan klinik tabloları ifade eder. Yüksek irtifaya hızlı çıkış sonrası en sık görülen formu Akut Dağ Hastalığı (Acute Mountain Sickness, AMS) olup baş ağrısı, bulantı, halsizlik ve uyku bozuklukları ile seyreder. Daha ciddi formları ise Yüksek İrtifa Serebral Ödemi (HACE) ve Yüksek İrtifa Pulmoner Ödemidir (HAPE).
Epidemiyoloji
Yüksek irtifa hastalığı genellikle 2500 metre üzerindeki irtifalarda görülür. Özellikle hızlı yükselme, yetersiz aklimatizasyon ve yoğun fiziksel aktivite risk faktörleri arasındadır. Dağcılar, askerler ve yüksek irtifa bölgelerine hızlı seyahat eden kişiler risk altındadır.
Patofizyoloji
Düşük atmosfer basıncı nedeniyle alveoler oksijen parsiyel basıncı azalır ve hipoksi gelişir. Beyin dokusunda hipoksiye bağlı olarak:
gelişebilir. Bu durum ilerlediğinde yüksek irtifa serebral ödemi (HACE) ortaya çıkar ve yaşamı tehdit edebilir.
Klinik Bulgular
Akut dağ hastalığı genellikle şu semptomlarla seyreder:
Ancak aşağıdaki bulgular yüksek irtifa serebral ödemini düşündürür ve acil müdahale gerektirir:
Tanı
Tanı klinik bulgulara dayanır. Özellikle ataksi yüksek irtifa serebral ödeminin en erken ve en önemli bulgularından biridir. Hastanın düz bir çizgide yürüyememesi veya sendelemesi ciddi nörolojik tutulumun göstergesidir.
Tedavi
Yüksek irtifa hastalığında en önemli tedavi yaklaşımı:
Komplikasyonlar
