YDUS24D2-56

Açıklama

Yanık hastalarında eskarotomi endikasyonlarının değerlendirilmesi

Eskarotomi, özellikle derin (tam kat veya derin dermal) ve sirküler yanıklarda gelişen dolaşım ve ventilasyon kısıtlılığını gidermek amacıyla uygulanan acil cerrahi bir girişimdir. Yanık sonrası oluşan eskar dokusu elastikiyetini kaybeder ve gelişen ödem ile birlikte çevre dokular üzerinde bası oluşturarak vasküler akımı veya toraks ekspansiyonunu kısıtlar. Eskarotomi, rijit yanık dokusunun cerrahi olarak kesilerek altta yatan dokular üzerindeki basının azaltılması ve dolaşım ile ventilasyonun yeniden sağlanması amacıyla yapılan girişimdir.

Epidemiyoloji

Eskarotomi ihtiyacı en sık yüksek enerjili yanıklar, alev yanıkları ve sirküler ekstremite veya toraks yanıkları olan hastalarda ortaya çıkar.

Patofizyoloji

• Yanık sonrası kapiller permeabilite artışı → belirgin ödem
• Rijit eskar dokusu genişleyemez
• Artan kompartman basıncı → venöz dönüş azalır
• İlerleyen süreçte arteriyel akım bozulur
• Sonuçta iskemi ve nekroz gelişebilir

Klinik Bulgular

Ekstremite yanıkları:

• Artan ağrı ve gerginlik hissi
• Kapiller dolumda gecikme
• Soğukluk, solukluk, siyanoz
• Azalmış veya alınamayan distal nabız (geç bulgu)
• Doppler ile zayıf arteriyel akım

Toraks yanıkları:

• Azalmış toraks ekspansiyonu
• Artan inspiratuar basınç
• Hipoksemi ve/veya hiperkapni

Tanı

Tanı, klinik bulgular ve özellikle sirküler derin yanık varlığı ile konur. Ekstremitelerde dolaşım bozukluğu, toraks yanıklarında ventilasyon kısıtlılığı tanıda anahtar rol oynar.

Tedavi

Eskarotomi endikasyonları: Ekstremite için:

• Sirküler tam kat yanık
• Dolaşım bozukluğu bulguları
• Artmış kompartman basıncı
• Doppler ile azalmış akım

Toraks için:

• Sirküler göğüs duvarı yanığı
• Ventilasyon kısıtlılığı
• Artan ventilatör basınçları

Eskarotomi ile dokular üzerindeki bası azaltılır, böylece perfüzyon ve ventilasyon düzeltilir.

Komplikasyonlar

• Gecikmiş uygulamada ekstremite kaybı
• Kompartman sendromu
• Solunum yetmezliği (toraks yanıklarında)