Metoklopramid (Metpamid®) Ampul Uygulama Akıl Kartı

Metoklopramid, bulantı-kusmanın kontrolünde yaygın olarak kullanılan, dopamin reseptör antagonisti bir ilaçtır. Etken maddesi metoklopramid HCL’dir.

İlaç Farmakolojisi

Metoklopramid® Ampul

• Etki Başlangıcı: 1-3 dakika İV, 10-15 dakika İM
• Etki Süresi: 1-2 saat
• Yarılanma Ömrü (t½): 5-6 saat
• Antidot: Belirtilmemiş
• Metabolizma: Karaciğer
• Atılım: İdrar

Ticari Form

Metpamid® Ampul: 10 mg / 2 mL IM/IV

Her 2 mL’lik ampulde 10 mg metoklopramid hidroklorür bulunur.

Farmasötik Formları

• Oral Tablet: 5 mg, 10 mg
• Oral Solüsyon / Şurup: Genellikle 1 mg/mL veya 5 mg/5 mL
• İntramüsküler (IM) Enjeksiyon: 5 mg / ampul
• İntravenöz (IV) Enjeksiyon: 5 mg / ampul
• Rektal Supozituvar: Farklı doz seçenekleri
• Nazal Sprey: Diyabetik gastroparezide erişkin kullanım
• İntraperitoneal Uygulama: Periton diyalizi hastalarında özel kullanım

Etki Mekanizması

Metoklopramid, beynin postrema bölgesinde bulunan kemoreseptör tetikleme bölgesinde dopamin D2 ve serotonin 5-HT3 reseptörlerini inhibe ederek antiemetik etki gösterir. Ayrıca serotonin 5-HT4 agonizması ve muskarinik etkiler yoluyla asetilkolin salınımını artırır. Böylece alt özofagus sfinkter tonusunu artırır, mide boşalmasını hızlandırır ve gastrointestinal motiliteyi artırır.

Endikasyonlar

• Bulantı
• Kusma
• Akut şiddetli migren atağı
• Hıçkırık
• Akut gerilim tipi baş ağrısı
• Gastroözofageal reflü hastalığı
• Dispepsi

Metoklopramid özellikle diyabetik gastroparezi, kemoterapi ve radyasyon tedavisine bağlı bulantı-kusma, gebelik bulantısı ve cerrahi öncesi-sonrası bulantı kusmada antiemetik olarak kullanılır.

Kontrendikasyonlar

• Metoklopramid veya yardımcı maddelere aşırı duyarlılık
• Diskinezi veya distonik reaksiyon öyküsü
• Gastrointestinal kanama, obstrüksiyon veya perforasyon
• Feokromositoma
• Epilepsi
• Parkinson hastalığı
• Levodopa veya dopaminerjik agonist kullanımı
• Methemoglobinemi öyküsü
• 1 yaş altı çocuklar

Metoklopramid depresyonu kötüleştirebilir, nöbet eşiğini düşürebilir ve parkinsoniyen semptomları artırabilir.

Uygulama

Metoklopramid genellikle tablet veya oral solüsyon şeklinde uygulanır. Standart doz çoğunlukla 5-10 mg’dır ve yemeklerden önce uygulanır.

Şiddetli bulantı durumlarında IM veya IV uygulanabilir. İntravenöz uygulama daha hızlı etki gösterir.

Acil Uygulama

Önerilen doz 0.1-0.15 mg/kg’dır ve günde üç defaya kadar uygulanabilir. Maksimum günlük doz 30 mg veya 0.5 mg/kg’dır.

• Acil serviste genellikle 100 cc SF içinde 10 mg metoklopramid 10 dakikada infüzyon şeklinde uygulanır.
• 10 mg üzeri dozlarda 50-100 mL SF veya %5 dekstroz ile seyreltilir.

Dozaj Tablosu

Gebelik ve Emzirme

Gebelik

Gebelik kategorisi A’dır. Gebelikte bulantı ve kusma tedavisinde kullanılabilir ancak ilk basamak değildir. Refrakter olgularda tercih edilir.

Emzirme

Metoklopramid anne sütüne geçebilir. Anne sütü üretimini artırıcı etkisi net değildir. Postpartum depresyon ve tardif diskinezi riskinde artış bildirilmiştir.

Yan Etkiler

• Distoni
• Akatizi
• Yorgunluk
• Huzursuzluk
• Sedasyon
• Baş ağrısı
• Baş dönmesi
• Uyku hali

Akatizi

İçsel huzursuzluk hissi ile birlikte sürekli hareket etme ihtiyacı oluşur. Hastalar uzun süre aynı pozisyonda kalamaz.

Tedavi:

• Avil® Ampul: İM/İV uygulanabilir.
• Midazolam: 1.5 mg İV kullanılabilir.
• Propranolol: Beta bloker olarak tercih edilebilir.

İlaç-İlaç Etkileşimleri

Metoklopramid dopamin agonistlerinin etkisini azaltır. Aspirin ve bupropion emilimini artırabilir. Antipsikotik ilaçlarla birlikte kullanımı ekstrapiramidal yan etki riskini artırır.

Uyarı ve Önlemler

Metoklopramid tardif diskinezi, distoni ve akatizi gibi ekstrapiramidal yan etkilere neden olabilir. Bu nedenle 12 haftadan uzun süre kullanılmamalıdır.

QT uzaması ve torsades de pointes riski özellikle böbrek yetmezliği olan hastalarda bildirilmiştir.

Toksisite

• Sedasyon
• İshal
• Ekstrapiramidal yan etkiler
• Tardif diskinezi

Metoklopramid aşırı dozunda spesifik antidot yoktur. Destek tedavisi uygulanır.

Ticari İsimler

• Metpamid®
• Primsel®
• Primperan®
• Pramed®
• Emoject®
• Metoplon®

Kaynaklar

• EMC Medicines
• DrugBank
• Drugs.com

İlgili Yazı

Feniramin (Avil) Akıl Kartı