Bu İçerik Sadece Aboneler İçindir
Çamaşır suyu olarak bilinen sodyum hipoklorit (NaClO), genellikle yüzey antiseptiği olarak kullanılan; yüzeyleri, giysileri ve malzemeleri beyazlatmak veya renklerini açmak için kullanılan sıvı bir korozif maddedir. Halk arasında yaygın kullanılan bu madde, kimyasal olarak %15-16 civarında etkin klor oranına sahiptir.
Çamaşır suyu hem ucuz olması hem de kolay erişilebilirliği nedeniyle özellikle enfeksiyon ve salgın dönemlerinde daha fazla talep görmektedir. Ancak yanlış kullanım ve diğer temizleyicilerle karıştırılması, ciddi hayati riskleri beraberinde getirir.
Patofizyoloji
Sodyum hipoklorit, bir oksidasyon ajanı olarak dokulardaki su ile hızla reaksiyona girer. Bu reaksiyon sonucunda hipokloröz asit (HOCl) ve serbest oksijen radikalleri oluşur. Bu maddeler hücresel proteinleri parçalayarak sitotoksik hasar (hücre ölümü) yaparlar.
Epidemiyoloji
Çamaşır suyu talimatlara uygun kullanıldığında güvenli bir yüzey dezenfektanıdır. Ancak ev temizliği sırasında yapılan hatalı karışımlar nedeniyle kadınlar daha çok etkilenmekte ve bu durum literatürde bazen “anne hastalığı” olarak adlandırılmaktadır. Genellikle kapalı alanlarda soluma (inhalasyon) yoluyla maruziyet görülür.
Klinik Bulgular
Semptomlar maruziyet yoluna (oral, inhalasyon, oküler) göre değişmekle birlikte ani başlangıçlıdır.
1. İnhalasyon (Solunum) Yoluyla Alım
- Burun ve boğazda şiddetli yanma hissi, öksürük ve balgam artışı.
- Dispne (nefes darlığı), stridor, ronküs veya hırıltılı solunum.
- Ciddi vakalarda; pnömonit, trakeobronşit, pulmoner ödem ve solunum yetmezliği.
2. Oral (Yutma) Yoluyla Alım
- Genellikle tadı ve kokusu nedeniyle yüksek miktarda tüketilmesi zordur.
- Bulantı, kusma, ağız içinde ağrı ve abdominal rahatsızlık görülür.
- Aspirasyon riski nedeniyle solunum durması veya akciğer hasarı gelişebilir.
Tedavi Yaklaşımı
Çamaşır suyu zehirlenmesinde spesifik bir antidot yoktur; tedavi dekontaminasyon ve semptomatik desteğe dayanır.
- Oküler Maruziyet: Gözler bol su veya serum fizyolojik ile en az 15-20 dakika yıkanmalıdır.
- Dermal Maruziyet: Cilt sabun ve bol suyla yıkanarak madde uzaklaştırılmalıdır.
- Oral Alım:
- ⛔ Kusturma kesinlikle yapılmamalıdır (koroziv madde özofagusu tekrar yakar).
- ⛔ Gastrik lavaj ve Aktif Kömür kontrendikedir.
- Küçük miktarlarda su veya süt içirilebilir ancak aspirasyon riskine dikkat edilmelidir.
- Solunum Desteği: Bronkospazm varlığında nebülize salbutamol uygulanır. Klor gazı maruziyetinde nebülize sodyum bikarbonat (asit etkisini kırmak için) kullanımı literatürde önerilmektedir.
Soru
Kaynaklar
- NCBI – Bleach Toxicity (StatPearls)
- TATD – Çamaşır Suyu Kullanımı ve Güvenlik
İlgili Yazı
