Ön kol kırıkları acil serviste sık karşılaşılan travmatik yaralanmalar arasında yer alır. Bu kırıkların önemli bir kısmı izole kemik kırığı gibi görünse de, bazı yaralanmalarda eşlik eden eklem instabilitesi tanının ve tedavinin seyrini belirler. Galeazzi kırığı bu açıdan özel bir öneme sahiptir.
Galeazzi kırığı, radiusun orta-distal üçte birlik bölümünde meydana gelen kırığa distal radioulnar eklem çıkığı veya subluksasyonunun eşlik etmesiyle tanımlanır. Yaralanmanın temel klinik önemi, radius kırığının radyografide kolaylıkla fark edilmesine rağmen distal radioulnar eklem yaralanmasının gözden kaçabilmesidir. Bu durum tanı gecikmesine, kronik ağrıya, ön kol rotasyon kısıtlılığına, instabiliteye ve fonksiyon kaybına neden olabilir.
Acil servis yaklaşımında amaç yalnızca radius kırığını saptamak değil; aynı zamanda el bileği, distal radioulnar eklem ve nörovasküler yapıları sistematik olarak değerlendirmektir.
Anatomi ve patofizyoloji
Ön kol; radius ve ulna kemikleri, interosseöz membran, proksimal ve distal radioulnar eklemler ile bu eklemleri destekleyen bağ yapılarından oluşur. Ön kolun pronasyon ve supinasyon hareketleri radiusun ulna etrafındaki hareketiyle gerçekleşir. Bu nedenle radius kırığına eşlik eden distal radioulnar eklem instabilitesi, el ve ön kol fonksiyonunu belirgin şekilde bozabilir.
Distal radioulnar eklemin stabilitesinde triangular fibrocartilage complex, interosseöz membran ve çevre yumuşak dokular önemli rol oynar. Galeazzi kırığında radius kırığı sonrası kuvvet distal radioulnar ekleme iletilir ve bu bölgede çıkık ya da subluksasyon gelişir.
En sık mekanizma, el bileği ekstansiyonda ve ön kol hiperpronasyondayken açık el üzerine düşmedir. Daha yüksek enerjili travmalarda, özellikle genç erişkin erkeklerde spor yaralanmaları, yüksekten düşme ve motorlu taşıt kazaları ön plandadır. Yaşlı hastalarda ise düşük enerjili basit düşmeler sonrasında da benzer yaralanma görülebilir.
Epidemiyoloji
Galeazzi kırıkları erişkin ön kol kırıkları içinde nadir olmayan ancak sıklıkla tanısal dikkat gerektiren yaralanmalardır. Erişkinlerde ön kol kırıklarının yaklaşık yüzde 7’sini oluşturduğu bildirilmektedir. Çocuklarda ise daha iyi iyileşme potansiyeli nedeniyle tedavi yaklaşımı erişkinlerden farklı olabilir.
Klinik açıdan önemli olan nokta, radius şaft kırığı saptanan her hastada distal radioulnar eklemin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğidir.
Klinik bulgular
Hastalar genellikle travma sonrası ön kol ağrısı, şişlik, deformite ve hareket kısıtlılığı ile başvurur. Ağrı çoğu zaman radius kırığı bölgesinde belirgindir; ancak el bileği ağrısı, distal radioulnar eklem hassasiyeti veya supinasyon-pronasyon kısıtlılığı eşlik edebilir.
Muayenede cilt bütünlüğü mutlaka değerlendirilmelidir. Açık kırık açısından kırık hattı üzerinde yara, cilt defekti veya kanama aranmalıdır. Açık kırık şüphesinde yara içine probla girilmemeli, steril örtü ile kapatılarak ortopedi konsültasyonu hızlandırılmalıdır.
Nörovasküler muayene acil servis değerlendirmesinin temel parçasıdır. Radial ve ulnar nabızlar, kapiller dolum, elin rengi ve ısısı değerlendirilmelidir. Median, radial ve ulnar sinir fonksiyonları motor ve duyu açısından kontrol edilmelidir. Yüksek enerjili yaralanmalarda veya ezilme mekanizması varlığında kompartman sendromu açısından seri muayene yapılmalıdır.
Acil serviste şüphe uyandıran bulgular
Galeazzi kırığı, yalnızca ön kol grafisinde radius kırığı görülmesiyle tamamlanmış bir tanı değildir. Tanı için distal radioulnar eklem ilişkisi özellikle sorgulanmalıdır.
| Bulgu | Önemi |
|---|---|
| Radius orta-distal şaft kırığı | Galeazzi yaralanması açısından uyarıcı bulgudur |
| El bileği ağrısı veya hassasiyeti | Distal radioulnar eklem yaralanmasını düşündürür |
| Pronasyon-supinasyon kısıtlılığı | Ön kol rotasyon fonksiyonunun etkilendiğini gösterir |
| Distal radioulnar eklemde genişleme | Eklem instabilitesi lehinedir |
| Ulnar stiloid kırığı | Distal radioulnar eklem/TFCC yaralanmasına eşlik edebilir |
| Lateral grafide ulnanın dorsal yer değiştirmesi | Distal radioulnar eklem çıkığı açısından önemlidir |
| Radius kısalığı | Eklem uyumunu bozarak instabiliteye katkı sağlar |
Görüntüleme
İlk değerlendirmede ön kolun anteroposterior ve lateral grafileri çekilmelidir. Ancak yalnızca kırık bölgesini görüntülemek yeterli değildir. Ön kol kırıklarında komşu eklemler de yaralanabileceği için grafiler el bileği ve dirsek eklemini içerecek şekilde değerlendirilmelidir.
Galeazzi kırığından şüphelenildiğinde distal radioulnar eklem özellikle incelenmelidir. Posteroanterior grafide distal radioulnar eklem aralığında genişleme, ulnar stiloid kırığı, lateral grafide ulnanın dorsale yer değiştirmesi ve radius kısalığı tanıyı destekleyen bulgulardır.
Bilgisayarlı tomografi acil serviste rutin ilk basamak görüntüleme değildir. Ancak kompleks kırıklarda, eklem ilişkisini değerlendirmede, operasyon planlamasında veya grafilerin yeterli olmadığı durumlarda kullanılabilir. Manyetik rezonans görüntüleme ise daha çok triangular fibrocartilage complex veya interosseöz membran yaralanmalarını değerlendirmek için seçilmiş olgularda gündeme gelir.
Sınıflama
Galeazzi kırıkları farklı şekillerde sınıflandırılmıştır. Pratik kullanım açısından en önemli ayrım, radius kırığının distal radioulnar ekleme olan uzaklığı ve buna bağlı eklem instabilitesi riskidir.
Radius kırığı distal eklem yüzüne ne kadar yakınsa distal radioulnar eklem instabilitesi riski o kadar artar. Bu nedenle distal radius şaft kırıklarında el bileği değerlendirmesi daha da önem kazanır.
Acil servis yönetimi
Galeazzi kırığı şüphesi olan tüm hastalarda ortopedi konsültasyonu gereklidir. Acil servis yaklaşımı; ağrı kontrolü, immobilizasyon, nörovasküler değerlendirme, açık kırık ve kompartman sendromu taraması ile uygun görüntülemenin sağlanmasını içerir.
İlk yaklaşımda ekstremite istirahat ettirilmeli, elevasyon sağlanmalı ve ağrı kontrolü yapılmalıdır. Kapalı kırıklarda geçici immobilizasyon için sugar-tong atel kullanılabilir. Bu atel hem ön kol rotasyonunu sınırlar hem de el bileği ve dirsek çevresinde stabilizasyon sağlar.
Açık kırık varsa tetanoz profilaksisi, intravenöz antibiyotik tedavisi, steril örtüleme ve acil ortopedik değerlendirme geciktirilmemelidir. Nörovasküler defisit, redüksiyon sonrası düzelmeyen dolaşım bozukluğu, ciddi yumuşak doku hasarı veya kompartman sendromu şüphesi acil cerrahi değerlendirme gerektirir.
Erişkin ve çocuk hastada tedavi farkı
Galeazzi kırıklarında tedavi yaklaşımı yaş grubuna göre belirgin farklılık gösterir.
Erişkinlerde radius şaft kırığının anatomik ve rijit fiksasyonu tedavinin temel basamağıdır. Radius stabilize edildikten sonra distal radioulnar eklem stabilitesi değerlendirilir. Eklem stabil değilse TFCC onarımı, pinleme veya ulnar stiloid kırığı varsa ek fiksasyon gerekebilir.
Çocuklarda ise remodeling kapasitesi ve iyileşme potansiyeli daha yüksek olduğundan kapalı redüksiyon ve immobilizasyon daha başarılıdır. Ancak redükte edilemeyen, instabil veya Galeazzi eşdeğeri yaralanmalarda cerrahi tedavi gerekebilir.
Komplikasyonlar
Galeazzi kırıklarının en önemli sorunu distal radioulnar eklem yaralanmasının atlanmasıdır. Tanı geciktiğinde tedavi zorlaşır ve kalıcı fonksiyon kaybı riski artar.
Olası komplikasyonlar arasında malunion, nonunion, kronik distal radioulnar eklem instabilitesi, ağrı, pronasyon-supinasyon kısıtlılığı, kompartman sendromu, radioulnar sinostoz, dirsek sertliği, miyozitis ossifikans ve yara enfeksiyonu yer alır.
Bazı olgularda tendon sıkışması redüksiyonu güçleştirebilir. Ekstansör karpi ulnaris, ekstansör digiti minimi ve fleksör pollisis longus tendonları bu açıdan bildirilen yapılardır. Sinir yaralanmaları daha nadirdir; radial sinir dalları, posterior interosseöz sinir veya anterior interosseöz sinir etkilenebilir. Nörolojik bulguların çoğu zamanla düzelebilse de, başlangıç muayenesinin ayrıntılı yapılması ve kayıt altına alınması önemlidir.
Sonuç
Galeazzi kırığı, radius şaft kırığı ile distal radioulnar eklem çıkığı veya subluksasyonunun birlikte görüldüğü önemli bir ön kol yaralanmasıdır. Acil serviste tanının temel noktası, radius kırığı saptanan hastada distal radioulnar eklemi bilinçli olarak değerlendirmektir. Atlanan eklem yaralanması kronik ağrı, instabilite ve hareket kısıtlılığına yol açabilir.
Acil servis yönetiminde nörovasküler muayene, açık kırık ve kompartman sendromu değerlendirmesi, uygun grafiler, immobilizasyon ve erken ortopedi konsültasyonu ön plandadır. Erişkinlerde cerrahi tedavi çoğunlukla gerekli olurken, çocuklarda seçilmiş olgularda kapalı redüksiyon ve immobilizasyon yeterli olabilir.
Kaynaklar
- Johnson NP, Smolensky A. Galeazzi Fractures. StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026.
- Nhamoucha Y, Tazi M, Alaoui O, Abdellaoui H, Atarraf K, Chater L, Arroud M, Afifi A. Galeazzi fracture in children: about 5 cases and literature review. Pan African Medical Journal. 2018.
- Yohe NJ, De Tolla J, Kaye MB, Edelstein DM, Choueka J. Irreducible Galeazzi Fracture-Dislocations. Hand. 2019.
- Adams JE. Forearm Instability: Anatomy, Biomechanics, and Treatment Options. Journal of Hand Surgery. 2017.
- Tsismenakis T, Tornetta P. Galeazzi fractures: Is DRUJ instability predicted by current guidelines? Injury. 2016.
