Bu içeriğin kilidini açmak için lütfen abone olun.
Aşağıdakilerden hangisinin serum amilaz değerinin yükselmesine neden olabilecek pankreas dışı nedenler arasında yer alması en az olasıdır?
Editör Notu
Klinik pratikte "Amilaz yüksekliği = Pankreatit" algısı yanıltıcı olabilir. Tanı koyarken amilazın en az 3 kat yüksek olması ve eşlik eden karakteristik ağrı veya radyolojik bulguların varlığı şarttır. Özellikle Diyabetik Ketoasidoz (DKA) ile Akut Pankreatit sıklıkla karışır; DKA'da amilazın genellikle tükürük bezi (S-tipi) kaynaklı olduğu unutulmamalıdır.
Açıklama
Hiperamilazemi, sadece akut pankreatite özgü olmayıp birçok pankreas içi ve pankreas dışı patolojide görülebilen bir bulgudur. Amilaz enzimi temel olarak pankreas ve tükürük bezlerinden salınsa da, intestinal mukoza, fallop tüpleri ve karaciğer gibi dokularda da bulunur. Bu nedenle, abdominal organları etkileyen birçok akut süreçte serum amilaz
düzeyleri yükselebilir.
Temel noktalar:
İntestinal Kaynak: Mezenter iskemi ve intestinal obstrüksiyon gibi durumlarda bağırsak lümeninden amilazın sistemik dolaşıma geçişi artar.
Renal Klirens: Amilaz böbrekler yoluyla atıldığı için böbrek yetmezliğinde klirensin azalmasına bağlı olarak serum amilazı yükselir.
İnflamasyonun Yayılması: Apandisit veya perfore peptik ülser gibi komşu organ inflamasyonlarında reaktif bir yükselme görülebilir.
Metabolik Durumlar: Diyabetik ketoasidozda amilaz yükselebilirken, nonketotik hiperozmolar koma bu bulguyla karakterize değildir.
Bu soru için doğru seçenek:
Diyabetik ketoasidoz (DKA) vakalarında %20-75 oranında hiperamilazemi görülebilirken, nonketotik hiperozmolar koma (NKHK) tablosunda amilaz yüksekliği beklenen bir klinik bulgu değildir.
Doğru cevap: E) Nonketotik hiperozmolar koma
Diğer seçeneklerin değerlendirilmesi
A) Mezenter iskemi: Bağırsak duvar bütünlüğünün bozulmasıyla bağırsak kaynaklı amilaz kana karışır ve düzeyler yükselir.
B) Böbrek yetmezliği: Amilazın filtrasyon hızı azaldığı için serum seviyeleri genellikle normalin 2-3 katına kadar çıkabilir.
C) Intestinal obstrüksiyon: Lümen içi basınç artışı ve mukozal hasar nedeniyle hiperamilazemi gelişmesi sık görülen bir pankreas dışı nedendir.
D) Apandisit: Akut batın tablolarının birçoğunda olduğu gibi apandisitte de serum amilazında hafif-orta dereceli yükselmeler saptanabilir.
E) Yanlıştır: NKHK'da hiperozmolarite ve ağır dehidratasyon ön plandadır, amilaz yüksekliği tipik bir bileşen değildir.
Keneler, yaşamlarını kan emerek sürdüren, küçük ve oval şekilli parazitlerdir. Uçamazlar, sıçrayamazlar ve genellikle hayvanların, bazen de rastlantısal olarak insanların kanıyla beslenirler. Vücutlarında 6...
düzeyleri yükselebilir.
Temel noktalar:
