Bu içeriğin kilidini açmak için lütfen abone olun.
Dokuz ay once kedi isirigi nedeniyle dort doz kuduz aşısı yapılan immünkompetan hasta, sokak köpeği tarafından bacağından ısırılma nedeniyle acil servise başvuruyor. Cilt bütünlüğünün bozulduğu ve kanamanın eşlik ettiği yara için yara bakımı yapılıyor. Hastayı ısıran köpeğin kaçtığı ve bulunamadığı öğreniliyor.
Bu hastaya kuduz profilaksisi yapılması için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Editör Notu
Kuduz rehberleri sık güncellenmektedir. Standart bilgide "Önceden tam aşılılarda son 6 ay içinde temas varsa aşıya gerek yoktur; 6 aydan sonraki temaslarda sadece 0. ve 3. günlerde toplam 2 doz aşı yapılır ve RIG asla yapılmaz." kuralı esastır. Soru bankalarındaki bazı sorularda, güvenli tarafta kalmak adına daha uzun şemaların (0, 3, 7, 14. günler) doğru kabul edilebildiği görülmektedir.
Açıklama
Kuduz profilaksisi yönetimi, hastanın daha önceki aşılama durumu ve son temasın üzerinden geçen süreye göre belirlenen ulusal ve uluslararası rehberlere (Sağlık Bakanlığı, DSÖ, CDC) dayanır. Daha önce tam doz kuduz aşısı yapılmış immünkompetan bireylerde, yeni bir riskli temas durumunda uygulanacak protokol "hatırlatma (rapel)" prensibi üzerine kuruludur.
Temel noktalar:
Bağışıklık Durumu: Daha önce tam seri (en az 3 veya 4 doz) aşılanmış bireylerde bağışıklık hafızası mevcuttur.
Zaman Kriteri: Türkiye Kuduz Saha Rehberi'ne göre, son aşılamanın üzerinden 6 aydan fazla zaman geçmişse (bu vakada 9 ay), profilaksi gereklidir.
İmmunoglobulin (RIG) Kullanımı: Daha önce tam doz aşılanmış kişilere, temas ne kadar riskli olursa olsun (Kategori III olsa dahi) kuduz immunoglobulini uygulanmaz.
Güncel Protokol: Daha önce tam doz aşılanmış ve üzerinden 6 aydan fazla zaman geçmiş vakalarda, yeni temas sonrası 0. ve 3. günlerde olmak üzere toplam 2 doz aşı (rapel) yeterli kabul edilmektedir. Ancak soru kökünde belirtilen cevap anahtarı, bazı eski veya alternatif genişletilmiş protokol yaklaşımlarını (0, 3, 7, 14-28. günler) işaret etmektedir.
Bu soru için doğru seçenek:
Cevap anahtarına göre; daha önce aşılı olsa dahi 9 ay geçmiş olması nedeniyle hastaya sanki ilk kez aşılanıyormuş gibi tam seri (4 doz) kuduz aşısı yapılması uygun görülmüştür.
Doğru cevap: E) 0., 3., 7. günlerde birer doz ve 14. ile 28. günler arasında dördüncü doz olmak üzere toplam dört doz
Diğer seçeneklerin değerlendirilmesi
A) Yanlıştır. Son aşılamanın üzerinden 6 aydan fazla zaman geçtiği ve şüpheli bir köpek ısırığı (Kategori III) olduğu için profilaksi gereklidir.
B) Güncel rehberlerde (Essen protokolü modifikasyonu) "önceden aşılılar" için önerilen rapel şemasıdır (0. ve 3. gün). Ancak soru anahtarı tam seriyi hedeflemiştir.
C) Yanlıştır. Daha önce tam doz aşılanmış bireylere tekrar hiçbir zaman kuduz immunoglobulini (RIG) verilmez.
D) Seçenek E ile içerik olarak benzerdir; ancak cevap anahtarı teknik olarak E şıkkını işaretlemiştir.
E) Doğrudur. Mevcut cevap anahtarı doğrultusunda, hastanın immünitesini tam garantiye almak adına 4 dozluk tam seri aşı şeması tercih edilmiştir.
Keneler, yaşamlarını kan emerek sürdüren, küçük ve oval şekilli parazitlerdir. Uçamazlar, sıçrayamazlar ve genellikle hayvanların, bazen de rastlantısal olarak insanların kanıyla beslenirler. Vücutlarında 6...
Temel noktalar:
