Balon Valf Maskesi (BVM), diğer adıyla Ambu Valf Maskesi, solunum desteği sağlamak için kullanılan ve özellikle acil müdahalelerde hayat kurtarıcı rol oynayan bir cihazdır. Hava yolu yönetiminde temel bir beceridir. İlk olarak 1953 yılında geliştirilen bu cihaz, günümüzde acil müdahalenin vazgeçilmez bir parçasıdır.
BMV, her hava yolu müdahalesinde dikkate alınması gereken bir faktördür. Etkili BMV, entübasyona olan aciliyeti ve zorlu laringoskopi kaygısını azaltır; zor veya başarısız bir hava yolu ile ilgili çözüm üretmek için zaman kazandırır.
BAŞARILI VENTİLASYONUN 3 KURALI
- Açık bir hava yolu: Baş-çene veya çene itme manevraları ile sağlanır.
- Yeterli maske sızdırmazlığı: Maske tasarımı ve yüz anatomisine uygunluk (EC tekniği).
- Uygun ventilasyon: Doğru hacim, hız ve basınç.
CİHAZ BİLEŞENLERİ VE SEÇİMİ
Kullanılan torbanın türü kritik öneme sahiptir. Acil durumlarda genellikle **kendiliğinden şişen torbalar** kullanılır.
- Yetişkin: ~1500 ml
- Çocuk: ~500 ml
- Bebek: ~250 ml
Ölü boşluk alanını minimize eden, tek yönlü akış valfleri içeren ve oksijen rezervuvarına sahip torbalar, oksijenlenmeyi optimize etmek için gereklidir.
HAVA YOLUNU AÇMA MANEVRALARI
Maske yüzün üzerine yerleştirilmeden önce hava yolunun açılması gerekmektedir. Bilinçsiz hastalarda dilin geriye kaçması en sık tıkanıklık nedenidir.
1. Baş Geri – Çene Yukarı (Head Tilt – Chin Lift)
Servikal travma şüphesi **olmayan** hastalarda kullanılan temel manevradır. Bir el alına, diğer el çeneye konularak baş geriye doğru eğilir.
2. Çene İtme (Jaw Thrust)
Potansiyel bir **servikal omurga yaralanması olan hastalarda** hava yolunu açmak için en güvenli yaklaşımdır. Başın her iki yanından mandibula köşeleri kavranarak öne doğru itilir.
HAVA YOLU EKİPMANLARI (OPA & NPA)
Açık bir hava yolu sağlandıktan sonra, dilin tekrar geriye kaçmasını önlemek için **Orofarengeal (Oral) Airway** veya **Nazofarengeal (Nazal) Airway** kullanılmalıdır.
- Oral Airway (OPA): Bilinci kapalı ve öğürme refleksi olmayan hastalarda kullanılır. Ölçümü dudak kenarından angulus mandibulaya kadardır.
- Nazal Airway (NPA): Bilinci açık veya öğürme refleksi olan hastalarda tercih edilir.
UYGULAMA TEKNİĞİ
1. Pozisyon ve Yerleştirme
- Hava yolunu açın (Head-tilt chin-lift veya jaw thrust).
- Gerekirse orofaringeal / nazofaringeal airway kullanın.
- Maskenin dar kısmı burun köküne, geniş kısmı çeneye oturacak şekilde yerleştirilir.
2. Tek Kişi ile Uygulama (EC Tekniği)
- C Şekli: Başparmak ve işaret parmağı maske üzerinde “C” şekli oluşturur ve maskeyi yüze bastırır.
- E Şekli: Diğer üç parmak “E” şekli oluşturacak şekilde çeneyi kavrar ve yukarı doğru çekerek hava yolunu açık tutar.
- Aynı kişi hem maskeyi tutar hem de balonu sıkar.
3. Çift Kişi ile Uygulama (Tercih Edilen)
- Kişi 1 (Airway): Her iki eliyle “iki el EC tekniği” uygular. Maskeyi yüze tam sızdırmaz şekilde bastırır ve çeneyi yukarı çekerek maksimum hava yolu açıklığı sağlar.
- Kişi 2 (Ventilasyon): Balonu uygun hacim ve hızda sıkar. Göğüs kalkışını gözlemler.
- ✅ Avantajı: Daha iyi maske sızdırmazlığı, daha etkili ventilasyon ve daha düşük gastrik insuflasyon riski.
VENTİLASYON HIZLARI
Yetişkin
- Hız: Her 5–6 saniyede bir (10–12 solunum/dk).
- Hacim: 450–500 mL (Gözle görülür göğüs kalkışı).
Çocuk / Bebek
- Hız: Her 3–5 saniyede bir (12–20 solunum/dk).
- Dikkat: Daha düşük tidal volüm, nazik sıkma.
ZOR MASKE VENTİLASYONU (MOANS)
Zor maske ventilasyonu olasılığını öngörmek için **MOANS** mnemonği kullanılır:
- M (Mask Seal): Maske uyumu sorunu (Sakal, yüz travması).
- O (Obesity/Obstruction): Obezite, gebelik (3. trimester), hava yolu tıkanıklığı.
- A (Age): İleri yaş (>55 yaş, doku elastikiyet kaybı).
- N (No Teeth): Dişsizlik (Maske oturmaz).
- S (Snoring/Stiffness): Horlama (Obstrüksiyon) veya akciğer/göğüs duvarı sertliği (KOAH, Astım).
KAYNAKLAR
İLGİLİ YAZI
https://www.acilcalisanlari.com/oral-airway.html
