Bu İçerik Sadece Aboneler İçindir
Digoksin, Digitalis lanata (yüksük otu) bitkisinin yapraklarından elde edilen, kimyasal formülü C₄₁H₆₄O₁₄ olan ve digitalis sınıfına ait kardiyotonik bir glikozittir. Digoksin, hastane öncesi alanda çok sık kullanılmasa da pozitif inotropik etki göstererek kalp kası kontraktilitesini artırır; ayrıca atriyoventriküler (AV) nodun refrakter periyodunu uzatarak negatif kronotropik etkiyle kalp hızını yavaşlatır. Bu özellikleri sayesinde konjestif kalp yetmezliği tedavisinde ve bazı supraventriküler taşiaritmilerin hız kontrolünde kullanılmaktadır.
Ticari Form
Digoxin-Assos® 0.5 mg/2 mL IV enjeksiyonluk ampul
Digoksinin oral ve IV formu mevcuttur.
Etki Mekanizması
Digoksinin, endikasyona bağlı olarak seçici olarak kullanılan iki temel etki mekanizması vardır:
- Pozitif İnotropik Etki: Miyokardiyal Na-K ATPase pompasını inhibe ederek kalbin kasılma kuvvetini artırır. Hücre içi sodyum artışı sonucu kalsiyum akışı artar ve kontraktilite yükselir.
- AV Düğümü Engellemesi: Parasempatik sistemi uyararak AV düğümdeki elektrik iletimini yavaşlatır ve kalp hızını düşürür.
Digoksin Etki Mekanizması
Parasempatik Tonusu Artırma Mekanizmaları
- Baroreseptör duyarlılığını artırır
- Beyin sapındaki vagal aktiviteyi artırır
- SA düğümünün asetilkoline duyarlılığını artırır
Kalpteki Etkileri
- Na+, K+-ATPaz inhibisyonu (+ inotrop etki)
- Vagal tonus artışı (- kronotrop etki)
- Sempatik tonus artışı
Kalp Parametrelerine Etkileri
Sempatik tonusu artırıcı etkinin merkezi sinir sistemi veya periferik kaynaklı olup olmadığı tartışmalıdır. Ancak mortaliteyi azalttığı gösterilmemiştir.
Endikasyonlar
- Kalp yetmezliği
- Atriyal fibrilasyon
- Atriyal flutter
- Paroksismal supraventriküler taşikardiler
Digoksin özellikle düşük ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetmezliği (HFrEF) ve atriyal fibrilasyon/flutter hastalarında hız kontrolü amacıyla kullanılmaktadır.
Kontrendikasyonlar
- Akut miyokard enfarktüsü
- Ventriküler fibrilasyon
- İlaç hipersensitivitesi
Uyarılar ve Önlemler
- Miyokardit
- Hipokalemi
- Hipomagnezemi
- Hiperkalsemi veya hipokalsemi
- Böbrek yetmezliği
- Bradikardi
- AV blok
- WPW sendromu
- Hipotiroidi
Klinik Not
Hipokalemi, hipomagnezemi ve böbrek yetmezliği varlığında digoksin toksisitesi riski belirgin olarak artar.
Uygulama ve Dozaj
Atriyal Fibrilasyon
- Başlangıç dozu: 0,5 mg IV yavaş puşe
- Toplam yükleme dozu: 0,75–1,5 mg/24 saat
- Etki başlangıcı: 15–30 dakika
Klinik yanıta göre ek dozlar 6 saat aralıklarla uygulanabilir.
Atriyal Fibrilasyon Uygulama
Kalp Yetmezliği ve AF Birlikteliği
Beta bloker tedavisine rağmen hızlı ventriküler yanıtı olan atriyal fibrilasyon hastalarında düşünülebilir.
Kalp Yetmezliği Uygulama
Pediatrik Hastalar
- 10 yaş üzeri: Yükleme 6–12 mcg/kg
- Prematüre: Yükleme 15 mcg/kg/gün
- Term yenidoğan: Yükleme 20 mcg/kg/gün
- İnfant: Yükleme 30–40 mcg/kg/gün
Yaşlılarda Kullanım
- Düşük başlangıç dozu tercih edilmelidir
- Böbrek fonksiyonuna göre doz ayarlanmalıdır
- Serum digoksin düzeyi izlenmelidir
Yan Etkiler
- Bulantı, kusma, iştahsızlık
- Sarı/yeşil görme bozukluğu
- Bradikardi ve AV blok
- Ventriküler taşikardi
- Konfüzyon ve deliryum
Toksisite
Digoksin dar terapötik aralığa sahip bir ilaçtır. Serum düzeyi 2 ng/mL üzerinde olduğunda toksisite riski belirgin artar.
Digoksin Düzeyini Artıran İlaçlar
- Amiodaron
- Kinidin
- Verapamil
- Diltiazem
- Klaritromisin
- Spironolakton
Aşırı Doz Yönetimi
- Hiperkalemi varsa glukoz-insülin tedavisi
- Aktif kömür
- Lidokain veya fenitoin
- Digibind® veya DigiFab® antidot tedavisi
Digoksin İmmün Fab Endikasyonları
- Yaşamı tehdit eden disritmi
- Tedaviye dirençli hiperkalemi
- Serum digoksin düzeyi >15 ng/mL
- Erişkinde akut 10 mg alım
- Çocukta akut 4 mg alım
Gebelik ve Emzirme
Gebelik kategorisi C’dir ve anne sütüne geçer.
Digoksin EKG Örneği
Klasik olarak kısa QT ve Salvador Dali bıyığını andıran sarkan ST çökmesi görülür.
Kaynaklar
- European Heart Journal
- Medscape: Digoxin
- NCBI Bookshelf: Digoxin Toxicity
- FABAD Journal
- LITFL: Digoxin ECG Library
- ECG Waves: Digoxin
İlgili Yazı
