Peritonsiller apse hem çocuklarda hem de erişkinlerde görülen, acil serviste sıklıkla karşılaştığımız baş ve boyunun en sık derin enfeksiyonudur. Sonbahar ve ilkbahar aylarında daha sık görülmektedir. Akut tonsillit ya da peritonsiller selülit sonrası, tonsil kapsülü ile superior konstriktor faringeal kas arasındaki boşlukta püy birikmesi ile karakterize bir hastalıktır.
Etiyoloji
Tipik olarak oral florada yer alan aerobik ve anaerobik bakteriler tarafından oluşturulan polimikrobiyal enfeksiyondur.
Klinik
Ateş, boğaz ağrısı, yutma güçlüğü ve trismus en sık görülen yakınmalardır. Peritonsiller apse belirtileri akut tonsillit belirtilerine benzerdir, ancak genellikle daha şiddetlidir.
- Yutkunma ve yutmanın ağrılı olması (odinofaji)
- Tükürüğü yutamama
- Ateş ve titreme
- Ağzı açmakta güçlük
- Boğuk ses
- Baş ağrısı
- Boyun ve yüzde şişlik
Genellikle tek taraflı olur ve hastanın boğazındaki rahatsızlık hissi 2-3 gün önce başlamıştır. Çoğunlukla hastalarda üç dört gün önce başlayan odinofaji, önce katı gıdalar için sonra da sıvılar için disfaji, salyanın dışarı akması, trismus, aynı tarafta baş ve kulak ağrısı, ateş ve ipsilateral lenfadenopati mevcuttur. Ağızda tükrük birikimi ve apseye bağlı şişlik nedeniyle hastanın ses kalitesi değişir.
Tanı
Tanı klinik olarak konulur. Orofarinks muayenesinde yumuşak damakta genişleme, hasta taraf tonsilde mediale itilmeye bağlı asimetri ve uvulanın karşı tarafa itilmesi görülür. Hemen bütün hastalarda birkaç gün oral antibiyotik tedavisi hikayesi mevcuttur. İğne aspirasyonu peritonsiller apsenin tanı ve tedavisinde halen altın standart yöntemdir. Ultrasonografi ve tomografi tanı koymada yardımcıdır.
Konsültasyon
Tedavide apsenin drene edilmesi gerekir. Bu yüzden hastaya KBB uzmanına danışılması önerilir. Hasta acile selülit aşamasında başvurmuşsa tedavide parenteral antibiyotik kullanılır.
Tedavi
Ponksiyon ve aspirasyondan sonra uygun antibiyotik tedavisi (amoksisilin/klavulanat veya klindamisin, sefalosporinler, metronidazol) başlanmalıdır.
Komplikasyonlar
Tedavi edilmediğinde peritonsiller apse ciddi sorunlara yol açabilir:
- Solunum güçlüğü ve üst solunum yolu obstrüksiyonu
- Beslenme güçlüğü ve sıvı alımında yetersizlik (dehidratasyon)
- Mediastinit
- Perikardit
- Pnömoni
- Menenjit
- Endokardit
- Sepsis
Kaynaklar
- emDocs: Unlocking Common ED Procedures: Peritonsillar Abscess Drainage
- KBB-Forum / Türk Otorinolarengoloji kaynakları
- Medscape: Peritonsillar Abscess Overview
İlgili yazı
Centor Kriterleri Tonsillofarenjitte Bakteri-Virüs Klinik Skoru
Teşekkürler Kral,
Güzel site olmuş.
Daha da güzel olabilir diyorum ki güzelliğin sınırı yok anlayışı ile gelişmelere açık olabilmek..
Bol fotoğraf ilgi çekiyor.
Uz Dr. Selçuk GÜLÜMSER.
Selam hocam bende 6 yıl önce sağ bedemcikte ağrı başladı sonra ateş bulantı iştahsızlık böyle sürdü bir ay sonra iştahım açıldı ateş bitti ama yutkunurken boğazım sürekli takılıyor sağ bademcikim kitle gibi tam kapanmış kışın sürekli enfeksiyon geçiriyorum ağrısı atıyor boynuma ve kollarımı yazın ağrım yok bir türlü teşhis konulmadı hayatım zindan oldu dışarıya çıkamıyorum bu hastalık nedir hocam hangi doktora gideyim teşhis için teşekkürler