Pnömoni Reçetesi

Pnömoni akciğer parankim dokusunun inflamasyonu ve infeksiyonudur. İnflamasyon büyük oranda bakteri, virüs ve mantar gibi mikroorganizmalar tarafından oluşturulur. İnfeksiyon dışında asit-alkali madde inhalasyonu, radyasyon gibi fiziksel nedenler ve aşırı duyarlılık reaksiyonları da akciğer parankim inflamasyonu nedeni olabilirler ve pnömonitis olarak adlandırılır. Pnömoni, akut olarak başlayan öksürüğe ek olarak akciğer grafisinde fokal akciğer bulgularının eşlik ettiği, dört günden fazla süren ateş, dispne ve/veya takipnenin bulunduğu başka nedenlerle açıklanamayan hastalık olarak tanımlanabilir.

Bu yazımızda sizlere en sık enfeksiyon etkeni olan enfeksiyöz ajanlara göre örnek reçeteler konulmuştur. Bu reçete bölümünde önceden sağlıklı olan, yakınmalarının başlangıcından 14 gün öncesine kadar hastanede yatışı olmayan bir kişide, toplumda günlük yaşam sırasında ortaya çıkan toplum kökenli pnömoni (TPK) reçetesine örnekler verilmiştir.

ETİYOLOJİ

• Streptococcus pneumoniae (%23.4): TKP-Tipik
• Mycoplasma pneumoniae (%21.9): TKP-Tipik
• Respiratuar sinsityal virüs (RSV) (%16): TKP-Tipik
• Haemophilus influenzae: Tipik
• Moraxella catarrhalis: Tipik
• Grup A Streptococcus: Tipik
• Legionella: Atipik
• Mycoplasma: Atipik
• Chlamydia: Atipik
• Escherichia coli
• Pseudomonas Aerugenosa
• Acinetobacter
• Enterobacter
• İnfluenza virüsü
• Parainfluenza virüsü
• Adenovirüsler
• Histoplasma
• Blastomyces
• Coccidioides
• Diğer

KLİNİK

• Öksürük
• Ateş
• Üşüme
• Titreme
• Balgam
• Göğüs ağrısı (plöretik tipte)

Daha az sıklıkta;

• Dispne
• Hemoptizi

olabilir. Bunun yanı sıra nonspesifik semptomlar (baş ağrısı, bulantı, kusma, boğaz ağrısı, miyalji, artralji, karın ağrısı ve diyare gibi) %10-30 oranında görülebilir.

TKP’ler klinik olarak iki gruba ayrılırlar.

Tipik Pnömoniler:

Streptococcus pneumoniae

• Akut başlangıçlıdır.
• Ateş, üşüme, titreme, prodüktif öksürük, plöretik göğüs ağrısı sıktır.
• Fizik bakıda krepitan raller veya konsolidasyon bulguları saptanır.
• Radyolojik olarak sıklıkla lober tutulum izlenir.
• Komplikasyon olarak parapnömonik efüzyon, ampiyem ve abse gelişimi atipik pömonilerden daha sıktır.
• Genellikle lökositoz ve nötrofili vardır.

Atipik Pnömoniler

Chlamydophila pneumoniae, Mycoplasma pneumoniae ve Legionella pneumophila

• Subakut gelişir.
• Genellikle kas ağrısı, baş ağrısı, karın ağrısı gibi prodromal belirtiler vardır. Ateş genellikle subfebril olup daha çok kuru öksürük mevcuttur.
• Fizik bakı bulguları siliktir, astmatik bulgular (ekspiryum uzunluğu, ronküsler) eşlik edebilir.
• Radyoloji ile fizik bakı bulguları uyumsuzdur. Daha çok subsegmental infiltrasyonlar, dağınık yama tarzında ya da retiküler opasiteler izlenir.
• Lökosit düzeyi genellikle normaldir.

TANI

Uygun semptom ve fizik bakı bulguları varlığında, akciğer grafisinde infiltrasyon görülmesi tanı için yeterlidir.

TEDAVİ

Pnömoni tanısı konulduktan sonra verilmesi gereken karar, en önemli karar hastanın evde mi veya hastanede mi tedavi edileceğidir. Bu açıdan verilecek doğru karar, prognozu (morbidite ve mortaliteyi) doğrudan etkiler. Bu yüzden hekim öncelikle skorlama sistemlerini kullanarak hastaneye yatış ihtiyacını değerlendirmelidir. Eğer skorlama sistemleri ile evde tedavi kararı verilmişse (Grup I) ikinci aşamada antibiyotik seçimi yapılmalıdır.

Acil servis tedavi verilecek grup ayaktan tedavi verilen Grup I’dir. Bu grup hastaneye yatış ölçütlerini taşımayan ayakta tedavi edilebilecek hastaları kapsar. Grup IA’da klinik tablo tipik pnömoniye uyuyorsa pnömokok pnömonisi olasılığı yüksektir. Değiştirici faktör ve yakın zamanda antibiyotik kullanım öyküsü de yoksa amoksisilin veya doksisiklin başlanması uygun olur. Atipik/tipik ayrımı yapılamıyorsa makrolid kullanılması daha uygundur. Grup IB olguları değiştirici faktörlerden en az birini taşırlar. Enterik gram negatif basil ve karma infeksiyon olasılığı nedeniyle antibiyotik seçenekleri değişmektedir. Bu grupta ikinci veya üçüncü kuşak oral sefalosporin veya beta laktamaz inhibitörleri (amoksisilin + klavulanat) önerilir. Atipik etken düşünülüyorsa tedaviye makrolid veya doksisiklin eklenmelidir. Beta-laktam + makrolid tedavisi planlanan hastalarda tek başına yeni florokinolon kullanılabilir.

Antibiyotik ile Tedavi:

Streptococcus pneumoniae düşünülüyorsa birinci seçenek antibiyotik penisilindir. Tedaviye uyum sağlayabilecek, oral penisilini tolere edebilecek, genel durumu iyi hastalarda oral olarak başlanabilir. Ateş tedavinin 2-4. gününde genellikle düşer. Hastaların genel durumu düzelir. Yine de komplikasyonların önlenmesi açısından tedavi süresinin 10 güne tamamlanması oldukça önemlidir.

Yetişkin Hasta Tedavi Yaklaşımları

01 ÖRNEK REÇETE (Semptomatik)

I- Gribex^® Cold & Flu 200 mg/30 mg/4 mg film kaplı tablet (ibuprofen – psödoefedrin – klorfeniramin maleat) Tablet DIB s:2×1

• Her bir tablet 200 mg ibuprofen, 30 mg psödoefedrin hidroklorür ve 4 mg klorfeniramin maleat içerir.
• İbuprofen, ağrı kesici ve ateş düşürücü özelliklere sahip nonsteroid antiinflamatuar bir ilaçtır.
• Psödoefedrin dekonjestan bir ilaçtır ve salgıyı azaltmak ve burun ve sinüslerde oluşan dolgunluğu gidermeye yardımcı olur.
• Klorfeniramin maleat bir antihistaminik ilaçtır.
• Yetişkinlerde ve 12 yaşın üzerindeki çocuklarda, başlangıç dozu olarak 2 tablet ve eğer gerekli ise her 4-6 saatte 1-2 tablet şeklinde bir miktar su ile birlikte kullanılmalıdır.
• Maksimum günlük doz 1200 mg’dır.

II- Nac-C 1200mg/300mg Toz İçeren Saşe

Her bir efervesan tablet 1200 mg asetilsistein ve 300 mg askorbik asit içerir. 14 yaş üzerindeki ergenlerde ve erişkinlerde; solunum yollarını ilgilendiren hastalıklarda artmış sekresyonu azaltmak ve atılımı kolaylaştırmak amacıyla günde 1 efervesan tablet şeklinde uygulanır.

02 ÖRNEK REÇETE (Tipik Pnömoni)

I- Augmentin BID^® 1gr 14 Tablet

Her bir tablet, 875mg amoksisilin + 125mg klavulanik asit içerir. Toplum kökenli pnömonide birinci seçenek antibiyotik penisilindir. Minimum 5-7 gün süre ile antibiyotik önerilse de komplikasyonların önlenmesi açısından tedavi süresi 10 güne kadar uzatılabilir.

03 ÖRNEK REÇETE (Kinolon)

I-Avelox ® 400 mgr Tablet (7 Tablet)

Her bir tablet, 400 mg moksifloksasin içerir. Moksifloksasin kinolon grubuna ait antibiyotiktir. Pnömoni, bronkopnömoni veya bronşit gibi ciddi enfeksiyonlarda atipik/tipik ayrımı yapılamıyorsa ve ikili antibiyotik yerine monoterapi şeklinde tek ilaç verilmek isteniyorsa hastalara reçete edilir. Tedavi süresi 7 güne kadar uzatılabilir.

04 ÖRNEK REÇETE (Kombine Tedavi)

I- Augmentin BID ® 1gr 14 Tablet DIB S: 2×1

Toplum kökenli pnömonide birinci seçenek antibiyotik penisilindir.

II- Klacid ® 500 mgr Tablet (14 Tablet) DIB S: 2×1

Her bir Klacid film tablet, 500 mg klaritromisin içerir. Klaritromisin makrolid grubuna ait antibiyotiktir. Pnömoni, bronkopnömoni veya bronşit gibi ciddi enfeksiyonlarda atipik/tipik ayrımı yapılamıyorsa makrolid grubu ilaç önerilir.

III-Parol® (parasetamol) 500 mg Tablet DIB s:3×1

• Her tabletinde 500 mg parasetamol içeren, ağrı kesici ve ateş düşürücü olarak kullanılır.
• Günlük en yüksek doz 4000 mg’dır.

05 ÖRNEK REÇETE (İnfluenza – Yetişkin)

İnfluenza, üst ve alt solunum yollarını etkileyen bulaşıcı bir viral hastalıktır.

I-Enfluvir® (oseltamavir) 75 mg tablet DIB s:2×1

• 40 kg veya üstü hastalarda günde 2 defa 75 mg (bir tablet) alınır.
• Tedavi süresi 5 gündür.
• J11.1: İnfluenza, diğer solunum yolu bulguları ile, virüs belirlenmemiş (SGK Ödeme Kodu)

06 ÖRNEK REÇETE (İnfluenza – Pediatrik)

I-Enfluvir® 12 mg / ml Oral Süspansiyon için Toz DIB (oseltamivir) S:2×1

• Tedavi süresi 5 gündür.
• J11.1: İnfluenza, diğer solunum yolu bulguları ile, virüs belirlenmemiş (SGK Ödeme Kodu)

07 ÖRNEK REÇETE (Ek)

TANI KODU

İLGİLİ YAZI

https://www.acilcalisanlari.com/viral-periferik-fasiyal-paralizi-recetesi.html