Somatostatin Uygulama Akıl Kartı

Somatostatin, hipotalamustan salgılanan ve hipofizden büyüme hormonu salımını inhibe eden bir nöropeptittir. Doğal somatostatinin yarılanma ömrü kısa olduğundan çeşitli somatostatin analogları geliştirilmiştir. Oktreotid, vapreotid, lanreotid ve pasireotid; somatostatin reseptörlerine yüksek afinite ile bağlanan seçici ajanlardır. Bu analoglar pankreatit, akromegali ve özofagus varis kanamasının tedavisinde rutin olarak kullanılırken, bazı kanser türleri ve nörodejeneratif hastalıklarda da yararlı olabileceklerine dair çalışmalar bulunmaktadır.

Etki başlangıcı:

Etki süresi:

Yarılanma ömrü (t½): 1-3 dakika

Metabolizma: Hücrelerde ve plazmada

Atılım:

Somatosan^® (Somatostatin) 3 mg IV İnfüzyon Ampul

Mekanizma

Somatostatin, hem merkezi sinir sisteminde hem de çeşitli endokrin ve non-endokrin hücrelerde bulunan bir peptid hormondur. Büyüme hormonu salınımını inhibe eden hormon olarak da bilinir. Hem beyinde hem de gastrointestinal sistemde önemli işlevleri vardır.

Somatostatinin ana özellikleri ve fonksiyonları

1. Büyüme hormonu inhibisyonu
   • Hipotalamustan salgılanan somatostatin, hipofiz bezinden büyüme hormonu salınımını inhibe eder.
2. Gastrointestinal sistem
   • Somatostatin, gastrin, sekretin, motilin ve diğer gastrointestinal hormonların salınımını inhibe eder.
   • Mide asidi salgısını azaltır.
   • Pankreas enzimlerinin ve bikarbonatın salınımını azaltır.
3. İnsülin ve glukagon salgısı
   • Pankreas adacık hücrelerinden salgılanan somatostatin, insülin ve glukagon salgısını inhibe eder.
4. Nörotransmitter etkisi
   • Merkezi sinir sisteminde çeşitli nörotransmitterlerin ve nöropeptidlerin salınımını modüle eder.

Endikasyonlar

• GİS kanamaları
  • Özofagus varis kanamaları
  • Endoskopi ile kanıtlanmış akut mide-barsak kanamaları
• Akromegali
• Akut pankreatit
• Siroz
• Gastroenteropankreatik endokrin tümörler: Vipomalar, glukagonomalar, insülinomalar, karsinoid tümörler, gastrinomalar / Zollinger-Ellison sendromu
• Peritonit
• Hiperinsülinizm
• Hepatorenal sendrom

Somatostatinin splanknik vazokonstriksiyon oluşturarak özofagus varislerinden kanamayı azalttığı düşünülmektedir.

Somatostatin: Varis kanaması şüphesi olduğunda somatostatin analogu olan oktreotid kullanılmaktadır. İlaç 20 mcg ila 50 mcg intravenöz bolus olarak verilir ve ardından saatte 25 mcg ila 50 mcg hızında sürekli infüzyon uygulanır. Akut varis dışı üst gastrointestinal kanamalarda rutin kullanımı önerilmez, ancak bazı durumlarda yardımcı tedavi olarak kullanılabilir. Oktreotidin rolü, endoskopinin bulunmadığı durumlarla sınırlıdır veya kesin tedavi öncesinde hastanın stabilizasyonuna yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir.

Uygulama

GİS Kanaması

İlaç hazırlama ve uygulama prosedürü

1. İlaç hazırlama

• İlaç miktarı: 1 ampul, 3 mg, 1 mL
• Sulandırma:
  • 1 ampul (3 mg/1 mL), 9 mL serum fizyolojik ile sulandırılır.
  • Yeni karışım 10 mL’ye ulaşır; bu da 3 mg/10 mL veya 0.3 mg/mL (300 µg/mL) anlamına gelir.

2. İlaç uygulaması

• Bolus doz: 1 mL (300 µg) intravenöz olarak yavaş uygulanır.
• İnfüzyon:
  • Kalan 9 mL çözelti, 100 mL %0.9 sodyum klorür çözeltisi ile karıştırılır.
  • Bu karışım toplam 109 mL solüsyon oluşturur.
  • Bu solüsyon 11 saat boyunca intravenöz infüzyon şeklinde uygulanır.

Özet hesaplamalar

• Bolus doz:
  • 1 mL = 300 µg
• İnfüzyon çözeltisi:
  • 9 mL (2700 µg) + 100 mL %0.9 SF = 109 mL solüsyon
  • 109 mL içinde toplam 2700 µg ilaç bulunur
  • İlaç miktarı: 2700 µg / 109 mL ≈ 24.77 µg/mL
  • İnfüzyon süresi: 11 saat

Gebelik

Gebelik kategorisi C

Emzirme

Somatostatinin gebelerde ve emzirenlerde güvenilirliği henüz kanıtlanmamıştır. Bu nedenle gebelikte ve laktasyonda kullanılmamalıdır.

Yan etkiler

• Hipoglisemi
• Hiperglisemi
• Flushing
• Bulantı
• Karın ağrısı

Ticari isimler

• Somatosan 3 mg İ.V. 1 ampul
• Somatostatin Eumedica 3 mg İ.V. ampul

Kaynaklar

• http://guncel.tgv.org.tr/journal/50/pdf/100207.pdf
• https://pdf.ilacprospektusu.com/1442-somatostatin-eumedica-3mg-iv-infuzyon-icin-liyofilize-toz-iceren-flakon-kt.pdf
• http://file.atuder.org.tr/_atuder.org/fileUpload/b3G1LL74P372.pdf
• https://www.uhcprovider.com/content/dam/provider/docs/public/policies/medicaid-comm-plan/somatostatin-analogs-cs.pdf

İlgili Yazı

Gastrointestinal Sistem Kanamaları Genel Bakış