Bu içeriğin kilidini açmak için lütfen abone olun.
24 yaşında erkek hasta, yaklaşık bir hafta önce geçirdiği distal radius kırığı nedeniyle uygulanan atel sonrası giderek artan şiddetli kol ağrısı ve parmak uçlarında karıncalanma (parestezi) şikâyetleri ile başvuruyor. Yapılan muayenesinde ağrının analjeziklere dirençli olduğu ve pasif hareketle arttığı gözleniyor.
Bu hastanın klinik bulguları ve öyküsü birlikte değerlendirildiğinde, semptomların gelişmesine neden olan en olası durum aşağıdakilerden hangisidir?
Editör Notu
Alçı tespiti kırık ve çıkıkların immobilizasyonu için yaygın kullanılan bir yöntemdir. En sık görülen şikayetler ağrı ve karıncalanmadır. En ciddi komplikasyonlardan biri kompartman sendromudur. Kompartman sendromunda en önemli bulgu klinik ile uyumsuz şiddette ağrıdır. Şüpheli durumlarda alçı derhal çıkarılmalı ve hasta yeniden değerlendirilmelidir. Uzun süreli immobilizasyon eklem sertliği ve kas atrofisine yol açabilir. Kompartman sendromu şüphesinde distal nabızların alınıyor olması tanıyı dışlatmaz. Nabız kaybı genellikle çok geç bir bulgudur ve kalıcı hasarın başladığını gösterir. Şüpheli durumlarda "Alçı kesilmelidir (Bivalving)"; bu işlem basıncı -65 oranında azaltabilir.
Açıklama
Atel veya alçı tespiti sonrası gelişen orantısız ağrı ve parestezi, aksi ispatlanana kadar kompartman sendromu veya kompartman basınç artışı belirtisidir. Dışsal bası yapan faktörler (sıkı sarılmış elastik sargı veya daralmış alçı), ekstremitede ödem arttıkça basıncı daha da yükselterek doku perfüzyonunu bozar.
Temel noktalar:
Ekstremite Basıncı: Travma sonrası gelişen ödemin dar bir sargı veya alçı içerisinde hapsolması, kapiller perfüzyon basıncını aşarak iskemiye yol açar.
Ağrı Özelliği: Kırık ağrısından farklı olarak, beklenenden çok daha şiddetli ve pasif germe manevraları ile artan bir ağrı (pain out of proportion) mevcuttur.
Parestezi: Sinir dokusunun iskemiye en duyarlı doku olması nedeniyle erken dönemde uyuşma ve karıncalanma saptanır.
Yönetim: İlk ve en kritik adım, dış baskıyı ortadan kaldırmak için sargının gevşetilmesi veya atelin çıkarılmasıdır.
Bu soru için doğru seçenek:
A) Elastik sargının sıkı sarılması
Doğru cevap: A) Elastik sargının sıkı sarılması
Diğer seçeneklerin değerlendirilmesi
B) Yetersiz analjezi ağrıyı açıklayabilir ancak parestezi (karıncalanma) gibi nörolojik bulguları açıklamaz.
C) Bir hafta sonra, stabil bir atel altında kendiliğinden yeni bir kırık oluşması bu klinik tablo için beklenen bir durum değildir.
D) Soğuk uygulama ödemi azaltmaya yardımcı olur ancak yapılmaması bu derece ağır iskemik bulgulara doğrudan neden olmaz.
E) Kolun kalp seviyesinin üzerinde tutulması (elevasyon), venöz dönüşü artırarak ödemi azaltır; dolayısıyla bu tabloya neden olmaz, aksine koruyucudur.
Tactical Combat Casualty Care (TCCC), Türkçe karşılığıyla Taktik Muharebe Yaralı Bakımı (TMYB), muharebe ortamında meydana gelen travmatik yaralanmalarda önlenebilir ölümleri azaltmak amacıyla geliştirilmiş hastane...
Temel noktalar:
