Soru-34

Açıklama

Diyabetik ketoasidoz (DKA), insülin eksikliği ve karşı düzenleyici hormonların artışı sonucunda gelişen, hiperglisemi, ketonemi ve metabolik asidoz ile karakterize hayatı tehdit eden metabolik bir acildir. En sık Tip 1 diyabetli hastalarda görülür ve çoğu zaman enfeksiyon, insülin tedavisinin aksaması veya akut hastalıklar tarafından tetiklenir.

Epidemiyoloji

DKA özellikle çocuklar ve genç erişkinlerde sık görülür. En sık tetikleyici faktörler arasında enfeksiyonlar, insülin tedavisinin kesilmesi veya yetersiz uygulanması ve yeni diyabet tanısı yer alır. Acil servis başvurularında diyabete bağlı metabolik acillerin önemli bir kısmını oluşturur.

Patofizyoloji

İnsülin eksikliği ve glukagon, katekolaminler, kortizol gibi karşı düzenleyici hormonların artışı sonucu:

• Hiperglisemi gelişir.
• Lipoliz artar ve keton cisimleri oluşur.
• Metabolik asidoz ortaya çıkar.
• Osmotik diürez nedeniyle ciddi sıvı ve elektrolit kaybı gelişir.

Klinik Bulgular

• Poliüri ve polidipsi
• Bulantı ve kusma
• Karın ağrısı
• Kussmaul solunumu (derin ve hızlı solunum)
• Bilinç değişikliği veya letarji
• Dehidratasyon bulguları

Tanı

DKA tanısı üç temel bileşenin birlikte bulunması ile konur:

• Hiperglisemi (genellikle ≥200 mg/dL)
• Ketonemi veya ketonüri
• Metabolik asidoz (pH düşüklüğü ve düşük bikarbonat)

Bu vakada:

• Glukoz: >900 mg/dL
• İdrar ketonu: (+++)
• pH: 7.20
• HCO₃⁻: 15 mmol/L

Bu bulgular diyabetik ketoasidoz ile uyumludur. Hastada ateş ve akciğer muayenesinde saptanan raller, pnömoni gibi bir enfeksiyonun DKA'yı tetiklediğini düşündürmektedir.

Tedavi

DKA tedavisi dört temel bileşenden oluşur:

• İntravenöz sıvı replasmanı
• Elektrolit dengesinin düzeltilmesi
• İnsülin tedavisi
• Tetikleyici nedenin tedavisi

Bu vakada en kritik bulgu hipokalemidir. Hastanın serum potasyumu 2.8 mEq/L olarak saptanmıştır. İnsülin tedavisi potasyumu hücre içine kaydırdığı için başlangıçta hipokalemisi olan hastalarda ciddi aritmi ve kardiyak arrest riski oluşabilir. Bu nedenle:

• Öncelikle intravenöz sıvı resüsitasyonu başlanmalıdır.
• Eş zamanlı olarak potasyum replasmanı yapılmalıdır.
• İnsülin tedavisi yalnızca potasyum düzeyi 3.3 mEq/L üzerine çıktıktan sonra başlatılmalıdır.