Bu İçerik Sadece Aboneler İçindir
Travma ilişkili kanama, özellikle ilk saatlerde gelişen önlenebilir mortalitenin en önemli nedenlerinden biridir. Son yıllarda travma resüsitasyonundaki en önemli değişimlerden biri, yalnızca sıvı replasmanına odaklanan klasik yaklaşım yerine erken hemostatik resüsitasyon stratejilerinin ön plana çıkmasıdır. Bu yaklaşım doğrultusunda traneksamik asit (TXA), ciddi travma hastalarında erken dönemde uygulanabilen önemli antifibrinolitik ajanlardan biri haline gelmiştir.
Traneksamik asit, plazminojenin plazmine dönüşümünü inhibe eden sentetik bir lizin türevidir. Fibrinolizi baskılayarak mevcut fibrin pıhtısının yıkımını azaltır ve pıhtının stabilitesini korur. Ancak yeni pıhtı oluşumunu doğrudan artırmaz. Ayrıca koagülasyon ve inflamasyon yolakları arasındaki ilişki nedeniyle TXA’nın antiinflamatuar etkilerinin de olabileceği düşünülmektedir.
Advanced Trauma Life Support (ATLS 11) yaklaşımına göre TXA; ciddi travması olan, aktif kanaması bulunan, hemorajik şok düşünülen veya masif transfüzyon gereksinimi olabilecek erişkin hastalarda erken dönemde düşünvelidir. Erişkinlerde önerilen standart doz 1 gram IV yükleme dozunu takiben 8 saat içinde verilen 1 gram IV infüzyondur. Tedavinin travmadan sonraki ilk 3 saat içinde başlanması önerilmektedir.
Pediatrik travma hastalarında TXA kullanımına ilişkin kanıtlar erişkinlere göre daha sınırlı olsa da, ATLS 11 ile birlikte çocuklarda da erken hemostatik yaklaşımın önemi vurgulanmaktadır. Özellikle masif hemoraji, devam eden aktif kanama, hemodinamik instabilite veya masif transfüzyon gereksinimi bulunan çocuklarda TXA uygulanması düşünülebilir. Pediatrik hastalarda önerilen doz; 15 mg/kg IV yükleme dozu (maksimum 1 gram) ardından 2 mg/kg/saat IV infüzyon şeklindedir. Erişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da en yüksek fayda erken uygulama ile elde edilmektedir.
Ticari Form
Transamine® % 5 ve %10 Ampul. Her bir ampulde 250 mg traneksamik asit içerir.
Endikasyonlar
- Travmaya Bağlı Kanama
- Post Partum Kanama
- Kardiyak Cerrahi
- Ortopedik Cerrahi
- Spinal Cerrahi
- Menoraji
- Herediter Anjioödem
- Diş Kanama Profilaksisi Hemofili (Faktör replasmanı verilen)
- Epistaksis Tedavisi
Uyarı ve Önlemler
Travmatik Beyin Hasarı: Travmatik beyin hasarı olan hastalarda TXA’nın klinik çalışması (CRASH-3 çalışması) devam etmektedir. Şuan için önerilmemektedir.
Çok merkezli, randomize ve plasebo kontrollü çalışma olan CRASH- 3 çalışması travmatik beyin hasarı olan hastalarda traneksamik asidin erken uygulanmasının (yaralanmadan sonraki 8 saat içinde) ölüm, sakatlık ve vasküler oklüzif olaylar üzerindeki etkilerini araştıyor.
Yaşlı Hastalar: Böbrek fonksiyonlarında bir azalma olmadığı sürece özel bir önlem gerekmemektedir.
Böbrek Yetmezliği: Ağır böbrek yetmezliği durumunda dozaj kreatinin klerensine veya serum kreatinine göre azaltılmalıdır.
Üst Üriner Sistem Kanamaları: Obstrüksiyon riski nedeniyle Transamine çok dikkatli olarak ve düşük dozlarda verilmelidir.
Kontrendikasyonlar
- Dissemine intravasküler koagülasyon (DİK)
- Renk görme bozukluğu artan hastalarda
- Subaraknoidal kanaması olan hastalarda (serebral ödem ve serebral enfeksiyon riski)
- Tromboz, tromboemboli riski olan hastalarda (trombojenik kapak hastalığı, trombojenik kardiyak aritmi, hiperkoagulopati)
- Aktif tromboembolik hastalık varlığında (DVT, PTE)
Uygulama
Traneksamik Asit (TXA) Ampul
TRANSAMINE® %10 a/h IM/IV Enjeksiyonluk Çözelti
Her bir ampulde 250 mg traneksamik asit içerir.
Önerilen IV Uygulama (Acil Servis)
🔵 Yükleme Dozu IV İnfüzyon
1000 mg (4 ampul) → 100 mL SF içinde, 10 dakikada
🟣 İdame Dozu IV İnfüzyon
1000 mg (4 ampul) → 100 mL SF içinde, 8 saatte
⚠️ UYARI
- Travma – Yetişkin: 10 dakika boyunca 1 gram yükleme dozu verilir, ardından 8 saat içinde 1 gram infüzyon uygulanır.
- Tedaviye, kanamalı travma hastalarında mümkün olan en kısa sürede başlanmalıdır.
Gebelik ve Emzirme
Gebelik Kategorisi: B
Fetus için herhangi bir risk gösterilmemiş olmakla birlikte hamile kadınlarda yapılmış iyi kontrollü çalışmalar yoktur. Özellikle erken hamilelik döneminde Transamine ancak çok gerekli olduğunda kullanılmalıdır.
Emzirme:
Traneksamik asit anne sütüne geçer. Bu nedenle, süt veren annelerde ancak çok gerekli olduğunda kullanılmalıdır.
Yan Etkiler
Ciddi bir yan etkisi yoktur. İntravenöz uygulamada infüzyon hızının artması ile ortaya çıkan rahatsızlık genellikle dozun veya infüzyon hızının düşürülmesi ile kaybolur.
- Baş ağrısı
- Baş dönmesi
- Bulantı, Kusma, Diyare
- Hipotansiyon
Toksisite
Traneksamik asit ile bugüne kadar doz aşımı bildirilmemiştir.
Ticari İsimler
- Transamine %5 5 Ml 250 Mg 10 Ampul
- Transamine %10 2.5 Ml 250 Mg 10 Ampul
- Transamine 500 Mg 50 Film Tablet
- Transamine 250 Mg 50 Kapsül
Kaynaklar
- CRASH-2 trial collaborators. Lancet 2010;376:23-3
- WOMAN trial collaborators. Lancet 2017;389:2105-16
- Acil Tıp – Traneksamik Asit
İlgili Yazı
Tebrikler Yusuf Kardeşim TRANSAMİNE Acilde gitgide populer olmakta olan bir ilaç
Teşekkürler hocam 😊