Etomidat (Hypnomidate®) Uygulama

Etomidat, koroner hemodinamiyi koruduğu ve hipotansiyona neden olmadığı için travma hastalarında acil durumlarda en sık tercih edilen barbitürat dışı hipnotik ajandır. Lipofilik özelliği sayesinde kan-beyin bariyerini hızla geçer ve bu nedenle ultra kısa etkili bir ilaçtır. Hızlı seri entübasyon (RSI) sırasında intravenöz enjeksiyondan yaklaşık 30 saniye sonra etkisi başlar.

Avantajları

• Hemodinamik stabiliteyi korur, hipotansiyona neden olmaz.
• Hızlı etki başlangıcı ve kısa etki süresi.
• Düşük histamin salınımı riski.
• Bolus enjeksiyonla bile kardiyovasküler stabilite sağlar.
• Kafa içi basıncını (KİBAS) düşürür.

İlaç Farmakolojisi

Ticari Formlar

• Etomidate® Lipuro 20 mg/10 mL ampul: 1 mL’de 2 mg etomidat içerir.
• Hypnomidate® 20 mg/10 mL ampul: 1 mL’de 2 mg etomidat içerir.

Etki Mekanizması

Etomidat, karboksillenmiş bir imidazol halkası içeren benzersiz yapıya sahip bir anestezik ajandır.

• GABA Modülasyonu: GABA-A reseptörlerine bağlanarak inhibitör nörotransmitter olan GABA’nın etkisini artırır. Bu durum sedasyon ve hipnoz sağlar.
• Disinhibisyon ve Miyoklonus: MSS’de disinhibitör etkilere yol açabilir ve indüksiyon sırasında miyoklonus görülebilir.

Endikasyonlar

Hızlı Seri Entübasyon (RSI) İndüksiyonu

Etomidat, indüksiyon sırasında minimal kan basıncı düşüşü ile karakterize olumlu bir hemodinamik profile sahiptir.

• Travmaya bağlı şok
• Hipovolemi
• Önemli kardiyovasküler hastalığı olan hastalar

Prosedürel Sedasyon

Kısa süreli, ağrılı olmayan işlemler için kullanılır. Analjezik etkisi yoktur ve opioid ile kombine edilmelidir.

• Çıkık redüksiyonu
• Kardiyoversiyon

Uygulama ve Doz

Yetişkin ve Pediatrik (>10 Yaş) Dozu

• Standart İndüksiyon Dozu: 0.3 mg/kg IV (0.2-0.6 mg/kg aralığında uygulanabilir).
• Uygulama Hızı: 30-60 saniye içinde yavaş IV bolus.
• Analjezi: Etomidatın analjezik etkisi yoktur. İşlem öncesi Fentanil® 1-2 mcg/kg önerilir.

Özel Hasta Gruplarında Doz Ayarlaması

Yan Etkiler

Adrenal Supresyon

• 11-beta-hidroksilaz enzimini geri dönüşümlü olarak inhibe eder.
• Tek doz uygulama kortizol üretimini 4-8 saat baskılayabilir.
• Septik şokta kullanımı tartışmalıdır.

Miyoklonus

• Hastaların %30-60’ında görülebilir.
• Premedikasyonda benzodiazepin veya opioid kullanılabilir.

Enjeksiyon Ağrısı

• Geniş damar yolu tercih edilmeli veya IV lidokain uygulanmalıdır.

Bulantı ve Kusma

• Uyanma döneminde sık görülebilir.

Gebelik ve Emzirme

• Gebelik Kategorisi: C.
• Plasentayı geçer. Kullanım kar-zarar değerlendirmesi ile yapılmalıdır.
• Sezaryen anestezisinde rutin önerilmez.
• Emzirme: Anne sütüne geçer.

Kaynaklar

• NCBI Bookshelf. Etomidate.
• ScienceDirect. Etomidate Pharmacology.
• Etomidate Lipuro Kısa Ürün Bilgisi.