Tinea cruris, halk arasında “kasık mantarı” olarak bilinen, genital bölge, pubik alan, perine ve perianal deriyi tutan yüzeyel bir dermatofit enfeksiyonudur. Hastalık; keratinize dokuları tutma eğilimindeki dermatofit mantarlar tarafından oluşturulur ve özellikle sıcak, nemli ve sürtünmeye maruz kalan intertriginöz bölgelerde gelişir. Kasık bölgesi; terleme, cilt maserasyonu ve alkalin pH gibi faktörler nedeniyle dermatofitlerin çoğalması için uygun bir ortam sağlar.
Etiyoloji
Tinea cruris; Trichophyton, Epidermophyton ve
Microsporum cinslerine ait dermatofit mantarlar tarafından oluşturulan yüzeyel fungal bir enfeksiyondur.
Dünya genelinde en sık izole edilen etken Trichophyton rubrum olmakla birlikte, bazı bölgelerde
Trichophyton mentagrophytes ve diğer dermatofit türlerinin prevalansında artış bildirilmektedir..
Klinik
Tinea cruris hastaları genellikle kasık bölgesinde kaşıntılı döküntü şikâyeti ile başvururlar. Maserasyon gelişmiş olgularda
bölge irritasyona bağlı ağrılı hale gelebilir. Sekonder bakteriyel enfeksiyonların eklenmesi durumunda inflamasyon ve hassasiyet
artabilir.
Hastadan semptomların süresi, daha önce benzer atak geçirip geçirmediği, vücudun diğer bölgelerinde benzer lezyonların varlığı
ve daha önce uygulanan tedaviler sorgulanmalıdır.
Tedavi
Yüzeyel dermatofit enfeksiyonlarında otoinokülasyonun, bulaşın ve reenfeksiyonun engellenmesi ile hastalığa eğilim yaratan faktörlerin ortadan kaldırılması tedaviden daha önemlidir.
Medikal tedavide sıklıkla topikal tedavi yeterlidir. Topikal antifungal ajanların günde 2 kez, 2-4 hafta kullanımı genellikle iyileşme için yeterlidir. Yaygın lezyonlarda veya topikal tedavinin yetersiz olduğu durumlarda ya da immünsüpresyon varlığında sistemik tedavi önerilir.
Önerilen topikal rejimler aşağıdakilerden birini içerir:
- Klotrimazol: Günde iki kez topikal olarak uygulanan %1 krem/merhem/çözelti
- Ketokonazol: Günde bir kez uygulanan %2 krem/şampuan/jel/köpük
- Mikonazol: Günde iki kez uygulanan %2 krem/merhem/çözelti/losyon/toz
- Naftifin: Günde bir kez uygulanan %1 krem veya günde iki kez %1 veya %2 jel
- Terbinafin: Günde bir veya iki kez %1 krem/jel/sprey solüsyonu
Oral tedavi daha yaygın enfeksiyonlarda veya topikal tedavinin başarısız olduğu vakalarda gereklidir. Oral terbinafin veya itrakonazol genellikle tercih edilen birinci basamak tedavilerdir ve durumun yaklaşık 2 ila 3 hafta içinde düzelmesi beklenir.
Önerilen oral rejimler aşağıdakilerden birini içerir (yetişkinler için):
- Terbinafin: İki hafta boyunca günde bir kez oral olarak 250 mg
- İtrakonazol: 2 hafta boyunca günde bir kez 100 mg veya bir hafta boyunca günde bir kez 200 mg; yemekle birlikte kapsül verin
- Flukonazol: Haftada bir kez 150 ila 200 mg veya 2 ila 4 hafta boyunca günde 50 ila 100 mg
- Griseofulvin: 2 ila 4 hafta boyunca günde bir kez 500 ila 1000 mg
Örnek Reçete
Rp-1
I – Travazol® (izokonazol nitrat + diflukortolon valerat) Krem DIB s:2×1
- Ambalaj büyüklüğü 15 g’dır ve 1 g TRAVAZOL; 10 mg izokonazol nitrat ve 1 mg diflukortolon valerat etkin maddelerini içerir.
- Günde 2 defa uygulanmalıdır.
Rp-2
II – Ketoral® (ketokonazol) %2 Şampuan DIB s:4×1
- Hafif-orta şiddetli vakalarda günde 4-6 defa lezyon bölgesine 1 veya 2 damla şeklinde uygulanmalıdır.
- Şiddetli vakalarda 3-6 defa 2 damla şeklinde uygulanabilir.
- Tinea versicolor gibi yaygın lezyon durumunda haftada 1 veya 2 defa duş sırasında lezyon bölgelerine ve tüm vücuda sürülür, 10 dakika bekletildikten sonra duş alınır.
Tanı Kodu
- B35: Dermatofitoz
- B35.0: Tinea barba ve tinea capitis
- B35.1: Tinea unguium
- B35.2: Tinea manuum
- B35.3: Tinea pedis
- B35.4: Tinea corporis
- B35.5: Tinea imbricata
- B35.6: Tinea cruris
- B35.8: Diğer dermatofitozlar
- B35.9: Tanımlanmamış dermatofitoz
Kaynaklar
- NCBI Bookshelf – Dermatophytosis
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554602/
- DergiPark Dermatofit Enfeksiyonları Makalesi
- TİTCK Travazol Kısa Ürün Bilgisi
- TİTCK Ketoral Kısa Ürün Bilgisi
- TİTCK Oceral Kısa Ürün Bilgisi
- Pfizer Trosyd Krem Prospektüsü
İlgili Yazı
Tinea Korporis (Vücut Mantarı)
