Bu içeriğin kilidini açmak için lütfen abone olun.
Damar tonusuna ve çapına etki eden ajanlara vazoaktif ajanlar denilmektedir. Vazoaktif ajanlar vazokonstrüksiyon ya da vazodilatasyon yaparlar. Bunlardan vazokonstrüksiyona ve kan basıncında artışa yol açanlara vazopresör ajanlar da denilmektedir.
Hipotansiyon, farklı nedenlerle ortaya çıkabilen önemli bir klinik tablodur. Hipotansif hastalarda doku perfüzyonu bozulduğu için hızlı bir şekilde düzeltilmeli, yoksa hayati organlarda disfonksiyon, multi organ yetmezliği ve ölüm görülebilir. Uygun sıvı desteğine rağmen şoka giren hastalarda inotrop ve vazopessör ajanlar ile doku perfüzyonu sağlamak gerekir. Vazopressör ajanlar, vazokonstrüksiyona ve kan basıncında artışa sebep olur.
Vazopressörler temel olarak adrenerjik sistem üzerinden etkilerini gösterirler. İnotrop ajanlar ise kalp kasının kontraktilitesini artırır ve böylece kardiyak debiyi de arttırırlar. Bunlar içinde beta agonist ajanlar, kalsiyum duyarlılığını arttıran ajanlar ve fosfodiesteraz inhibitörleri vardır. Vazopressörler inotroplardan farklı olmakla beraber bazı ilaçlar hem inotrop hem vazopressör etkiye sahiptirler.
AKUT HİPOTANSİF DURUMLARDA VAZOPRESSÖRLER VE İNOTROPLARIN DOZLARI
Refrakter kardiyojenik şokta kısa süreli alternatif.
Böbrek yetmezliğinde doz ayarlaması gerekir.
UYARILAR VE ÖNLEMLER
Uygulama Yolu: Vazopressörler ciddi lokal doku iskemisine neden olabilir; santral ven uygulaması tercih edilir. Periferik damar yolu kullanılacaksa büyük damarlar seçilmeli ve kısa süreli uygulanmalıdır.
Ekstravazasyon: İnfüzyon boyunca kateter bölgesi yakından izlenmelidir. Ekstravazasyon durumunda infüzyon durdurulmalı ve fentolamin gibi antidotlar düşünülmelidir.
Monitörizasyon: İlaçlar, sürekli kardiyak ve kan basıncı monitörizasyonu altında, infüzyon pompası ile uygulanmalıdır.
Hipovolemi: Vazopresör tedavisine başlamadan önce hipovolemi düzeltilmelidir.
SORU
YDUS 2025 / DÖNEM 2
Soru: Aşağıdaki travma hastalarından hangisinde, patofizyoloji gereği erken dönemde vazopresör (damar büzücü) başlanması öncelikli olarak düşünülmelidir?
Çocuklarda sıvı tedavisi, acil servis pratiğinin en sık ve en kritik karar alanlarından biridir. Dehidratasyon, gastroenterit, kusma, ishal, yetersiz oral alım, ateş, sepsis, travma...
