Bu İçerik Sadece Aboneler İçindir
Aft diye de bilinen ağız yaraları (ülserleri), oral mukozada; ağız, dil, diş eti, yanak, damak gibi hassas bölgelerde meydana gelen kişinin yemek yemesine, bir şeyler içmesine, konuşmasına engel olmakta hatta tükürük salgılarını bile kontrol edememesine neden olan mukozal enflamatuar bir durumdur. Genellikle nedeni bilinmez (idiopatik) ve tekrarlama (rekürren) özelliğine sahiptirler.
ETİYOLOJİ
Etiyolojisi günümüzde henüz tam olarak bilinmemekte olup multifaktöryeldir.
KLİNİK
- Ağız içinde ağrı
- Yanma
- Yutma zorluğu
Hastalar ülserasyonların başlamasından bir veya iki gün önce oral mukozada yanma rahatsızlığı belirtisi görebilirler. Ateş, döküntü, baş ağrısı veya lenfadenopati yoktur. Önceki ülserasyon öyküsü tipiktir.
TEDAVİ
Tekrarlayan aftöz ülserlerin tedavi yaklaşımında birçok yöntem önerilmektedir ama verilen tedaviler günümüzde istenilen sonuçları vermemektedir. Aftlar herhangi bir tedavi uygulanmasa da genellikle 7-10 gün sonra kendiliğinden iyileşmektedir. Bu yüzden günümüzde tedavinin temeli:
- Ağrının kontrol edilmesi,
- İyileşmeyi hızlandırmak,
- Ortaya çıkış sıklığını azaltmaya çalışmaktır.
Genel prensip olarak, hastaların sert besinler (kızartılmış ekmek, fındık fıstık vb.), asidik yiyecek ve içeceklerden (meyve suları, limon vb), tuzlu‐acı besinlerden uzak durması, ayrıca gazlı içecek ve alkol tüketimini sınırlandırılması istenir.
Topikal Tedavi Seçenekleri
Antiseptik: Bu tedavi seçeneği sıklıkla kullanılır, ucuz, güvenilir ve etkilidir. Bu amaçla gargaralar, pomad ve topikal jeller kullanım alanı bulmaktadır. Gargaralar arasında klorheksidin glukonat sık kullanım alanı bulur. Antiseptik özelik taşıyan bu türdeki gargara ile mikrobiyal kontaminasyonun kontrolü ve sekonder enfeksiyonun önüne geçilmesine çalışılmaktadır.
Topikal kortikosteroidler: Fluosinonid, triamsinalon, klobetazol, doksisiklin‐siyanoakrilat kullanılmaktadır. Özellikle triamsinolonun bu amaçla yaygın kullanımı söz konusudur.
Topikal olarak kullanılan ilaçların bir olumsuz yönü de ağızdaki ortamdan etkilenerek kolaylıkla lezyonda uzaklaşmasıdır. Dolayısıyla özel ilaç taşıyıcı sistemler ile bu durumun önüne geçilmeye çalışılmaktadır. Bu ilaç taşıyıcı sistemler mukozada bir bariyer oluşturarak, bölgenin korunmasına ve ağrı gibi semptomlarının giderilmesine de yardımcı olurlar.
ÖRNEK REÇETELER
Vaka 1: Hafif Semptomlar
I – Andorex® Gargara DIB s:4×1
- 200 ml’lik çözelti 240 mg (%0.12) klorheksidin diglukonat ve 300 mg (%0.15) benzidamin hidroklorür içerir.
- 12 yaş ve üzeri vakalarda günde 4-6 defa 5-15 ml, 30 saniye şeklinde gargara yapılır.
II – Kenacort-A Orabase® %0,1 Merhem DIB s:4×1
- Triamsinolon asetonat içerir.
- Belirtilerin şiddetine göre, tercihen yemeklerden sonra ve yatmadan önce günde iki ya da üç defa uygulanır. Lezyonun üstüne ince bir film tabakası oluşuncaya kadar tüp hafifçe sıkılır (yaklaşık 0,6 cm).
Vaka 2: Şiddetli Ağrı
I – Dicloflam® (diklofenak potasyum) 50 mg Tablet DIB s:3×1
- Analjezik, antipiretik ve antienflamatuar etkilidir.
- Şiddetli ağrısı olan hastalarda önerilir.
- Yetişkinlerde 100-200 mg/gün önerilir. Günde 3-4 defa bir tablet içilir.
Ayrıca Multivitamin Tablet yazılabilir:
- Vitamin eksikliği düşünülüyor ise önerilir.
- B2, B3, B5, B6, B9, B12, C Vitaminleri ve Demir, Magnezyum içeren preparatlar tercih edilmelidir.
- Günde bir tablet.
ICD-10 TANI KODLARI
İLGİLİ YAZI
https://www.acilcalisanlari.com/aftoz-ulser-aft-somatit-acil-yaklasim.html
