Kardiyovasküler hastalıklar, günümüzde dünya genelinde mortalite ve morbiditenin en önemli nedenlerinden biridir. Epidemiyolojik veriler, önümüzdeki yıllarda bu hastalıkların görülme sıklığının daha da artacağını göstermektedir. Buna paralel olarak acil servislere göğüs ağrısı şikâyeti ile başvuran hasta sayısı da giderek artmaktadır.
Göğüs ağrısı ile başvuran hastaların bir kısmında ST elevasyonlu miyokard enfarktüsü (STEMI), aort diseksiyonu veya pulmoner emboli gibi hayatı tehdit eden nedenler hızla tanınabilmektedir. Ancak asıl klinik zorluk; EKG’si tanısal olmayan, troponin değeri başlangıçta normal olabilen ve düşük–orta risk grubunda yer alan akut koroner sendrom (AKS) hastalarının değerlendirilmesidir. Acil servis pratiğinde özellikle bu hasta grubu; yoğun tetkik, uzun gözlem süreleri, sedye işgali ve yatak doluluğunun önemli nedenlerinden birini oluşturmaktadır.
Bu hastaların önemli bir kısmını kararsız anjina ve ST yükselmesiz miyokard enfarktüsü (NSTEMI) olguları oluşturmaktadır. Klinik olarak stabil görünen birçok hastada altta yatan ciddi koroner patoloji bulunabilmekte, buna karşılık düşük riskli hastalarda gereksiz yatış ve ileri tetkikler yapılabilmektedir. Bu nedenle güncel yaklaşımda temel amaç; yüksek riskli hastaları erken dönemde belirlemek, düşük riskli hastaları ise güvenli şekilde ayırabilmektir.
Bu noktada risk sınıflama sistemleri büyük önem taşımaktadır. Kararsız anjina veya NSTEMI semptomları ile başvuran hastalarda risk skorlarının kullanılması; hasta yönetimini kolaylaştırmakta, kısa dönem majör kardiyak olay (MACE) riskini öngörmeye yardımcı olmakta ve erken invaziv yaklaşım gerekliliği konusunda klinisyene rehberlik etmektedir. Bu amaçla kullanılan en önemli ve en yaygın skorlama sistemlerinden biri TIMI (Thrombolysis In Myocardial Infarction) skorudur.
Skorlama
TIMI Risk Skoru
Akut koroner sendrom şüphesinde kısa dönem kardiyak olay riskini değerlendirir.
Timi Skoru 2025
Timi Skorlama Kriterleri (Nstemi / Ua)
Her kriter → 1 puan
- Yaş ≥65
- ≥3 koroner arter hastalığı risk faktörü
- HT
- DM
- Sigara
- Aile öyküsü
- Hiperlipidemi
- Bilinen koroner arter hastalığı (%50 stenoz)
- Son 24 saatte aspirin kullanımı
- Son 24 saatte ≥2 angina atağı
- ST segment değişikliği ≥0.5 mm
- Kardiyak belirteç yüksekliği (troponin vb.)
👉 Toplam skor: 0–7
Skor Ve Risk
👉 Skor yükseldikçe:
- Ölüm riski ↑
- MI riski ↑
- Acil revaskülarizasyon ihtiyacı ↑
Klinik Kullanım
- Düşük risk → gözlem / konservatif yaklaşım
- Orta risk → yakın takip + ileri değerlendirme
- Yüksek risk → erken invaziv yaklaşım düşünülmeli
Klinik Pratikte Notlar
- TIMI skoru hızlı ve pratiktir
- Özellikle NSTEMI / unstabil anjinada kullanılır
- Günümüzde HEART skoru acil serviste daha yaygın kullanılmaya başlasa da TIMI hâlâ önemli bir prognostik araçtır
- STEMI için ayrı TIMI modelleri bulunmaktadır
İlgili Yazı
Düşük Olasılıklı AKS Akıl Kartı
Kaynaklar
- Elliott M. Antman, et al. The TIMI risk score for unstable angina/non-ST elevation MI. JAMA. 2000.
- American College of Cardiology / American Heart Association. Acute Coronary Syndrome Guidelines
- European Society of Cardiology. Non-ST Elevation Acute Coronary Syndrome Guidelines
