Yeşil Ağaç Kırığı (Greenstick Fracture)

0
3686

Kemiğin bükücü güçlere maruz kalması sonrası gelişebilen tamamlanmamış kırıktır. Kemiğin esnek ve kemik zarının (periost) kalın olması nedeniyle oluşan çocukluk çağına özel bir kırıktır. Kemikte oluşan eğrilik dışarıdan görülebilir ve genellikle sadece yakın takip edilmekle birlikte bazen eğriliğin düzeltilmesini gerektirebilmektedir

Yeşil (yaş) ağaç kırığı, kemiğin bir tarafında sadece korteks ve periostun kesintiye uğradığı, diğer tarafta kırığın tamamlanmadığı kısmi kalınlıkta bir kırıktır. Genellikle bükülme tarzında travmalara maruz kalan uzun kemiklerde görülür.

Yeşil ağaç kırıkları en çok tam fleksiyon çapmış kol üstü düşme sonucu oluşur. Motorlu araç çarpışmaları, spor yaralanmaları veya çocuğa bir nesneyle vurulduğunda da görülür. Yetersiz beslenme, özellikle D vitamini eksikliği, bir travma sonrası uzun kemiklerde yeşil ağaç kırılması riskini artırır.

Yeşil ağaç kırıkları en çok 10 yaşın altındaki pediyatrik popülasyonda görünür ancak yetişkinler de dahil olmak üzere herhangi bir yaş grubunda ortaya çıkabilir.  Kadın ve erkek hastalarda eşit insidans görünür. Yenidoğan krıkları açısından dikkatli olunmalıdır. Yenidoğanın en sık kafatasının kırıkları yeşil ağaç kırıklarındandır.

Çocuk kemikleri erişkine nazaran daha az mineralize, damarsal yapıdan daha zengin,
daha esnek (elastik modulusu daha düşük), daha kalın periosta sahiptir. Yetişkinlerde diyafiz ve metafiz kalsifiye olmasına rağmen, pediatrik popülasyona göre daha zayıftır ve bu yüzden yeşil ağaç, torus ve plastik bükülme yaralanmalarına yol açar. Yeşil ağaç kırıkları, diyafiz ve metafiz boyunca herhangi bir yerde meydana gelebilir. Yeşil ağaç kırıklarının ortaya çıkışı daha olgunlaşmamış çapraz bağlara sahip artan kolajen matris oranı ve daha yüksek olgunlaşmamış / olgun çapraz bağ oranı nedeniyle ortaya çıktığı teorikleştirilmiştir.

Yeşil ağaç kırığı olan hastaların öyküsü ve fiziksel muayeneleri, diğer kırıkları olan hastalardan farklı değildir. Yaş, cinsiyet, anatomik yerleşim, yumuşak doku tutulumu (açık ve kapalı olarak değerlendirilmesi) ve yaralanma mekanizması öykünün önemli özellikleridir. Fizik muayenede yumuşak doku değerlendirmesi ve nörovasküler yaralanma önemlidir. Kırık hattını her zaman görmek zor olabilir. Öyküde de her zaman travma olmayabilir. Ağrılı ekstremite değerlendirirken yumuşak doku tutulumu ve nörovasküler durum da değerlendirilmelidir. Ayrıca kırık hattı değerlendirirken kırık altı ve üstü eklemler gizli kırıklar veya çoklu kırıklar açısından değerlendirilmelidir.

Fizik muayede hastanın yaşına bağlı olarak hastalar ekstremiteyi hareket ettirmek istemez, küçük yaş grubu hastalar teselli edilemez ise ağlar, ağrıdan şikayet eder, yaralı ekstremiteyi korur . Sık görülen fiziksel bulgular arasında hareket açıklığında azalma, palpasyonda ağrı ve yaralanan bölgede ekimoz, ödem, abrazyon, laserasyon yer alır.

Yeşil ağaç kırıkları vücuttaki hemen hemen her kemikte  görülse de genellikle fibula, tibia, ulna, radius, humerus ve klavikula gibi uzun kemiklerde görülürler. En sık olarak ulna, radius veya humerusu içeren önkolda ve kolda travma sonrasında saptanır. Bunun nedeni, insanların uzatılmış bir kolla düşmeleri ve üst ekstremitelerde kırıklara neden olmasıdır. Bunu yanında yeşil ağaç kırıkları çenede ve burunda da oluşabilir.

Tanısal değerlendirme, yaralı ekstremitenin veya şikayet alanının bir röntgenini içerir. Tipik röntgen bulgularında kemiğin tamamen içinden geçmeyen kırık hattının gözlemlenmesidir Bir tarafta (gerginlik tarafı), korteksin ve periostun diğer tarafına uzanmayan periosteum ve korteksin kırığı var. Bir röntgende, kemiğin karşı tarafında basınç kuvvetleri nedeniyle plastik deformasyon gösteren gerilim tarafında gözle görülür bir kırık var.

Çoğu kırıkta konsültasyon gerektirmez. Açılanması fazla olan veya redüksiyon planlanan hastalarda redüksiyon başarısız ise ortopedi konsültasyonu istenebilir. Komplikasyonları azaltmak için ilk başvurudan sonra ortopediye poliklinik önerisi gereklidir.

Kırık hattına açılanma derecesi  fazla ise kapalı bir redüksiyon ve hareketsizleştirme yapılması gerekir. Tüm yeşil çubuk kırıkları immobilizasyon gerektirir ve ilk yaralanmadan birkaç gün sonra eğer immobilizasyon uygulanmazsa  alçılama, kırık sonrası artan ödem gelişebilir ve tekrar redüksiyon ihtiyacı oluşabilir. Bu yüzden hastaya ortopedi poliklinik başvurusu önerilmesi gerekir. Aşılanma derecesi düşük veya yok ise tedavide immobilizasyon (atel-splint) elevasyon, antiinflamtuar tedavi  ve yakın takip yeterlidir. Atel uygula hasta için daha konforlu ve duşlar için atelin çıkarılmasına izin verir.

Uzun kemik yeşil ağaç kırıklarının alçı immobilizasyonu yaklaşık altı hafta sürmelidir. Alçı tipi, kırığın konumuna bağlıdır. Ön kol kırıklarında; distal kırıklarda kısa kol açı önerilirken, proksimal kırıklarda uzun kol alçısını gerektirir ve yaklaşık üç hafta alçının kalması önerilir. İyileşme sürecinin ortasında kısa kol alçısına geçilebilir. Klavikula kırıklarında 12 yaş altında bandaj önerilmektedir. Proksimal kırıkları olan hastalar daha yakın ortopedik takip gerektirir.

Genel olarak prognoz iyidir. Yeşil ağaç kırıklarının çoğu yaralı kemiğin görünümünde fonksiyonel veya büyük değişiklikler olmaksızın iyi iyileşir. Bununla birlikte uygun şekilde hareketsiz hale getirilmezse ve uygun ortopedik takip yapılmazsa, kırılma tam kırılma ve kırığın yer değiştirmesi riski vardır.

Ön Kol Kabul Edilebilir Açılanma
Açı Malrotasyon(°) Kısalma
0-10 Yaş <15 <45 Evet. <1cm kısaysa
≥ 10 Yaş <10 <30 Hayır
 Hasta bazlı iskelet olgunluğa yaklaşır (epifiz kapanması başladıysa ) 0 0 Hayır

  • https://radiopaedia.org/articles/greenstick-fracture?lang=us
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK513279/
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK513279/
  • http://dergi.totbid.org.tr/20194/2.pdf
  • http://www.jcam.com.tr/files/KATD-3632.pdf
  • https://www.researchgate.net/publication/326380758

Çocukluk Çağı Büyüme Plağı Yaralanmaları

 

Acilin Organizatörü. Lakabı Kral. 1980 yılında ülkemizin adrenalin bombası olan Adana da doğdu. 2004 yılında Akdeniz Üniversitesİ Tıp Fakültesinden Mezun oldu. Öncesinde kadın doğuma ilgi gösterse de aksiyonun bol olduğu için içindeki acilci ruhunu keşif etti. Biraz geç olsa da Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Tıp kliniğinden Acil Tıp Uzmanlığını aldı. Akşam yatmak , sabah da kalkmak bilmeyen insan. Sitenin kurucularından. Photoshop, corel, futbol ilgi alanlarıdır. Yaklaşık 2 yıldır Isparta Şehir Hastanesinde çalışmaktadır. Okumayı öğrendiklerini paylaşmayı sever. Hayatı acilci ruhu ile yaşamaya devam etmektedir...
Facebook Yorumları

Yorum yap

Lütfen yorumunuzu yazınız!
Lütfen isminizi buraya giriniz