Alkol Zehirlenmeleri

0
1860

Alkol karbon atomuna doğrudan doğruya -OH grubunun bağlı olduğu organik bileşiklere verilen genel addır. Acil servislerde en çok karşılatığımız alkol zehirlenmeleri ; etanol, metanol ve etilen glikoldür.

Amerika’da yetişkinlerin yaklaşık 2/3ü etanol içeren alkollü içecekleri tüketmektedir. Türkiye’de ise bu oran nüfus, yabancı turist sayısı ve fiyat gibi sebeplerle değişkenlik göstermektedir. 2004-2015 yılları arasında en düşük kişi başına tüketim 1,31 litre saf alkol ile 2005 yılında; en yüksek tüketim ise 1,55 litre saf alkol ile 2012 yılında görülmüştür. 2015 yılında ise kişi başına tüketim 1,39 litre saf alkoldür.Tüketilen içkilerin yarısından fazlasını bira oluşturmaktadır.  Dünya Sağlık Örgütü’nün 2010 yılı verilerine göre Türkiye’deki alkollü içki tüketimi dünya ortalamasının yaklaşık üçte biri kadardır. Dünya’da olduğu gibi ülkemizde de alkollü içki kullanımı erkeklerde kadınlardan daha fazladır.

Ancak etanol, özellikle tüketimin fazla olduğu topluluklarda daha masummuş gibi algılanabilmektedir. Son yıllarda metil alkolde (odun alkolü) artan sayıda ölümle sonuçlanabilen entoksikasyonlara yol açması nedeni ile özel bir önem kazanmıştır. Bunun dışında tıpta antiseptik solüsyon olarak kullanılan izopropil alkol (silme, ovma alkolü), sıklıkla antifrizlerde kullanılan etil glikol ve diğer alkol türlerine bağlı entoksikasyonlar kaza ya da intihar şeklinde karşımıza çıkmaktadır

Etanol ve izopropanolde gastrointestinal sistem irritasyonu ve ana bileşenin neden olduğu etkiler şeklinde iken, metanol ve etilen glikolde metabolitlerine bağlı oluşmaktadır.

Acil servise bilinç değişikliği ile gelen her hastanın ayırıcı tanısında olmalı ve bu durumun varlığı veya yokluğu kanıtlanmalıdır

Ilımlı alkol tüketimi, miyokard infarktüsü ve diğer kalp hastalıkları riskini azaltmaktadır. Ancak Amerika’da yetişkinlerin %10 unda kötüye kullanım ve dünya çapında akut etanol intoksikasyonu sebepli sayısız komplikasyon görülmektedir: Trafik kazaları, aile içi şiddet, cinayet ve intihar girişim lerine sebep olmaktadır. Alkol zehirlenmesi kaynaklı ölümler hala önemli bir sorundur. Sadece ABD’de komplike olmayan alkol zehirlenmesi sebepli acil servis başvuruları yılda 600.000in üzerindedir.

PATOFİZYOLOJİ

 Standart bir içkideki alkol miktarı, ülkelere göre değişiklik gösterir. Standart içki tanımına dair iki bilgi kaynağı vardır: Devletler tarafından belirlenen veriler ve alkol kullanımı üzerine araştırma yapan şirketler tarafından kullanan verilerde farklılıklar mevcuttur. Amarika’da standardı, içki başına 14 gram alkoldür ama çalışmalar alkol miktarının içki başına 9,3 gramla 13,2 gram arasında değiştiğini bildiriyor. İngiltere de  8 gam alkol ama çalışmalar alkol miktarının içki başına 8 ile 10 gram arasında değiştiğini bildiriyor. Avrupa’nın geri kalanı ise  çalışmalar, içki başına alkol miktarının 8,7 gramdan 11 grama kadar değiştiğini gösteriyor.Bu kadar büyük bir çeşitlilik, kısmen kültürel etmenlere dayanıyor. Ayrıca toz haline getirilmiş alkol ‘palcohol’ adı altında satışa çıkarılmış olup, ağırlığının yarısı kadar etanol içermekte ve isteğe göre hazırlanan içkinin volüm olarak  %10u olacak şekilde karışıma eklenebilmektedir. Alkollü içkilerin miktarı da içkinin çeşidine ve sertliğine bağlı olarak önemli ölçüde değişir. Bazen içkinin sertliğini etiketine bakarak görebilirsiniz, ama içki üreticilerinden her zaman alkol içeriğini yazmaları istenmez. Etiketler de kafa karıştırıcı olabilir çünkü alkol içeriği bazen ağırlığıyla bazen de hacmiyle gösterilir. Alkolün ağırlığı hacimden daha az olduğu için ( alkol sudan daha hafiftir -alkolün ağırlığı, hacminin 0,8 katıdır). etiketlerde  bazen volüm bazen ağırlık yazılmaktadır ve kafa karıştırıcı olabilmektedir.

Burada farklı içkilerdeki alkol içeriklerinin (hacimsel) dağılımına dair fikir edinebilirsiniz:

  • Alkolsüz veya az alkollü bira (hafif birayla aynı değildir): %0’dan %0,5’e değişir.
  • Bira: Normalde %5 civarı alkol içermesine rağmen %2,5 ile %12 arasında değişir.
  • Şarap: Normalde %12 civarı alkol içermesine rağmen %4 ile %19 arasında değişir.
  • Likör: Normalde %40 civarında alkol içermesine rağmen %20 ile %95 arasında değişir.

KAYNAKLAR:

  • Türkiye’de alkollü içki tüketimi (Alcohol consumption in Turkey). Available from: https://www.researchgate.net/publication/302902061_Turkiye’de_alkollu_icki_tuketimi_Alcohol_consumption_in_Turkey [accessed Dec 24 2018]
  • UptoDate-Ethanol Intoxication in Adults,last updated May 08, 2018
  • https://omedicine.info/tr/metadoxine.html
  • http://dergipark.gov.tr/download/article-file/420944

1991 yılında İzmir-Aliağa’da doğdum. Çocukluğum Dikili-Bergama ve köyüm üçgeninde geçti. Liseyi Çanakkale Fen Lisesi’nde yatılı okudum. Erken yaşta ailemden uzakta olmak kendi ayaklarım üzerine basmayı öğrenmek dışında birçok meziyet kattı. Tıp fakültesini ise Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde bitirdim. Halen Antalya Eğitim Araştıma Hastanesi Acil Tıp Kliniği’nde asistanlık eğitimime devam etmekteyim. Köy hayatı, köylülük, çiftçilik, doğa, yürüyüş, seyahat ilgi alanlarım arasında. Dünya turu en büyük hayalim. Acil ise hayatımın yaramaz çocuğu gibi, ne seninle ne de sensiz tadında yaşayıp gidiyoruz…
Facebook Yorumları

Yorum yap

Lütfen yorumunuzu yazınız!
Lütfen isminizi buraya giriniz